P43 - Uporządkowanie systemu świadczeń społecznych
To proces zmian i refom, którego celem jest bardziej przejrzysty, skuteczny i spójny system pomocy społecznej. Projekt będzie realizowany poprzez przegląd świadczeń z różnych systemów zabezpieczenia społecznego. Obejmuje: przegląd przepisów ustawy o świadczeniu wspierającym; opracowanie kompleksowego modelu orzekania o niepełnosprawności; zwiększenie dostępności do świadczeń z funduszu alimentacyjnego; uproszczenie systemu świadczeń dla rodzin z dziećmi i wprowadzenie corocznej weryfikacji kryterium dochodowego; cyfryzację procesu podejmowania decyzji oraz modernizację systemu polityki społecznej oraz opracowanie jednoznacznej definicji dochodu.
Stan realizacji (na 31.03.2026)
27 marca 2026 r. projekt ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej został przekazany do uzgodnień międzyresortowych, opiniowania i konsultacji publicznych. Do końca kwietnia można zgłaszać uwagi do projektu. Jednocześnie analizowana jest kwestia konkretnych przepisów włączających świadczenia rodzinne do systemu pomocy społecznej. Kolejnym działaniem jest coroczna weryfikacja kryterium dochodowego, która ma na celu wprowadzenie rozwiązań lepiej odpowiadający na potrzeby uzyskania wsparcia przez obywateli. Trwają prace analityczne dotyczące opracowania nowej definicji dochodu oraz dostosowania kryteriów dochodowych umożliwiających skuteczniejsze i sprawiedliwsze udzielanie wsparcia dla osób potrzebujących. Trwają prace nad ustawą o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Wniosek o wpis do wykazu prac legislacyjnych złożono 27 listopada 2025 r. W zakresie opracowania kompleksowego modelu orzekania o niepełnosprawności reforma systemu orzekania o niepełnosprawności jest obecnie w trakcie realizacji i znajduje się w fazie przygotowawczej w ramach projektu pn. „Przebudowa modelu orzekania o niepełnosprawności”, finansowanego ze środków Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 (FERS). Planowany termin realizacji Projektu: 01.12.2025 do 31.08.2028.
Główne działania zrealizowane w I kw. 2026 r.
- 27 marca 2026 r. projekt ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej został przekazany do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji publicznych. Jednocześnie analizowano kwestie związane z włączeniem świadczeń rodzinnych do systemu pomocy społecznej, w celu przygotowania konkretnych rozwiązań.
- Pierwszy wniosek o wprowadzenie projektu corocznej weryfikacji kryterium dochodowego do wykazu prac RM przekazano 20.01.2025 r. Kolejny wniosek - 27.01.2026 r. Do wniosku wpłynęły uwagi MF oraz KOSR. Ponadto MF wniósł o odrzucenie wniosku ze względu na skutki finansowe. Po dokonaniu odpowiedzi na uwagi oczekiwane jest dalsze procedowanie przez ZPPR.
- Od zgłoszenia uwag MF do projektu ustawy o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oczekiwane jest dalsze procedowanie przez ZPPR.
- Przygotowywano wniosku o wpis nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz ustawy o świadczeniu wspierającym do wykazu prac RM.
- Trwa analiza obecnie funkcjonującego systemu orzekania o niepełnosprawności i systemu świadczeń oraz innych instrumentów wsparcia z uwzględnieniem rozwiązań zagranicznych. Powołane zostały zespoły merytoryczne do realizacji poszczególnych zadań.
Główne działania planowane do realizacji w II kw. 2026 r.
- Zaproponowanie konkretnych rozwiązań legislacyjnych w celu włączenia świadczeń rodzinnych do systemu pomocy społecznej.
- Planowane jest dalsze procedowanie nowelizacji ustawy o pomocy społecznej dotyczącej corocznej weryfikacji kryteriów dochodowych w pomocy społecznej.
- Prowadzone będą prace nad opracowaniem założeń dla wprowadzenia jasnej i jednoznacznej definicji dochodu.
- W zależności od decyzji ZPPR, planowane jest dalsze procedowanie projektu ustawy o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
- Planowane jest opracowanie wniosku o wpis do wykazu prac RM nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz ustawy o świadczeniu wspierającym.
- Kontynuacja analiz z II kw. 2026 r. oraz przygotowanie do rozpoczęcia prac w zakresie realizacji zadania pn. Opracowanie modelu wieloaspektowej oceny, mającej na celu ustalenie niepełnosprawności i kwalifikację do instrumentów wsparcia.