Powrót

Utracone / Odzyskane. Z kolekcji gdańskich

2 lipca - 31 sierpnia 2025 / Kuratorka: Ewa Witkowska / Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Arthur Bendrat, Kanał w Nowym Porcie, 1907, olej, płótno / Muzeum Narodowe w Gdańsku – depozyt Skarbu Państwa

Na dziewiątej wystawie z cyklu „Utracone / Odzyskane” pokazano obiekty pochodzące z przedwojennych zbiorów gdańskich, w większości straty wojenne, które powróciły do Muzeum Narodowego w Gdańsku. Znaczna ich część pochodziła z dawnej kolekcji Jacoba Kabruna (1759–1814), zamożnego kupca, największego gdańskiego kolekcjonera swoich czasów, który w testamencie zapisał miastu Gdańsk bogaty zbiór obrazów, rycin i rysunków oraz cenny księgozbiór. Strażnikiem testamentu Jacoba Kabruna stało się powołane w 1872 r. Muzeum Miejskie (Stadtmuseum). Sukcesorem Muzeum Miejskiego jest Muzeum Narodowe w Gdańsku. Niestety, II wojna światowa dokonała ogromnych spustoszeń w zbiorach muzealnych. Przed zniszczeniem i grabieżą udało się uchronić jedynie 40–60 procent obiektów zgromadzonych w muzeum do końca 1945 r. Reszta została utracona bezpowrotnie lub wywieziona. Wraz z pogarszającą się sytuacją wojsk niemieckich na froncie wschodnim od 1942 r. rozpoczęto tworzenie spisów ewakuacyjnych gdańskich zabytków ruchomych i stopniowe wywożenie ich do składnic na terenie Pomorza, a następnie w głąb Rzeszy. Najwięcej transportów z dziełami sztuki opuściło Gdańsk w 1. poł. 1943 r. Obiekty znajdujące się w niemieckich składnicach były następnie przejmowane przez Rosjan i wywożone jako zdobycze wojenne do Związku Radzieckiego. Po formalnym zakończeniu wojny w maju 1945 r. nadal odbywała się grabież i wywózka dzieł sztuki z terenu Gdańska do ZSRR. Wojenne losy zabytków z kolekcji gdańskich sprawiły, że obiekty te do dziś odnajdują się w magazynach innych muzeów, galeriach i zbiorach prywatnych.

Zdjęcia (18)

{"register":{"columns":[]}}