Agencja Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa

Od 2026 r. zmienia się okres, po którym grunty, które są wykorzystywane do uprawy traw lub innych zielnych roślin pastewnych rozsiewających się naturalnie (samosiewnych) lub uprawianych (wysiewanych) i które nie były objęte zmianowaniem upraw zostają uznane za trwały użytek zielony.

Zmiana:

• do 2025 r. – TUZ powstawał po 5 latach utrzymywania traw na tym samym gruncie,
• od 2026 r. – okres ten zostaje wydłużony do 7 lat.

Oznacza to, że grunt orny, na którym przez 7 kolejnych lat deklarowana jest uprawa traw lub innych roślin pastewnych, zostaje uznany za trwały użytek zielony.

Zmianie ulega dopuszczalny poziom zmniejszenia udziału trwałych użytków zielonych w kraju.

Zmiana:

• do 2025 r. – udział TUZ w powierzchni użytków rolnych nie mógł zmniejszyć się o więcej niż 5% w stosunku do roku referencyjnego 2018,
• od 2026 r. – dopuszczalne zmniejszenie wynosi 10%.

Jeżeli udział TUZ w skali kraju zmniejszy się o więcej niż 10%:

• przekształcanie TUZ w grunty orne będzie niedopuszczalne,
• rolnicy, którzy dokonali przekształcenia, będą zobowiązani do przywrócenia trwałych użytków zielonych.

Norma obowiązuje od 2025 r., natomiast od 2026 r. wprowadzona zostaje nowa interwencja wprowadzająca wsparcie finansowe.

Zmiana w 2026 r.:

• uruchomiona zostaje interwencja rolno-środowiskowo-klimatyczna
  „Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach użytkowanych rolniczo”.

Celem interwencji jest:

• rekompensata kosztów i utraconych dochodów wynikających z ograniczeń wynikających z normy GAEC 2,
• wsparcie przekształcania gruntów ornych w użytki zielone na terenach podmokłych i torfowiskach.

Od 2026 r. rolnik może realizować normę GAEC 7 wybierając jedną z dwóch form:

1. Dywersyfikację upraw – kontrolowaną i rozliczaną w ujęciu rocznym na poziomie całego gospodarstwa

lub

2. Zmianowanie upraw – w tym przypadku sprawdzamy, czy ta sama uprawa w plonie głównym nie występuje na tej samej powierzchni po raz czwarty z rzędu.

Dodatkowo od 2026 r. wprowadzono zwolnienie dla mniejszych gospodarstw:

• gospodarstwa do 30 ha użytków rolnych są zwolnione z kontroli i kar w zakresie realizacji normy GAEC 7.

Zmiana polega na doprecyzowaniu zasad przyznawania płatności.

Od 2026 r. płatność przysługuje wyłącznie do upraw wymienionych w rozporządzeniu o ekoschematach, dla których:

• zostały zatwierdzone metodyki integrowanej produkcji przez Państwową Inspekcję Ochrony Roślin i Nasiennictwa.

Celem zmiany jest wyeliminowanie wątpliwości związanych z zatwierdzaniem nowych metodyk w trakcie roku.

Zmiana dotyczy praktyki „Opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia – wariant z wapnowaniem”.

Od 2026 r. punkty w ramach tej praktyki nie będą przyznawane do powierzchni gruntów ornych oraz trwałych użytków zielonych położonych na obszarach objętych normą GAEC 2 – Ochrona torfowisk i terenów podmokłych.

Zmiana wynika z obowiązującego na tych obszarach zakazu stosowania wapnowania, określonego w wymaganiach normy GAEC 2.