Podczas wizyty w Muzeum Diecezjalnym w Pelplinie ministra Marta Cienkowska obejrzała jedyny w Polsce egzemplarz Biblii Gutenberga oraz odwiedziła Bazylikę Katedralną pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.

Debata regionalna w Pelplinie

Gości debaty w Pelplinie przywitali dr Ryszard Kasyna, biskup pelpliński i ks. Krystian Feddek, dyrektor Muzeum Biblii Gutenberga i Sztuki Sakralnej oraz Kociewskiego Centrum Kultury. Następnie projekt społecznego finansowania kultury zaprezentował Robert Piaskowski, dyrektor Narodowego Centrum Kultury.

Głównym założeniem nowego modelu finansowania kultury w Polsce jest współuczestnictwo państwa, samorządów, obywateli, przedsiębiorców i organizacji społecznych w budowaniu dobra wspólnego. Pracujemy nad systemem, który spowoduje odciążenie finansów publicznych, stanowiąc jednocześnie model zachęt dla osób wspierających kulturę. Chcemy wypracować propozycje, które pozwolą obywatelom i przedsiębiorcom angażować się w kulturę długofalowo, odpowiedzialnie i transparentnie, przy jednoczesnym zachowaniu fundamentalnej odpowiedzialności państwa i samorządów za zapewnienie dostępu do kultury – powiedziała Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego. - W ramach cyklu debat regionalnych włączamy do naszych prac lokalne społeczności, z którymi wypracujemy rozwiązania, zachęcające osoby prywatne oraz małych i średnich przedsiębiorców do wspierania kultury. Niezwykle cieszę się, że jedna z debat regionalnych odbywa się właśnie w Pelplinie. Siła polskiej kultury zależy nie tylko od instytucji w największych miastach, lecz od kondycji lokalnych centrów kultury, takich jak ten, bo to one stanowią o sile kapitału społecznego i zaangażowaniu obywatelskim – dodała.

W debacie z udziałem ministry Marty Cienkowskiej wzięli udział: Piotr Widz, sekretarz gminy Gardeja, przewodniczący Komisji Nauki, Edukacji, Kultury i Sportu w sejmiku województwa pomorskiego oraz Roman Walder, pomorski przedsiębiorca, założyciel Grupy Walder. 

Głos lokalnych społeczności

Celem cyklu 13 debat regionalnych jest wypracowanie rozwiązań prawnych i systemowych, które ułatwią obywatelom i przedsiębiorcom długofalowe wspieranie kultury. Społeczny i prywatny mecenat ma uzupełniać finansowanie publiczne, przy zachowaniu kluczowej roli państwa i samorządów w zapewnianiu dostępu do kultury.

Kultura powstaje nie tylko w dużych instytucjach największych miast, ale także w domach kultury, bibliotekach, muzeach, lokalnych organizacjach i podczas wydarzeń organizowanych przez społeczności. Dlatego w rozmowie o przyszłości systemu finansowania kultury nie może zabraknąć perspektywy mniejszych i średnich miejscowości. Podczas spotkań przedstawiciele instytucji kultury, samorządów, organizacji społecznych i lokalnego biznesu rozmawiają m.in. o roli kultury w rozwoju lokalnym i budowaniu kapitału społecznego, współpracy instytucji kultury z przedsiębiorcami i mieszkańcami, możliwościach rozwoju darowizn i mecenatu oraz potrzebach lokalnych instytucji i organizacji pozarządowych.

Pierwsza debata regionalna odbyła się 1 października br. w Teatrze Rozbark w Bytomiu. Spotkanie było okazją do rozmowy o potrzebach lokalnych instytucji kultury i organizacji społecznych, roli kultury w rozwoju lokalnym oraz możliwościach współpracy z przedsiębiorcami i darczyńcami.

Następne spotkania odbyły się w Dobrodzieniu (11 października), Skarżysku-Kamiennej (13 października), Krośnie (16 października), Goleniowie i Bogdańcu (27 października), Suchym Lesie (28 października), Zgierzu (3 listopada) oraz Elblągu (10 listopada). Kolejne debaty zaplanowano 16 listopada w Łososinie Dolnej (Centrum Kultury i Promocji Gminy, godz. 16.00), 18 listopada w Bielsku-Białej (Regionalny Ośrodek Kultury, godz. 11.00) i 26 listopada w Radomiu (Amfiteatr. Miejski Ośrodek Kultury, godz. 11.00).

II Forum Mecenatu Kultury we Wrocławiu

Ważnym etapem prac nad systemem społecznego finansowania kultury było II Forum Mecenatu Kultury, które odbyło się w dniach 29-30 października br. we Wrocławiu. Podczas Forum przedstawiona została „Ustawa o społecznym finansowaniu kultury – Raport otwarcia”, która przedstawia propozycje zmian prawnych, wzmacniających społeczne finansowanie kultury i mecenat prywatny w Polsce. 

» Więcej informacji o Raporcie otwarcia i jego siedmiu postulatach

Biblia Gutenberga i Bazylika Katedralna – bezcenne zabytki Pelplina ze wsparciem resortu kultury

W Muzeum Diecezjalnym w Pelplinie przechowywany jest jedyny w Polsce egzemplarz Biblii Gutenberga – jednej z najcenniejszych ksiąg w historii światowego drukarstwa. Dwutomowe dzieło powstało w Moguncji w latach 1452–1455. W 1502 roku zostało przekazane franciszkanom w Lubawie, a w 1833 roku trafiło do Biblioteki Diecezjalnej w Pelplinie. W czasie II wojny światowej, w obawie przed zniszczeniem, wywieziono je przez Francję i Anglię do Kanady. Do Polski powróciło w 1959 roku. 

W 2026 roku w ramach Programu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Wspieranie działań muzealnych” Muzeum Diecezjalne w Pelplinie otrzymało 200 tys. zł na realizację wystawy stałej „Wokół dawnego opactwa cystersów w Pelplinie”, zaś Biblioteka Diecezjalna – 126 800 zł na konserwację unikatowych rękopisów. 

Sercem dawnego Opactwa Cysterskiego w Pelplinie – jednego z najcenniejszych i najlepiej zachowanych zespołów zabytków sakralnych w Polsce, wpisanego na listę Pomników Historii - jest Bazylika Katedralna pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. 

W 2025 roku w ramach Programu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Ochrona zabytków” Diecezja Pelplińska otrzymała 940 tys. zł na ochronę zabytkowego zespołu katedralnego przed dalszą degradacją. W tym roku Bazylika Katedralna w Pelplinie otrzymała ponad 2,5 mln zł dofinansowania z programu Fundusze Europejskie dla Pomorza 2021–2027 na remont dachu świątyni, konserwację dzwonów oraz przygotowanie nowej oferty dla zwiedzających.

Dowiedz się więcej 

» Informacje o procesie rozwoju społecznego i prywatnego mecenatu kultury: https://nck.pl/instytucja/forum-mecenatu-kultury