To jeden z najważniejszych kroków dla środowiska artystycznego od ponad trzech dekad. Po latach rozmów i niespełnionych zapowiedzi państwo wreszcie tworzy systemowe ramy bezpieczeństwa dla osób, które pracują na rzecz polskiej kultury. Dzisiaj, w Dniu Matki, warto szczególnie podkreślić, że stabilne ubezpieczenie społeczne i zdrowotne ma ogromne znaczenie dla młodych artystek i twórczyń planujących życie rodzinne. Włączenie artystów do systemu emerytalnego przez wsparcie składek jest zmianą oczekiwaną od lat: w ten sposób dostosowujemy powszechne ubezpieczenia do realiów pracy projektowej, nieregularnej i twórczej - tak, aby ludzie tworzący kulturę nie byli po latach zawodowej aktywności wypychani poza ochronę zdrowotną i emerytalną, ale także żeby w trakcie tej pracy mieli pewność i poczucie, że ich praca jest ważna i potrzebna – podkreśla Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego.

Założenia projektu ustawy

Projekt przygotowany przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego zakłada dopłaty do składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne dla osób wykonujących zawód artystyczny, które spełniają określone kryteria dochodowe. Składki będą uzupełniane do poziomu wynikającego z minimalnego wynagrodzenia o pracę, co pozwoli zwiększyć bezpieczeństwo socjalne osób wykonujących zawody artystyczne i zapewnić im dostęp do ochrony, z której korzystają osoby objęte systemem ubezpieczeń.

Środki będą ewidencjonowane na kontach w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych i przekazywane automatycznie. Dopłata będzie przysługiwać do czasu osiągnięcia przyjętego progu dochodowego, który pozwoli na samodzielne opłacanie składek.

Prawo do dopłaty nie będzie przyznawane bezterminowo. Będzie ustalane na dany rok i regularnie weryfikowane tak, aby wsparcie trafiało do osób spełniających warunki określone w ustawie.

W toku prac nad projektem wprowadzono zmiany, które upraszczają procedury i lepiej dopasowują ustawę do potrzeb środowiska artystycznego. Zrezygnowano z utworzenia Instytutu Artysty Zawodowego. Zadania związane z przyznawaniem statusu artysty zawodowego ma przejąć Centrum Edukacji i Pracy Artystycznej, które powstanie po przekształceniu obecnego Centrum Edukacji Artystycznej.

Zmieni się również sposób przyznawania dopłat i weryfikowania prawa do wsparcia. Dopłata będzie przyznawana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych po potwierdzeniu, że dana osoba spełnia ustawowe warunki dochodowe.

Projekt obejmuje także rozwiązania dla artystów zawodowych, którzy kończą działalność artystyczną wcześniej i potrzebują wsparcia w zmianie zawodu. Ustawa stworzy podstawę do uruchamiania programów rządowych lub resortowych pomagających w przekwalifikowaniu.

Ustawa MKiDN przygotowana wspólnie ze środowiskiem artystycznym

Przygotowanie projektu poprzedziły prekonsultacje z organizacjami zrzeszającymi twórców i artystów. Uczestniczyło w nich ponad 120 przedstawicielek i przedstawicieli 60 podmiotów.

Ważnym elementem prac były także badania przeprowadzone we współpracy z Uniwersytetem SWPS pod kierownictwem prof. Doroty Ilczuk. Dzięki nim możliwe było oszacowanie liczby zawodowych artystek, artystów, twórczyń i twórców w Polsce, a także lepsze rozpoznanie warunków ich pracy, sytuacji ekonomicznej i potrzeb środowiska.

W prace nad częścią normatywną projektu zaangażowane były również Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Zdrowia oraz Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Dowiedz się więcej

» Szczegółowe informacje o projekcie ustawy