Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad

Wiemy już, że licząca ponad 420 tys. km sieć dróg publicznych dzieli się na drogi krajowe, wojewódzkie, powiatowe oraz gminne. Ma też różnych zarządców odpowiedzialnych m.in. za stan techniczny, utrzymanie i ewentualną przebudowę oraz rozbudowę. O tym wszystkim pisaliśmy tutaj, wyjaśniając też, kto odpowiada za zarządzenia ruchem.

Dziś kolejna porcja wiedzy. GDDKiA zarządza drogami krajowymi o długości ponad 17 890 km, a w kraju mamy łącznie ponad 19 350 km takich dróg. Za blisko tysiąc kilometrów dróg krajowych odpowiadają prezydenci miast na prawach powiatu. Są to odcinki krajówek w granicach administracyjnych tych miast (poza autostradami i drogami ekspresowymi). 466 km stanowią odcinki autostrad w zarządzie trzech koncesjonariuszy, a niespełna 15 km to odcinki na granicy podlegające poszczególnym Zarządom Obsługi Przejść Granicznych.

Kierowcy pojazdów osobowych do 3,5 t oraz motocykli nie poniosą opłat za korzystanie ze zdecydowanej większości spośród 5585 km dróg szybkiego ruchu w naszym kraju. Zapłacą jedynie za przejazd 466 km dróg pomiędzy bramkami trzech koncesjonariuszy. Dotyczy to autostrad:

• A1 Rusocin – Nowa Wieś - zobacz obowiązujące stawki,

• A2 Świecko – Konin (z wyłączeniem odcinka pomiędzy węzłami Poznań Zachód i Poznań Wschód) - zobacz obowiązujące stawki,

• A4 Katowice – Kraków - zobacz obowiązujące stawki.

Z kolei kierowcy pojazdów o masie całkowitej powyżej 3,5 t nie tylko zapłacą za przejazd na koncesyjnych odcinkach autostrad, ale także na pozostałych, zarządzanych przez GDDKiA autostradach. Dotyczy to również większości dróg ekspresowych i niektórych dróg krajowych klasy GP (główna ruchu przyspieszonego). Za elektroniczny system poboru opłat w systemie e-TOLL odpowiada Krajowa Administracja Skarbowa.

Na stronach internetowych tego systemu znajdziecie wszelkie niezbędne informacje.

Urządzenia do automatycznej kontroli ruchu drogowego funkcjonują nie tylko na drogach krajowych. To tradycyjne fotoradary lub urządzenia obsługujące odcinkowy pomiar prędkości (OPP). Za ich obsługę odpowiada komórka podległa Głównemu Inspektoratowi Transportu Drogowego, czyli Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym (CANARD).

Szczegółowe informacje na ten temat znajdziecie na stronie internetowej CANARD.

Plany CANARD dotyczące instalacji fotoradarów i OPP na sieci dróg krajowych opiniowane są przez GDDKiA i Policję. Często zgłaszamy też własne propozycje dotyczące lokalizacji tych urządzeń.

Za planowanie oraz finansowanie oświetlenia znajdującego się przy drogach krajowych (poza autostradami i drogami ekspresowymi) na terenie danej gminy (w granicach terenu zabudowy) odpowiedzialne są jej władze. Oświetlenie chodników, ścieżek rowerowych czy dodatkowych jezdni obsługujących ruch z terenów przyległych do pasa drogowego - niezależnie od tego czy znajdują się na terenie zabudowy, czy też nie - także należy do zadań własnych gminy.

Niezależnie od powyższego, każdy zarządca drogi również może planować i wykonywać oświetlenie przejść dla pieszych lub przejazdów dla rowerów na drogach publicznych na terenie zabudowy.

GDDKiA w pełni odpowiada natomiast za oświetlenie przy drogach szybkiego ruchu i na Miejscach Obsługi Podróżnych.

Po drogach krajowych transportowane są przeróżne, ponadgabarytowe ładunki. Najczęściej takie transporty odbywają się w godzinach nocnych, ale czasem można je też spotkać w ciągu dnia. Zespoły pojazdów przewożą np. elementy konstrukcji stalowych, elementy do budowy farm wiatrowych, zbiorniki czy filtry przemysłowe. Szerokość takiego ładunku sięga do 9 m, a długość zestawu może mieć nawet 90-100 m (transporty śmigieł wiatraków).

Ruch pojazdu nienormatywnego jest możliwy pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd odpowiedniej kategorii - od I do V. Zasady wydawania zezwoleń określa ustawa Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 21 stycznia 2021 r. w sprawie zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych.

W zależności od parametrów pojazdu nienormatywnego, a także dróg, po których będzie się poruszał, zezwolenia wydaje starosta (kat. I), starosta i naczelnik urzędu celno-skarbowego (kat. II), Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad i naczelnik urzędu celno-skarbowego (kat. III) oraz Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (kat. IV i V). Zezwolenie kat. V może wydać również prezydent miasta na prawach powiatu, jeżeli trasa przejazdu znajduje się w granicach administracyjnych tego miasta i nie przebiega autostradą lub drogą ekspresową.

Szczegółowe informacje na temat przejazdów nienormatywnych znajdziecie na stronie GDDKiA.