Priorytety

Numer zadania: P41

Reforma prawa pracy mająca na celu uproszczenie niektórych przepisów i definicji prawa pracy, wprowadzenie rozwiązań ułatwiających jego egzekucję oraz wzmocnienie ochrony przed nadużyciami w pracy.

Reforma zakłada:

1. Wzmocnienie i poprawę efektywności funkcjonowania Państwowej Inspekcji Pracy.
2. Uproszczenie przepisów dotyczących przeciwdziałania zachowaniom niepożądanym w pracy, wzmocnienia ochrony przed dyskryminacją i przemocą w pracy.
3. Ograniczenie zjawiska fałszywych staży i wprowadzenie minimalnej odpłatności za staż.
4. Ustanowienie instytucji Rzecznika Praw Pracownika będącego organem ochrony prawa powołanym do ochrony wolności, praw i interesów osób wykonujących pracę zależną, bez względu na podstawę ich zatrudnienia.
5. Pilotaż „Skrócony czas pracy – to się dzieje!"

Stan realizacji: Projekt nowej definicji mobbingu został przyjęty przez SKRM 27 listopada 2025 r. Reforma PIP jest na etapie Rady Ministrów. Projekt ustawy o stażach jest w fazie legislacyjnej – po wpisie do wykazu prac 16 września 2025 r., 21 listopada został rozesłany do uzgodnień, konsultacji publicznych i opiniowania z terminem zgłaszania uwag po 21 lub 30 dniach (związki zawodowe). Obecnie trwa etap przygotowań do wdrożenia skróconego czasu pracy w firmach i instytucjach, które zakwalifikowały się do programu.

Główne działania zrealizowane w IV kw. 2025 r.:

• Projekt nowej definicji mobbingu został przyjęty przez SKRM (27 listopada 2025).
• W reformie PIP przeprowadzono intensywne konsultacje i uzgodnienia ze stroną społeczną oraz członkami Rady Ministrów, wprowadzając regulacje umożliwiające wydawanie decyzji stwierdzających istnienie stosunku pracy i zdalne kontrole. 27 listopada projekt został rozpatrzony przez SKRM i 28 listopada przekazany do roboczych uzgodnień.
• Projekt ustawy o stażach 21 listopada został rozesłany do uzgodnień, konsultacji publicznych i opiniowania, utworzono specjalną skrzynkę mailową staze@mrpips.gov.pl.
• 15 października opublikowano listę 90 wyłonionych podmiotów w pilotażu skróconego czasu pracy, podpisano 74 umowy, 4 podmioty zrezygnowały.

Główne działania planowane do realizacji w I kw. 2026 r.:

• Finalizacja procesu legislacyjnego projektu ustawy o mobbingu, w tym przekazanie do Sejmu.
• W reformie PIP planowane jest uzyskanie rekomendacji SKRM, przekazanie na komisję prawniczą, a następnie na posiedzenie Rady Ministrów w celu przyjęcia projektu ustawy i skierowania do Sejmu RP. Zgodnie z harmonogramem KPO wejście ustawy w życie powinno nastąpić 1 stycznia 2026 r.
• W obszarze staży przewidziane jest zakończenie fazy konsultacji z partnerami społecznymi i przedstawienie projektu Radzie Ministrów.
• 1 stycznia rozpocznie się zasadnicze testowanie skróconego czasu pracy w ramach pilotażu.

Działania w ramach Priorytetu P41:

1. Wejście w życie ustawy o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych - kluczowe informacje (15.12.2025)
2. Reforma Państwowej Inspekcji Pracy. Stały Komitet Rady Ministrów jest "za" (04.12.2025)
3. Kolejny krok w kierunku lepszej ochrony przed mobbingiem (27.11.2025)
4. Dobra wiadomość! Zlecenie i samozatrudnienie od 2026 roku wliczą się do stażu pracy (16.10.2025)
5. Skrócony czas pracy - to się dzieje! Wyłoniliśmy uczestników pilotażu (15.10.2025)
6. Koniec z bezpłatnymi stażami coraz bliżej (16.09.2025)
7. Projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw - proces legislacyjny (01.09.2025)

Numer zadania: P43

1. Przeprowadzenie przeglądu świadczeń z różnych systemów zabezpieczenia socjalnego, pod kątem ryzyk socjalnych, które one chronią. Wypracowanie reguł zbiegu pozwalających na racjonalizację równoległego dostępu do świadczeń chroniących te same lub podobne ryzyka.
2. Dokonanie przeglądu stosowania przepisów ustawy o świadczeniu wspierającym oraz procedur postępowania w sprawach dotyczących ustalania poziomu potrzeby wsparcia, w celu przedstawienia rekomendacji Radzie Ministrów w kwestii ewentualnej konieczności podjęcia działań korygujących w systemie udzielania świadczenia wspierającego.
3. Opracowanie kompleksowego modelu orzekania o niepełnosprawności, odpowiadającego na indywidualne potrzeby osób z niepełnosprawnościami, systemu świadczeń, ulg podatkowych i innych form wsparcia oraz rozwiązań umożliwiających wdrożenie modelu w Polsce.
4. Zwiększenie dostępności do świadczeń z funduszu alimentacyjnego
5. Włączenie świadczeń rodzinnych do systemu pomocy społecznej, przy jednoczesnym ujednoliceniu definicji rodziny.
6. Uproszczenie systemu świadczeń skierowanych do rodzin z dziećmi poprzez ich usystematyzowanie i dostosowanie do potrzeb rodzin o najniższych dochodach. Coroczna weryfikacja kryterium dochodowego uprawniającego do uzyskania świadczeń (np. fundusz alimentacyjny, pomoc społeczna w miejsce co 3 letniej coroczna waloryzacja).
7. Cyfryzacja procesu podejmowania decyzji oraz modernizacja systemu polityki społecznej poprzez wdrażanie nowoczesnych rozwiązań technologicznych.
8. Opracowanie jasnej i jednoznacznej definicji dochodu oraz dostosowanie do niej kryteriów dochodowych w pomocy społecznej.

Stan realizacji: Obecnie prowadzone są prace analityczne nad świadczeniami z obszaru pomocy społecznej, świadczeniami rodzinnymi, ubezpieczeniami społecznymi oraz świadczeniami dla osób niepełnosprawnych. Równolegle opracowywane są rekomendacje zmian legislacyjnych i projektów systemowych, w tym modelu orzekania o niepełnosprawności, cyfryzacji procesów oraz usystematyzowania świadczeń rodzinnych i funduszu alimentacyjnego.

Główne działania zrealizowane w IV kw. 2025 r.:

• Przeprowadzono analizę świadczeń systemu pomocy społecznej i rodzinnych w ramach grup roboczych powołanych przy Zespole reformy systemu pomocy społecznej.
• Przygotowano i zaakceptowano raport z przeglądu wydatków na wsparcie osób z niepełnosprawnościami.
• Wprowadzono zmiany w programach PFRON, w tym w ramach "Pomocy obywatelom Ukrainy z niepełnosprawnością".
• Złożono kolejne wersje wniosku o dofinansowanie projektu "Przebudowa modelu orzekania o niepełnosprawności".
• Opracowano wniosek legislacyjny w sprawie waloryzacji kryterium dochodowego w funduszu alimentacyjnym.
• Rozpoczęto konsultacje nad automatycznym odnawianiem prawa do świadczenia wychowawczego 800+.

Główne działania planowane do realizacji w I kw. 2026 r.:

• Planowane są dalsze prace nad katalogiem świadczeń w pomocy społecznej i świadczeniach rodzinnych
• Wdrożenie rekomendacji dotyczących corocznej weryfikacji kryteriów dochodowych.
• MRPiPS przygotuje projekt ustawy o zmianie przepisów dotyczących świadczenia wspierającego i funduszu alimentacyjnego.
• Kontynuowane będzie zatwierdzanie wniosku o dofinansowanie projektu przebudowy modelu orzekania o niepełnosprawności i jego realizacja.
• W zakresie cyfryzacji prowadzone będą prace nad implementacją kluczowych modułów systemów dla osób z niepełnosprawnościami oraz uruchomienie rozwiązań cyfrowych w świadczeniach rodzinnych.

Działania w ramach Priorytetu P43:

1. Prostsze wnioskowanie o zasiłek opiekuńczy (30.12.2025)
2. Wniosek o dofinansowanie projektu "Przebudowa modelu orzekania o niepełnosprawności" w ramach Programu FERS (08.12.2025)

Numer zadania: P44

1. Zwiększenie dostępności ekonomicznej żłobków dla rodziców poprzez monitoring i korygowanie efektów działania ustawy Ustawa z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – "Aktywny rodzic".
2. Zwiększenie dostępności miejsc w opiece żłobkowej poprzez wsparcie tworzenia nowych miejsc w żłobkach, w tym wspieranie tworzenia nowych miejsc w gminach, które nie miały żadnej opieki żłobkowej tzw. Likwidacja „białych plam";
3. Zwiększenie jakości w żłobkach poprzez wprowadzenie w życie obowiązkowego Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 grudnia 2024 r. w sprawie standardów opieki sprawowanej nad dziećmi w wieku do lat 3 poprzez ogólnopolskie systemu wsparcia, rozwój placów zabaw oraz wdrożenie zdrowych nawyków żywieniowych
4. Zakończenie 3 etapu prac regulacyjnych poprzez wprowadzenie zmian do Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3

Stan realizacji: Reforma jest w zaawansowanej fazie wdrażania. Trwa monitorowanie efektów ustawy "Aktywny Rodzic", które pozwala na bieżąco reagować na potrzeby rodzin i gmin. Dynamicznie rośnie liczba miejsc w instytucjach opieki, w tym w gminach, które dotychczas nie miały żadnej oferty – systematycznie redukowane są "białe plamy". Wprowadzane są obowiązkowe standardy jakości opieki od 1 stycznia 2026 r., czemu towarzyszy ogólnopolski system szkoleń dla kadr, samorządów i osób przygotowujących się do pracy w zawodzie opiekuna. Trwają prace legislacyjne nad nowelizacją ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3; projekt został zwrócony z SKRM w celu dopracowania uzgodnień, ministerstwo prowadzi działania umożliwiające ponowne wniesienie projektu.

Główne działania zrealizowane w IV kw. 2025 r.:

• Odnotowano znaczący wzrost dostępności opieki instytucjonalnej: na koniec października działało 9 128 placówek oferujących 265 624 miejsca, co przełożyło się na objęcie opieką 46,03% dzieci w wieku 1–2 lata.
• Liczba "białych plam" zmniejszyła się o 319.
• 3 października rozstrzygnięto nabór uzupełniający w Aktywnym Maluchu, zapewniając finansowanie dla 12,4 tys. nowych miejsc i uruchamiając listę rezerwową.
• Intensywnie rozwijano działania szkoleniowe w ramach Akademii Wsparcia – przeszkolono tysiące opiekunów, dyrektorów i urzędników; opublikowano kluczowe podręczniki; Ambasador Akademii zrealizował ponad 200 warsztatów w gminach bez opieki.

Główne działania planowane do realizacji w I kw. 2026 r.:

• Planowane jest ogłoszenie kolejnego naboru w ramach Programu Aktywny Maluch na przełomie grudnia 2025 i stycznia 2026 r., co pozwoli na dalsze zwiększanie dostępności miejsc opieki, szczególnie w gminach bez instytucji.
• Organizacja ogólnopolskiej konferencji Najmłodsi.pl, która zgromadzi ekspertów i samorządy w celu wsparcia wdrażania standardów.
• Kontynuacja szerokiego programu szkoleń w ramach Akademii Wsparcia – obejmującego kadry, JST i osoby przygotowujące się do zawodu – oraz intensyfikacja działań informacyjnych w gminach "białych plamach".
• Planowane jest rozstrzygnięcie nowej edycji programu Aktywne Place Zabaw 2026.

Działania w ramach Priorytetu P44:

1. Publikujemy Podręcznik dla kadry zarządzającej instytucjami opieki nad dziećmi do lat 3 (29.10.2025)