P42 - Związki partnerskie
Celem priorytetu jest uregulowanie sytuacji prawnej związków nieformalnych, które nie chcą albo nie mogą zawrzeć małżeństwa oraz wykonanie wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Projekt ustawy zawiera uregulowania dotyczące sposobu zawierania, ustania i unieważnienia związku partnerskiego/nieformalnego, praw i obowiązków osób w takim związku oraz stosunków majątkowych. Projekt przyznaje tym związkom uprawnienia w obszarze opieki zdrowotnej, zabezpieczenia społecznego, ubezpieczenia zdrowotnego, pomocy społecznej, dziedziczenia i podatków. Priorytet zakłada także nowelizacje przepisów związanych z ochroną praw osób trzecich.
Stan realizacji (na 31.12.2025)
Projekt ustawy o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu oraz przepisy wprowadzające do projektu zostały przyjęte 18 grudnia 2025 r. przez Stały Komitet Rady Ministrów, a następnie 30 grudnia 2025 r. przez Radę Ministrów. Projekty ustaw otrzymały sejmowe numery druku i zostały skierowane do pierwszego czytania podczas posiedzenia Sejmu w dniach 10-13 lutego 2026 r.
Główne działania zrealizowane w IV kw. 2025 r.
- Do projektów ustaw (ustawa główna oraz przepisy wprowadzające) naniesiono poprawki merytoryczne w związku z uzyskaniem porozumienia politycznego.
- Zmieniono nazwę projektu ustawy na „Ustawa o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu".
- Przygotowano zaktualizowane wyliczenia skutków finansowych oraz ocenę skutków regulacji.
- Projekt został przyjęty przez Stały Komitet Rady Ministrów oraz Radę Ministrów i skierowany do Sejmu RP:
- Projekt odpowiada na potrzeby społeczne i postulaty społeczności walczącej od wielu lat o zmiany w prawie, wzmacniając poczucie bezpieczeństwa i ochronę prawną związków nieformalnych.
- Projekt reguluje najważniejsze kwestie dotyczące codziennego życia: wspólne rozliczanie, dostęp do informacji i dokumentacji medycznej, zwolnienie z podatku od spadku i darowizn, prawo do mieszkania, uprawnienia do ubezpieczenia zdrowotnego, renty rodzinnej, prawa do pochówku oraz zasiłku opiekuńczego.
Główne działania planowane do realizacji w I kw. 2026 r.
Etap rządowy procedowania projektu został zakończony. Planowane są prace w Sejmie RP.