Agencja Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa

Pierwszą ratę pomocy wypłaca się, jeżeli, w terminie 12 miesięcy od dnia przyznania pomocy beneficjent:

1. rozpoczął realizację biznesplanu, przy czym uznaje się, że rozpoczęcie realizacji biznesplanu następuje przez dokonanie czynności mającej na celu realizację określonych w nim inwestycji, w szczególności przez:

a) rozpoczęcie prac związanych z inwestycją budowlaną,

b) zakup maszyny lub urządzenia lub dokonanie czynności, w wyniku której ma nastąpić

przeniesienie własności lub posiadania maszyny lub urządzenia,

c) zawarcie umowy, w wyniku której ma nastąpić świadczenie usług,

d) prace przygotowawcze, takie jak uzyskanie zezwoleń lub przeprowadzenie analiz wykonalności inwestycji;

2. bierze udział w zorganizowanej formie współpracy producentów rolnych, z której zakresem działalności ma związek przedmiot operacji w przypadku uzyskania punktów za to kryterium wyboru;
3. uczestniczy w systemie jakości, którego dotyczy operacja, w przypadku uzyskania punktów za to kryterium wyboru;
4. rozpoczął prowadzenie co najmniej ewidencji przychodów i rozchodów w gospodarstwie przy pomocy narzędzia do oceny ekonomicznej gospodarstwa, dostępnego na stronie internetowej ARiMR, chyba że jest zobowiązany do prowadzenia księgi rachunkowej lub księgi przychodów i rozchodów, lub książki wpływów i wydatków prowadzonej
   w gospodarstwie w ramach Polskiego FADN/FSDN.

Brak realizacji co najmniej jednego z warunków wypłaty pierwszej raty pomocy skutkuje odmową wypłaty pierwszej raty pomocy i wypowiedzeniem Umowy przez Agencję.

Zgodnie z § 7 ust. 14 umowy o przyznaniu pomocy, wniosek o płatność można
w dowolnym momencie wycofać. Agencja informuje beneficjenta o skutecznym wycofaniu danego wniosku. Wobec powyższego istnieje możliwość wycofania wniosku o płatność pierwszej raty pomocy (WOP I) przez beneficjenta po otrzymaniu wezwania.

Niemniej wycofanie wniosku przez beneficjenta nie znosi obowiązku podjęcia przez Agencję odpowiednich działań wynikających z przepisów prawa w przypadku, gdy:

1) istnieje podejrzenie popełnienia przestępstwa w związku z danym wnioskiem;

2) zaistnieje przesłanka wykluczenia Beneficjenta z możliwości otrzymywania pomocy.

Zgodnie z zapisami umowy o przyznaniu pomocy, uznaje się, że rozpoczęcie realizacji biznesplanu następuje przez dokonanie czynności mającej na celu realizację określonych w nim inwestycji, w szczególności przez:

1. rozpoczęcie prac związanych z inwestycją budowlaną,
2. zakup maszyny lub urządzenia lub dokonanie czynności, w wyniku której ma nastąpić przeniesienie własności lub posiadania maszyny lub urządzenia,
3. zawarcie umowy, w wyniku której ma nastąpić świadczenie usług,
4. prace przygotowawcze, takie jak uzyskanie zezwoleń lub przeprowadzenie analiz wykonalności inwestycji.

Jeżeli beneficjent ma zaplanowaną inwestycję tylko i wyłącznie dotyczącą zakupu ciągnika, to wskazane w tym przypadku byłoby załączenie przez beneficjenta np. umowy przedwstępnej na zakup ciągnika, umowy rezerwacyjnej, bądź innego rodzaju dokumentu, z którego będzie wynikać, że nastąpi przeniesienie własności lub posiadania ciągnika. Dokumenty takie jak przykładowo zakup nawozu w tym przypadku nie potwierdzają rozpoczęcia realizacji biznesplanu.

Zgodnie z zapisami umowy o przyznaniu pomocy, uznaje się, że rozpoczęcie realizacji biznesplanu następuje przez dokonanie czynności mającej na celu realizację określonych w nim inwestycji, w szczególności przez:

1) rozpoczęcie prac związanych z inwestycją budowlaną,

2) zakup maszyny lub urządzenia lub dokonanie czynności, w wyniku której ma nastąpić przeniesienie własności lub posiadania maszyny lub urządzenia,

3) zawarcie umowy, w wyniku której ma nastąpić świadczenie usług,

4) prace przygotowawcze, takie jak uzyskanie zezwoleń lub przeprowadzenie analiz wykonalności inwestycji.

Należy zwrócić uwagę, że powyższy katalog nie jest katalogiem zamkniętym, w związku z użyciem sformułowania „w szczególności”.

Dokumentem potwierdzającym rozpoczęcie realizacji biznesplanu w zakresie inwestycji budowlanej może być m.in.:

• kopia dziennika budowy - dziennik budowy jest przeznaczony do dokumentowania przebiegu robót i bez niego nie można rozpocząć budowy. Dziennik budowy musi
  być zarejestrować w tym samym urzędzie, który wydał pozwolenie lub przyjął zgłoszenie, czyli zazwyczaj w wydziale architektury starostwa powiatowego. Dziennik budowy po zarejestrowaniu staje się urzędowym dokumentem służącym do opisywania przebiegu robót budowlanych;
• kopia zawiadomienia o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych, złożonego w powiatowym inspektoracie nadzoru budowlanego;
• kopia umowy o wykonanie robót budowlanych oraz inne dokumenty o równoważnej wartości dowodowej i zawierające potwierdzenie poniesienia wydatku, czyli zapłaty należności, tj. dowody płatności bezgotówkowej (polecenie przelewu, poleceniem zapłaty, kartą płatniczą) i płatności gotówkowej;
• •          faktura proforma/faktura zaliczkowa/umowa przedwstępna dotycząca inwestycji zaplanowanych w biznesplanie
• kopia pozwoleń, zezwoleń lub decyzji, czy innych dokumentów, których uzyskanie jest wymagane przez odrębne przepisy prawa;
• itp.

Tak. Faktura zaliczkowa dołączona do wniosku o płatność pierwszej raty pomocy (WOP I) może być wystawiona na dowolną kwotę.

Kopie pozwoleń, zezwoleń lub decyzji, czy innych dokumentów, których uzyskanie jest wymagane przez odrębne przepisy prawa mogą stanowić dokument potwierdzający rozpoczęcie realizacji biznesplanu. Ostateczna decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego – jeżeli taki obowiązek wynika z przepisów prawa budowlanego, jest obligatoryjnym załącznikiem na etapie wniosku o płatność drugiej raty pomocy (WOP II) zgodnie z poniższym.

Zgodnie z § 3 ust. 6 pkt 4 Regulaminu naboru wniosków pomoc przyznaje się na operację spełniającą wymagania określone przepisami prawa mającymi zastosowanie do inwestycji realizowanych w ramach operacji.

Powyższe oznacza, iż inwestycja budowlana zaplanowana w ramach realizowanej operacji, może zostać uznana jako kwalifikowalna, jeśli będzie spełniała wymagania zapisów Ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., które normuje kwestie obejmujące sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach. Natomiast w zakresie wymaganej dokumentacji związanej z realizacją przedsięwzięć budowlanych, Agencja stawia następujące wymagania.

1. Na etapie wniosku o przyznanie pomocy (WOPP), zgodnie ze wskazaniami Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 dla interwencji i.10.5 „Rozwój małych gospodarstw”  (w Części 3.5. Załączniki, w pkt. 7.), w zakresie planowych prac budowlanych, należy złożyć kosztorys inwestorski, bądź inny dokument pozwalający na ocenę spełniania przez wnioskodawcę warunków w zakresie zgodności szacunkowych wartości planowanych inwestycji z cenami rynkowymi, w celu potwierdzenia racjonalności kosztów inwestycji zaplanowanych do realizacji.

2. Na etapie wniosku o płatność pierwszej raty pomocy (WOP I), zgodnie z zapisami Instrukcji wypełniania wniosku o płatność dla interwencji I.10.5 „Rozwój małych gospodarstw” w ramach planu strategicznego na lata 2023-2027, (w Sekcji: Realizacja warunków, 6. Część: Załączniki), beneficjent powinien dołączyć do wniosku dokumenty potwierdzające rozpoczęcie realizacji biznesplanu w terminie 12 miesięcy od dnia przyznania pomocy. Jeśli przedmiotem wsparcia jest inwestycja budowlana i na etapie weryfikacji pierwszej raty pomocy zostały wszczęte prace budowlane, istnieje możliwość złożenia właściwej dokumentacji potwierdzającej powyższe, np. kopii dziennika budowy, kopii zawiadomienia o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych, złożonego w powiatowym inspektoracie nadzoru budowlanego.

3. Natomiast na etapie wniosku o płatność drugiej raty pomocy (WOP II), zgodnie z zapisami Instrukcji wypełniania wniosku o płatność dla interwencji I.10.5 „Rozwój małych gospodarstw” w ramach planu strategicznego na lata 2023-2027, (w Sekcji: Realizacja warunków, 6. Część: Załączniki), beneficjent jest zobligowany do przedłożenia kompletu wymaganej dokumentacji potwierdzającej właściwą realizację operacji, również związanej z prowadzonymi pracami budowlanymi, m.in.:

•          kopii zgłoszenia budowy lub wykonywania innych robót budowalnych, o których mowa w art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wraz z zaświadczeniem o niezgłoszeniu sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej na to zgłoszenie,

•          kopii ostatecznych pozwoleń (np. na budowę czy pozwoleń wodnoprawnych), zezwoleń lub innych decyzji, w tym dotyczących ocen oddziaływania na środowisko, których uzyskanie jest wymagane przez odrębne przepisy do realizacji przedsięwzięcia, a także innych dokumentów potwierdzających spełnienie warunków realizacji przedsięwzięcia określonych w odrębnych przepisach.

Jednym z kryteriów wyboru operacji jest udział w zorganizowanych formach współpracy.

Przez udział w zorganizowanych formach współpracy rozumie się członkostwo w:

1. grupie producentów rolnych w rozumieniu ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw lub
2. organizacji producentów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o organizacji niektórych rynków rolnych lub ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, lub w organizacji producentów owoców i warzyw w rozumieniu ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu.

Punkty są przyznawane, jeżeli rolnik bierze udział w zorganizowanych formach współpracy co najmniej od dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy (WOPP) lub zobowiąże się do rozpoczęcia udziału w zorganizowanych formach współpracy przed dniem złożenia
wniosku o płatność pierwszej raty pomocy (WOP I).

Zgodnie z zapisami Umowy o przyznaniu pomocy (§ 4 ust. 1 pkt 2 pkt a) beneficjent zobowiązuje się do podjęcia w terminie 12 miesięcy od dnia przyznania pomocy i realizacji działań, z tytułu których beneficjentowi przyznano punkty, a także kontynuowania tychże działań do końca okresu związania celem, w ramach kryteriów wyboru, w tym uczestniczenia w zorganizowanych formach współpracy producentów rolnych (z których zakresem działalności miał związek przedmiot operacji).

Wobec powyższego na etapie WOP I beneficjent powinien potwierdzić uczestnictwo w zorganizowanych formach współpracy producentów rolnych.

Należy mieć na uwadze, iż szacunkowe wydatki na inwestycje w środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne określone w biznesplanie w kwocie netto są weryfikowane tylko na etapie przyznawania pomocy. Natomiast weryfikacja realizacji inwestycji zaplanowanych w biznesplanie odbywa się w ujęciu rzeczowym, a nie finansowym, co oznacza, że sprawdzany jest sam fakt realizacji inwestycji, a nie koszty realizacji danej inwestycji.

W sytuacji, w której w trakcie realizacji biznesplanu cena danego środka trwałego ulegnie (z przyczyn niezależnych od beneficjenta) zwiększeniu lub zmniejszeniu w stosunku do ceny przedstawionej na etapie ubiegania się wsparcie np. w związku z wahaniami cen rynkowych, nie ma konieczności aneksowania umowy, przy założeniu iż nie zmieniły się pozostałe parametry ww. środka trwałego (tj. producent, model, zakres opcji lub wyposażenia), które zostały przez beneficjenta określone we WOPP w formatce „Charakterystyka /parametry techniczne", w części „Inwestycje w środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne – bezpośrednio związane z obszarem wsparcia:

A zatem nie ma konieczności aneksowania umowy w związku ze zmianą ceny inwestycji względem zaplanowanej w biznesplanie (zaakceptowanym przez ARiMR do realizacji). Zmiana ceny danego środka trwałego nie wymaga również zgłoszenia do ARIMR, o ile zakres rzeczowy jest zgodny z zaplanowanym w biznesplanie.

Za niekwalifikowalne uznaje się koszty poniesione przed dniem, w którym został złożony wniosek o przyznanie pomocy (WOPP), a w przypadku kosztów ogólnych – przed dniem
1 stycznia 2023 r. Wobec powyższego możliwe jest przedłożenie przez beneficjenta dokumentów potwierdzających rozpoczęcie realizacji biznesplanu z datą od dnia złożenia WOPP, a tym samym również wystawionych miesiąc przed podpisaniem umowy.