Nowe projekty, realizowane przez Narodowe Centrum Kultury Filmowej w Łodzi, przedstawili podczas konferencji prasowej w EC1: Maciej Wróbel, sekretarz stanu w Ministerstwie kultury i Dziedzictwa Narodowego, Hanna Zdanowska, prezydent Łodzi, Małgorzata Moskwa-Wodnicka, wiceprezydent Łodzi, Monika Głowacka, zastępczyni dyrektora EC1 ds. Narodowego Centrum Kultury Filmowej w Łodzi.

Budowanie odporności państwa, budowanie odporności obywatela to działanie wielopłaszczyznowe. Z jednej strony państwo generuje ogromne środki na obronność, czyli na budowanie odporności militarnej naszego kraju na ewentualne zagrożenie, z drugiej strony musimy przygotowywać także naszych obywateli na dezinformację, na walkę z fake newsami. Dlatego wprowadzamy do szkół podstawowych od czwartej do ósmej klasy nowy moduł zatytułowany edukacja medialna, by najmłodsi mogli dowiedzieć się, jak wygląda dezinformacja, jak wygląda jej tworzenie, jak wyglądają fake newsy. Niezwykle istotnym elementem w tej nauce jest kino, ponieważ obraz może być nie tylko zmodyfikowany, ale także odpowiednio skomentowany i przedstawiony w najrozmaitszy sposób. Dlatego tak ważne jest, aby tłumaczyć najmłodszym, jakie zagrożenia czyhają na nich między innymi w internecie i w social mediach – mówił wiceminister Maciej Wróbel podczas konferencji. – Europejskie Centrum Kultury Filmowej pełni dziś niewątpliwie wyjątkową rolę jako centrum walki z dezinformacją i centrum historii polskiego kina, sprawiając, że Łódź jest niezwykle ważnym i cennym miejscem na mapie naszego kraju – dodał.

„What the FEJK”, czyli jak rozpoznać dezinformację

Projekt „What the FEJK” powstał w odpowiedzi na coraz większą skalę dezinformacji oraz szybki rozwój technologii umożliwiających tworzenie i przekształcanie treści audiowizualnych. Jest skierowany do uczniów klas IV–VIII szkół podstawowych oraz szkół ponadpodstawowych.

Podstawą programu jest nauka poprzez doświadczenie – uczniowie analizują materiały, tworzą kontrolowane przykłady manipulacji, porównują wersje, weryfikują źródła i wspólnie demaskują zastosowane techniki, omawiając także etyczne konsekwencje używanych narzędzi.

Program obejmuje trzy formaty: What the FEJK TALKS – prelekcję i projekcję filmu; What the FEJK CLASS – zajęcia na wystawie „Kino Polonia” poświęcone propagandzie, cenzurze i manipulacji w historii polskiego kina, oraz What the FEJK LAB – praktyczne warsztaty w studiach NCKF, rozwijane w kolejnym etapie także o Studio Postprodukcji AI.

Program rozpocznie się 17 września 2026 roku i będzie rozwijany do 2028 roku. Oprócz zajęć stacjonarnych obejmie współpracę ze szkołami z całej Polski, stronę wtfejk.pl jako cyfrowe zaplecze edukacyjne oraz wydarzenia eksperckie, wzmacniając pozycję NCKF jako ogólnopolskiego centrum kompetencji filmowych i medialnych.

„Mechaniczne Oko” – historia narzędzi i technologii audiowizualnych

„Mechaniczne Oko” to nowa, wielka i interaktywna wystawa stała, która powstaje w Narodowym Centrum Kultury Filmowej w EC1 Łódź, będąca dopełnieniem dwóch istniejących wystaw stałych NCKF. Wystawa „Kino Polonia” opowiada historię polskiej kinematografii, „Materia Kina” pokazuje, jak powstaje film, a „Mechaniczne Oko” dołoży do tego trzeci wymiar – historię narzędzi i technologii, które pozwalały obraz rejestrować, przetwarzać i wyświetlać. Razem stworzą opowieść o kinie jako kulturze, procesie twórczym i technologii.

Wystawa opowie o historii technologii audiowizualnych w odwróconej chronologii – od współczesnego świata cyfrowego, przez VHS i kamery filmowe, aż po wczesną fotografię, latarnie magiczne i zabawki optyczne. Jej celem jest rozszerzenie wiedzy o audiowizualności, podkreślenie roli technologii oraz jej wpływu na nasze życie i percepcję świata.

Wystawa połączy oryginalne eksponaty ze zbiorów NCKF z instalacjami i interaktywnymi stanowiskami, dzięki którym zwiedzający będą mogli samodzielnie doświadczać zasad działania technik audiowizualnych. To jedyny w swoim rodzaju projekt ze względu na skalę połączenia dziedzictwa filmowego z nowoczesnymi środkami ekspozycyjnymi.

Za unikatowy charakter wystawy odpowiada nie tylko jej tematyka, ale i strona estetyczna. „Mechaniczne oko” będzie utrzymane w stylu steampunkowym, łączącym nostalgię za „wiekiem pary”, epoką postępu technicznego a futurystycznym spojrzeniem w przyszłość.

Całkowita wartość projektu to ponad 46 milionów złotych, z czego prawie 29,5 miliona dofinansowano z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu FEnIKS. Wkład własny zapewnia Miasto Łódź. Inwestycja obejmuje nie tylko samą ekspozycję, lecz także stworzenie nowoczesnych sal warsztatowych, stref online oraz pełne dostosowanie obiektu do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.

Obecnie projekt przechodzi z etapu prac przygotowawczych i budowlanych do fazy realizacji aranżacji ekspozycji, za którą odpowiedzialna będzie firma New Amsterdam. Termin realizacji projektu jest planowany na 2027 rok.

Dowiedz się więcej

» What the FEJK – nowy ogólnopolski program edukacji medialnej i walki z dezinformacją

» Narodowe Centrum Kultury Filmowej w Łodzi: https://ec1lodz.pl/narodowe-centrum-kultury-filmowej/