Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad

W zakresie dróg krajowych właściwym organem do wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej (zwana dalej zrid) jest Wojewoda, odpowiedni dla województwa, na terenie, którego przebiega planowana inwestycja drogowa. Decyzja zrid zatwierdza podziały nieruchomości, projekt budowlany oraz zezwala na realizację inwestycji drogowej, a także określa, jakie nieruchomości przechodzą z mocy prawa na własność Skarbu Państwa, z dniem, w którym decyzja ta staje się ostateczna.
Decyzji zrid może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, który pozwala na rozpoczęcie inwestycji, niezależnie od jej ostateczności. Decyzja zrid z rygorem natychmiastowej wykonalności stanowi podstawę do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń przez dotychczasowych właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości. Ponadto uprawnia zarządcę drogi do objęcia nieruchomości w posiadanie i rozpoczęcia prac budowlanych.
Za przejęte nieruchomości dotychczasowym właścicielom przysługuje odszkodowanie.

Odszkodowanie zostaje ustalone na rzecz dotychczasowych właścicieli nieruchomości, użytkowników wieczystych lub osób, którym przysługiwało do tych nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. Wysokość odszkodowania określana jest na podstawie sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego według stanu nieruchomości na dzień wydania decyzji zrid. Wykonanie operatu szacunkowego zleca odpowiedni Wojewoda.

Po wydaniu decyzji zrid odpowiedni Wojewoda wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa. Skutkiem tego postępowania Wojewoda wydaje decyzję ustalającą wysokość odszkodowania.

Odszkodowanie jest wypłacane w terminie 14 dni od dnia, kiedy decyzja o odszkodowaniu staje się ostateczna. Odszkodowanie wypłaca Inwestor - Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, na rachunek bankowy wskazany przez właściciela.

Należy złożyć „oświadczenie o numerze konta bankowego” tak by Inwestor miał możliwość wypłaty odszkodowania w ustawowym terminie. Oświadczenie musi być podpisane czytelnym podpisem, ze wskazaniem właściciela numeru konta bankowego, jeżeli jest to inna osoba, niż były właściciel nieruchomości.

Jeżeli stan prawny działki jest nieuregulowany, odszkodowanie wpłacane jest do depozytu sądowego na okres 10 lat. Aby je otrzymać, konieczne jest przedłożenie w Sądzie dokumentu potwierdzającego prawo do nieruchomości.