Agencja Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa

Podstawa prawna

Zobowiązania zalesieniowe z PROW 2004-2006 w kampanii 2026 będą finansowane z budżetu WPR 2023-2027, dlatego też premie z tytułu zalesień PROW 2004-2006 będą wdrażana na podstawie:

1. art. 44 ust. 2a pkt 1 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 (Dz. U. z 2024 r. poz. 1741, ze zm.),

2)     § 9 ust. 1a pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty pomocy finansowej w ramach wsparcia inwestycji leśnych lub zadrzewieniowych oraz w formie premii z tytułu zalesień, zadrzewieni lub systemów rolno-leśnych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 (Dz. U. poz. 737, ze zm), a nie tak jak do tej pory na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2024 r., 455, ze zm.).

Beneficjent

Przyznanie premii z tytułu zalesień PROW 2004-2006 jest realizowana na rzecz producenta rolnego będącego osobą fizyczną albo spółdzielnią produkcji rolnej, który spełnia łącznie następujące warunki:

1. jest wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
2. realizuje zobowiązanie do prowadzenia założonej uprawy leśnej na gruntach będących jego własnością, przez okres 20 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie;
3. złożył wniosek o przyznanie premii z tytułu zalesień PROW 2004-2006 w terminie od 1 czerwca do 15 lipca 2026 r.

Termin i miejsce złożenia wniosku o przyznanie premii z tytułu zalesień PROW 2004-2006

Termin złożenia wniosku

Wniosek o premii z tytułu zalesień PROW 2004-2006 na rok 2026 można składać w terminie od 1 czerwca do dnia 15 lipca.

Sposób złożenia wniosku

Wnioski o przyznanie premii z tytułu zalesień PROW 2004-2006 na rok 2026 mogą być składane wyłącznie w postaci elektronicznej, za pośrednictwem PUE, w aplikacji eWniosekPlus.

Na podstawie wniosków o przyznanie premii z tytułu zalesień (PROW 2004-2006) na rok 2026 r., wypłata płatności będzie realizowana od 1 grudnia 2026 r. do 30 czerwca 2027 r.

Wysokość pomocy

Płatność na zalesianie gruntów rolnych obejmuje:

Premię zalesieniową – stanowiącą ryczałt za utracone dochody z tytułu przekształcenia gruntów rolnych na grunty leśne, wypłacaną corocznie przez 20 lat począwszy od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie.

Wysokość premii zalesieniowej jest zróżnicowana w zależności od udziału dochodu z rolnictwa w całkowitych dochodach beneficjenta i wynosi:

Premia zalesieniowa	Stawki w zł/ha/rok
1) producent rolny uzyskujący co najmniej 20 % dochodów z rolnictwa	1 962
2) producent rolny uzyskujący mniej niż 20 % dochodów z rolnictwa	490

Przeniesienie własności/współwłasności zalesionych gruntów

W przypadku przeniesienia własności lub współwłasności wszystkich gruntów objętych wnioskiem o przyznanie premii z tytułu zalesień PROW 2004-2006 albo ich części na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, w okresie od dnia złożenia tego wniosku do dnia doręczenia decyzji w sprawie o przyznanie tej premii, premia ta przysługuje temu producentowi rolnemu, jeżeli złoży wniosek o przyznanie premii z tytułu zalesień PROW 2004-2006  w przypadku przeniesienia własności lub współwłasności wszystkich gruntów lub ich części objętych wnioskiem o przyznanie premii z tytułu zalesień PROW 2004-2006 lub w przypadku śmierci producenta rolnego tzw. „wniosek transferowy”, w terminie 3 miesięcy od przeniesienia własności tych gruntów.

Przejmujący musi się zobowiązać do prowadzenia założonej uprawy leśnej, przez okres 20 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie, kontynuowania zobowiązania podjętego przez poprzedniego właściciela.

Do składanego wniosku przejmujący dołącza:

1. kopię umowy sprzedaży lub innej umowy, w wyniku której została przeniesiona własność lub współwłasność działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie premii z tytułu zalesień PROW 2004-2006;

2. wydane przez właściwy organ gminy zaświadczenie o:

✓ wysokości dochodu z pracy w gospodarstwie rolnym w roku poprzedzającym rok, w którym złożono wniosek o przyznanie płatności (wniosek transferowy), albo

✓ liczbie hektarów przeliczeniowych stanowiącej podstawę opodatkowania podatkiem rolnym w roku poprzedzającym rok, w którym złożono wniosek o przyznanie płatności (wniosek transferowy), ustalonej na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym;

3. wydane przez naczelnika urzędu skarbowego zaświadczenie o dochodach z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej w roku poprzedzającym rok, w którym złożono wniosek o przyznanie płatności (wniosek transferowy) - w przypadku, gdy producent uzyskał takie dochody;

4. dokument potwierdzający wysokość dochodów innych niż określone w pkt 2 oraz pkt 3, uzyskanych w roku poprzedzającym rok, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności (wniosek transferowy), albo zaświadczenie naczelnika urzędu skarbowego o braku tych dochodów;

5. oświadczenie producenta rolnego o pomocy uzyskanej ze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w roku poprzedzającym rok, w którym złożono wniosek o przyznanie płatności (wniosek transferowy) - w przypadku, gdy producent rolny uzyskał taką pomoc;

6. oświadczenie pozostałych współwłaścicieli o wyrażeniu zgody na wstąpienie współwłaściciela składającego wniosek, na miejsce poprzedniego właściciela zalesionych gruntów i przyznanie mu premii z tytułu zalesień PROW 2004-2006.

Premia zalesieniowa przysługuje w wysokości nie wyższej niż ta, która przysługiwała poprzedniemu właścicielowi lub współwłaścicielowi zalesionych gruntów.

Śmierć producenta rolnego

W przypadku śmierci producenta rolnego, która nastąpiła w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie premii z tytułu zalesień PROW 2004-2006, do dnia wydania decyzji o przyznanie tej premii, premia ta przysługuje producentowi rolnemu (spadkobiercy/zapisobiercy windykacyjnemu), który nabył w wyniku dziedziczenia własność lub współwłasność wszystkich gruntów objętych zobowiązaniem do utrzymania zalesienia przez 20 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności do zalesionego gruntu albo ich części, jeżeli:

1. złożył wniosek o przyznanie premii z tytułu zalesień PROW 2004-2006 w przypadku przeniesienia własności lub współwłasności wszystkich gruntów lub ich części objętych wnioskiem lub w przypadku śmierci producenta rolnego (wniosek transferowy), której dotyczył wniosek spadkodawcy;

2. zobowiązał się do kontynuowania realizacji zobowiązań, podjętych przez spadkodawcę.

Wniosek o przyznanie premii z tytułu zalesień PROW 2004-2006 w przypadku przeniesienia własności lub współwłasności wszystkich gruntów lub ich części objętych wnioskiem o przyznanie pomocy na zalesiania gruntów rolnych albo w przypadku śmierci producenta rolnego, składa:

1. producent rolny, który nabył w wyniku dziedziczenia własność lub współwłasność wszystkich działek zalesionych, albo ich części, objętych wnioskiem o przyznanie premii złożonym przez spadkodawcę, składa w terminie 35 dni od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego przez notariusza;

2. małżonek zmarłego producenta rolnego, który złożył wniosek o przyznanie płatności obejmujący działki zalesione stanowiące własność tego małżonka, składa w terminie 7 miesięcy od dnia śmierci tego producenta.

Do wniosku należy dołączyć:

1. wydane przez właściwy organ gminy zaświadczenie o:

✓ wysokości dochodu z pracy w gospodarstwie rolnym w roku poprzedzającym rok, w którym złożono wniosek o przyznanie płatności (wniosek transferowy), albo

✓ liczbie hektarów przeliczeniowych stanowiącej podstawę opodatkowania podatkiem rolnym w roku poprzedzającym rok, w którym złożono wniosek o przyznanie płatności (wniosek transferowy), ustalonej na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym;

2. wydane przez naczelnika urzędu skarbowego zaświadczenie o dochodach z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej w roku poprzedzającym rok, w którym złożono wniosek o przyznanie płatności (wniosek transferowy) - w przypadku, gdy producent uzyskał takie dochody;

3. dokument potwierdzający wysokość dochodów innych niż określone w pkt 1 oraz pkt 2, uzyskanych w roku poprzedzającym rok, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności (wniosek transferowy), albo zaświadczenie naczelnika urzędu skarbowego o braku tych dochodów;

4. oświadczenie producenta rolnego o pomocy uzyskanej ze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w roku poprzedzającym rok, w którym złożono wniosek transferowy – w przypadku, gdy producent rolny uzyskał taką pomoc;

5. zgoda współspadkobierców na wstąpienie tego współwłaściciela na miejsce spadkodawcy i przyznanie premii z tytułu zalesień PROW 2004-2006 oraz:

6. odpis prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza - w przypadku składania tego wniosku przez innego producenta rolnego, albo

7. odpis skrócony aktu zgonu - w przypadku składania tego wniosku przez małżonka zmarłego producenta rolnego.

Premia zalesieniowa przysługuje w wysokości nie wyższej niż ta, która przysługiwała spadkodawcy.

Wniosek o przyznanie premii z tytułu zalesień PROW 2004-2006 w przypadku przeniesienia własności lub współwłasności wszystkich gruntów lub ich części objętych wnioskiem o przyznanie pomocy na zalesiania gruntów rolnych albo w przypadku śmierci producenta rolnego (wniosek transferowy), można złożyć:

1. w wersji elektronicznej w aplikacji eWniosekPlus, za pośrednictwem PUE, albo
2. w wersji papierowej.

Przestrzeganie norm i wymogów warunkowości oraz warunkowości społecznej

W związku z realizowaniem płatności z budżetu PS WPR 2023-2027, w kampanii 2026 beneficjenci premii z tytułu zalesień PROW 2004-2006 będą zobowiązani do przestrzegania warunkowości oraz warunkowości społecznej.

Zgodnie z systemem warunkowości, nakłada się kary administracyjne na rolników, którzy nie spełniają norm GAEC dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska oraz wymogów podstawowych SMR.

Wymogi te zostały podzielone na następujące obszary:

• środowisko, zmiana klimatu oraz utrzymanie gruntów w dobrej kulturze rolnej,
• zdrowie publiczne, zdrowie zwierząt i zdrowie roślin,
• dobrostan zwierząt.

Kary administracyjne w związku z warunkowością stosuje się jedynie w przypadku, gdy niezgodność jest wynikiem działania lub zaniechania, które można bezpośrednio przypisać danemu beneficjentowi, oraz w przypadku, gdy spełniony jest co najmniej jeden z następujących warunków:

1. niezgodność związana jest z działalnością rolniczą beneficjenta;
2. niezgodność dotyczy gospodarstwa danego beneficjenta.

Producenci rolni posiadający gospodarstwo, którego maksymalna wielkość nie przekracza 10 ha użytków rolnych są zwolnieni z kontroli warunkowości oraz kar administracyjnych (kar o których mowa w ust. 1, 2, 3 art. 84 oraz art. 85 rozporządzenia 2021/2116). Ponadto, zgodnie z powyższym rozporządzeniem rolnicy, których maksymalna wielkość gospodarstwa nie przekracza 30 hektarów zadeklarowanych użytków rolnych są zwolnieni z kontroli i kar w odniesieniu do wymogów normy GAEC 7.

Szczegółowe informacje dotyczące warunkowości można znaleźć pod linkiem; Warunkowość - Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - Portal Gov.pl

Warunkowość społeczna polega na uzależnieniu wysokości wsparcia od przestrzegania wybranych krajowych przepisów z zakresu prawa pracy oraz zasad BHP, i jest obligatoryjnym elementem systemu płatności we wszystkich państwach UE.

Kontrole jak i typowanie do kontroli na potrzeby warunkowości społecznej wykonuje Państwowa Inspekcja Pracy (PIP), która jest organem powołanym do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.

Warunkowość społeczna dotyczy producentów rolnych składających wnioski o przyznanie premii z tytułu zalesień PROW 2004-2006, będących jednocześnie pracodawcami albo niebędących pracodawcami, którzy są przedsiębiorcami albo innymi jednostkami organizacyjnymi, na rzecz których jest świadczona praca przez osoby fizyczne.

Kontrole w zakresie warunkowości społecznej dotyczą producentów rolnych bez względu na wielkość prowadzonego przez nich gospodarstwa.

W przypadku stwierdzenia przez PIP naruszenia przepisów na rolnika zostanie nałożona kara administracyjna.

Siłą wyższa i nadzwyczajna okoliczność

Zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/2116 siła wyższa i nadzwyczajne okoliczności mogą zostać uznane w szczególności w następujących przypadkach:

1. poważna klęska żywiołowa lub poważne zdarzenie pogodowe powodujące duże szkody w gospodarstwie;
2. zniszczenie budynków inwentarskich w gospodarstwie w wyniku wypadku;
3. ognisko choroby epizootycznej, choroby roślin lub obecność agrofaga roślin dotykające, cały inwentarz żywy lub uprawy należące do beneficjenta lub część tego inwentarza lub upraw;
4. wywłaszczenie całości lub dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu złożenia wniosku;
5. śmierć beneficjenta;
6. długoterminowa niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu.

Zgodnie z art. 59 ust. 5 rozporządzenia (UE) 2021/2116 państwa członkowskie zapewniają w szczególności, by nie nakładano kar, gdy m.in. niezgodność jest wynikiem działania siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności.

Powyższy katalog zdarzeń, jest katalogiem otwartym. Oznacza to, że kierownik biura powiatowego, uwzględniając okoliczności zdarzenia i przedstawione dowody, może w wyniku indywidualnego rozpatrzenia danej sprawy, uznać, że dane zdarzenie było wynikiem działania siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności.

W przypadku wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności lub siły wyższej, które mogą mieć wpływ na powierzchnię kwalifikującą się do premii lub gdy producent rolny nie mógł wypełnić swoich obowiązków w zakresie przestrzegania warunkowości, niezwłocznie po wystąpieniu tego zdarzenia producent rolny powinien złożyć do biura powiatowego ARiMR pisemne oświadczenie o zaistniałych okolicznościach, opatrzone czytelnym podpisem i datą złożenia wraz z dowodami potwierdzającymi wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności lub siły wyższej.

Dowodem potwierdzającym wystąpienie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem. Dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Obowiązek dostarczenia dowodów wystąpienia siły wyższej spoczywa na beneficjencie.

Jeżeli producent rolny do dnia wydania decyzji dostarczył dowody potwierdzające działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności i zostały one uznane przez Kierownika BP za stanowiące podstawę do uznania wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, producent rolny zachowuje prawo do uzyskania premii do zalesionych gruntów, których dotyczyło działanie siły wyższej lub nadzwyczajne okoliczności i nie są wobec niego stosowane kary, pod warunkiem, że grunty te  spełniały warunki kwalifikowalności w dniu wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. 

W przypadku, gdy producent rolny z powodu siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności nie może wykonać obowiązków wynikających z norm i wymogów warunkowości, na które ma wpływ siła wyższa lub nadzwyczajne okoliczności, nie podlega karom administracyjnym z tytułu ich nieprzestrzegania. Siła wyższa lub nadzwyczajne okoliczności muszą mieć bezpośredni związek z niespełnieniem danego wymogu lub normy.