Powiatowa Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Toruniu

W ostatnim czasie w przestrzeni publicznej coraz częściej pojawiają się obiekty małej architektury wodnej wykorzystujące m.in. solankę (potocznie nazywanych „mikrotężniami” lub „miejskimi tężniami”). Ze względu na ich rosnącą popularność oraz brak szczegółowych regulacji prawnych w tym zakresie, powstała potrzeba opracowania praktycznych zasad dotyczących ich funkcjonowania.

W odpowiedzi na te wyzwania Główny Inspektor Sanitarny powołał Zespół Ekspertów ds. bezpieczeństwa sanitarnego obiektów tego typu, który odpowiedzialny był za analizę dostępnych danych, doświadczeń praktycznych oraz obowiązujących regulacji, a także za wypracowanie jednolitych, praktycznych wytycznych i rekomendacji dotyczących zasad bezpiecznego funkcjonowania obiektów.

W wyniku przeprowadzonych prac, Zespół przygotował m.in. zalecenia i wytyczne adresowane do właścicieli i zarządców obiektów w zakresie ich prawidłowej eksploatacji, w szczególności:

a) zalecenia na etapie projektowania obiektu,

b) zalecenia ogólne,

c) zalecenia przed rozpoczęciem użytkowania obiektu,

d) zalecenia w trakcie użytkowania obiektu,

e) zalecenia po zakończeniu użytkowania obiektu (w przypadku obiektów

    działających okresowo).

 

Ponadto Zespół opracował ogólne materiały informacyjno-edukacyjne oraz wzorcowy szablon treści regulaminu użytkowania obiektów dla ich użytkowników z zachętą dla właścicieli i zarządców tych obiektów, do zastosowania zaproponowanych treści regulaminu na terenie swoich obiektów.

W wyniku przeprowadzonych prac przyjęto nową nazwę dla tych obiektów – obiekty małej architektury wodnej z użyciem m.in. solanki. W opracowanych przez Zespół dokumentach znajduje się również ich definicja:

„obiekt małej architektury wodnej z użyciem m.in. solanki – to urządzenie lub konstrukcja będące elementem małej architektury, zlokalizowane najczęściej w parkach, na skwerach, placach miejskich i innych terenach rekreacyjnych, osiedlach lub w budynkach, wytwarzające aerozol solankowy w wyniku rozbijania spływającej solanki na krople w kontakcie ze złożem (wypełnieniem) i elementami konstrukcyjnymi, pełniące funkcję dekoracyjną oraz rekreacyjną”.

Pomimo wizualnego podobieństwa do tężni uzdrowiskowych, obiekty te:

• nie są urządzeniami lecznictwa uzdrowiskowego w rozumieniu ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych,
• nie spełniają wymagań określonych w § 18 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 września 2024 r. w sprawie określenia wymagań, jakim powinny odpowiadać zakłady i urządzenia lecznictwa uzdrowiskowego,
• funkcjonują poza systemem uzdrowiskowym i nie podlegają takiemu samemu nadzorowi.

 

W obowiązującym porządku prawnym brak jest precyzyjnych definicji oraz szczegółowych wymagań technicznych i zasad nadzoru odnoszących się do obiektów małej architektury wodnej z użyciem m.in. solanki funkcjonujących poza obszarami uzdrowiskowymi. W praktyce obiekty te zgodnie z art. 3 pkt. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane należy traktować jako elementy małej architektury, pełniące przede wszystkim funkcję rekreacyjno‑dekoracyjną.

Z tego względu szczególnie istotne jest, aby komunikaty kierowane do użytkowników nie wprowadzały w błąd co do charakteru tych instalacji i nie sugerowały efektów leczniczych porównywalnych z tężniami uzdrowiskowymi działającymi w ramach odrębnych regulacji oraz podlegającymi stałemu nadzorowi.

W przypadku planowania takich inwestycji zalecane jest zachowanie szczególnej rozwagi oraz uwzględnienie informacji dotyczących sposobu eksploatacji i utrzymania obiektów, a także obowiązków właścicieli lub zarządców terenu.

Należy wskazać, iż przedmiotowe materiały nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa, lecz mają charakter pomocniczy i stanowią zestawienie dobrych praktyk służących zapewnieniu bezpieczeństwa sanitarnego obiektów małej architektury wodnej z użyciem m.in. solanki.