P44 - Zwiększenie dostępności i jakości opieki żłobkowej
Celem projektu jest zwiększenie dostępności ekonomicznej żłobków poprzez monitoring i korygowanie efektów ustawy "Aktywny rodzic". To również większa dostępność miejsc w opiece żłobkowej poprzez wsparcie tworzenia nowych miejsc w żłobkach, w tym likwidacja "białych plam"; wprowadzenie zmian do ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 i obowiązkowego rozporządzenia w sprawie standardów opieki sprawowanej nad dziećmi w wieku do lat 3 ma na celu zwiększenie jakości opieki i edukacji wczesnodziecięcej. W ramach priorytetu mają zostać zrealizowane: ogólnopolski system wsparcia, rozwój placów zabaw oraz wdrożenie zdrowych nawyków żywieniowych.
Stan realizacji (31.12.2025)
Reforma jest w zaawansowanej fazie wdrażania. Trwa monitorowanie efektów ustawy "Aktywny Rodzic", które pozwala na bieżąco reagować na potrzeby rodzin i gmin. Dynamicznie rośnie liczba miejsc w instytucjach opieki, w tym w gminach, które dotychczas nie miały żadnej oferty – systematycznie redukowane są "białe plamy". Wprowadzane są obowiązkowe standardy jakości opieki od 1 stycznia 2026 r., czemu towarzyszy ogólnopolski system szkoleń dla kadr, samorządów i osób przygotowujących się do pracy w zawodzie opiekuna. Trwają prace legislacyjne nad nowelizacją ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3; projekt uzyskał pozytywną opinię KWRiST i został przyjęty przez Komitet Rady Ministrów do Spraw Cyfryzacji.
Główne działania zrealizowane w IV kw. 2025 r.
- Odnotowano znaczący wzrost dostępności opieki instytucjonalnej: na koniec grudnia działało 9 210 placówek oferujących 267 630 miejsc, co przełożyło się na objęcie opieką 48,65% dzieci w wieku 1-2 lata.
- Od końca 2023 r. liczba "białych plam" zmniejszyła się o 345.
- Dzięki programowi Aktywny Maluch 2022-2029 realizowanemu ze środków KPO i FERS, powstanie do końca 2026 r. ponad 100 tys. nowych miejsc opieki. W IV kwartale odnotowano utworzenie ponad 7 tys. miejsc.
- Uzupełnieniem Aktywnego Malucha 2022-2029 jest program Aktywny dzienny opiekun w gminie ze środków krajowych. Jest skierowany do gmin, w których nie ma instytucji opieki.
- Kontynuowana była realizacja programu „Aktywne Place Zabaw 2025", którego celem było dofinansowanie przebudowy istniejących placów zabaw lub ich doposażenie.
- Intensywnie rozwijano działania szkoleniowe w ramach Akademii Wsparcia - przeszkolono tysiące opiekunów, dyrektorów i urzędników; opublikowano podręcznik dla kadry zarządzającej instytucjami opieki dot. standardów opieki nad dziećmi w wieku do lat 3.
Główne działania planowane do realizacji w I kw. 2026 r.
- Planowane jest ogłoszenie kolejnego naboru w ramach Programu Aktywny Maluch w styczniu 2026 r., co pozwoli na dalsze zwiększanie dostępności miejsc opieki, szczególnie w gminach bez instytucji.
- Kontynuacja szerokiego programu szkoleń w ramach Akademii Wsparcia – obejmującego kadry, JST i osoby przygotowujące się do zawodu oraz intensyfikacja działań informacyjnych w gminach "białych plamach".
- Planowane jest rozstrzygnięcie nowej edycji programu Aktywne Place Zabaw 2026.