Główny Inspektorat
Farmaceutyczny

Łukasz Pietrzak, Główny Inspektor Farmaceutyczny, uczestniczył w dwóch panelach konferencji. Pierwszy z nich poświęcony był polityce lekowej. – Najlepszym lekiem jest ten, który jest dostępny, ale najskuteczniejszym ten, który pacjent stosuje. A z tym mamy ogromny problem – rozpoczął minister Pietrzak, wskazując na adherencję na poziomie 50% w przypadku chorób przewlekłych. Oznacza to, że połowa pacjentów błędnie stosuje przepisane im leki lub nie przyjmuje ich wcale. Generuje to ogromne koszty dla systemu, nie tylko z powodu niewłaściwego leczenia, ale również poprzez wydatkowanie środków na refundację źle przyjmowanych leków.

Mówiąc o adherencji, minister Pietrzak podkreślił, że nie jest to tylko kwestia informowania, jak dany lek ma być przyjmowany, ale również edukacji o tym, dlaczego należy go stosować i jakie są konsekwencje przerwania terapii. Ta właśnie edukacja jest bardzo istotnym elementem, który wymaga zaangażowania różnych zawodów medycznych. – Przykład to pacjenci z chorobami układu nerwowego, przede wszystkim stosujący leki przeciwdepresyjne, ale z chorobami współistniejącymi. Źle leczona lub nieleczona depresja może powodować brak stosowania się do zaleceń terapeutycznych dotyczących chorób przewlekłych. To pokazuje, że w tym elemencie farmaceuci mogą być istotną, choć nie jedyną, składową – podsumował Łukasz Pietrzak.

Łukasz Pietrzak przekonywał, że cały proces terapeutyczny, począwszy od zidentyfikowania choroby i wystawienia recepty, musi zawierać elementy edukacji pacjentów, którzy często nie odczuwają objawów choroby i jej nie monitorują, więc zaprzestają jej leczenia. – Na podstawie badań okazuje się, że tylko 13% dorosłej populacji zna swój poziom cholesterolu, co jest dramatycznie niskim odsetkiem i pokazuje, że mamy bardzo dużo do zrobienia (…) – wskazywał GIF.

– Wśród osób do dwudziestego roku życia najczęstszą przyczyną hospitalizacji spowodowanych działaniami niepożądanymi lub zatruciami lekami są preparaty o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbólowym. W przypadku osób w wieku senioralnym ogromnym kosztem działań niepożądanych są za to leki przeciwzakrzepowe. Jednocześnie z ponad 1,4 mld opakowań, jakie z naszych aptek wydajemy pacjentom rocznie, ponad 500 mln to są leki bez recepty. To jest ponad 35% rynku, a informacji o ich stosowaniu nie ma w dokumentacji elektronicznej pacjenta. (…) Mówimy o tym, że jeżeli pacjent przyjmuje 7 leków, to ryzyko wystąpienia działań niepożądanych wynosi co najmniej 82%. Myślę, że wszyscy farmaceuci, którzy są aktywni zawodowo, widzieli sytuację, w której kolejny lek dokładany jest po to, żeby leczyć działania niepożądane tej całej mieszanki – opisywał zagrożenia płynące z polipragmazji. – To już nie jest kwestia tego, co farmaceuta może zrobić, tylko tego, jak szybko może zacząć udzielać odpowiednich świadczeń, aby być istotnym puzzlem w całym zespole terapeutycznym, który dopełni opiekę nad pacjentem – podkreślił szef Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej.

Główny Inspektor Farmaceutyczny odniósł się także do kwestii zagrożeń związanych z nielegalnym obrotem produktami leczniczymi. – Mówimy oczywiście, że u nas jest wysoka jakość leków w legalnym łańcuchu, bo branża farmaceutyczna jest najlepiej kontrolowaną i nadzorowaną branżą. Jednocześnie rynek produktów dostępnych przez internet, oferowanych przez podmioty niemające jakichkolwiek uprawnień do dystrybucji leków, rośnie dramatycznie. Nielegalna dystrybucja leków jest aktualnie jednym z najbardziej rozwijającym się zagrożeń dla zdrowia publicznego. Przykład – akcja PANGEA 2023, podczas której z 3 mln zarekwirowanych przesyłek aż 48% zawierało leki. Były to produkty dystrybuowane w sposób nielegalny – ostrzegał GIF.

Drugi z paneli, w którym uczestniczył Główny Inspektor Farmaceutyczny, dotyczył roli aptek i farmaceutów w systemie ochrony zdrowia. – Byłem jedną z pierwszych farmaceutów, który szczepił w masowym punkcie szczepień. Jestem przekonany, że jako farmaceuci musimy zawalczyć o swój zawód i pokazać, co potrafimy. Od września do grudnia ubiegłego roku to właśnie w aptekach zaszczepiono 65% wszystkich osób, które przyjęły szczepionkę przeciwko COVID, 52% przeciw RSV, 24% przeciw półpaścowi i 30% przeciwko grypie. (…) Zaczęliśmy od jednego szczepienia, a obecnie jesteśmy uprawnieni do podawania  26 – przedstawił statystyki szczepień w aptekach minister Pietrzak.

Główny Inspektor Farmaceutyczny mówił także o wyzwaniach, jakie przed przedstawicielami zawodu stawia przyszłość. – Często zapominamy o tym, jaki drzemie w nas potencjał. To jest działanie, które wymaga odpowiedniej edukacji wśród farmaceutów oraz tego, żebyśmy podjęli nie tylko decyzję, że bierzemy na siebie odpowiedzialność za pacjenta, ale również odpowiedzialność za nasz zawód – mówił o znaczeniu farmaceutów Łukasz Pietrzak. - Musimy ten zawód odczarować i stworzyć takie warunki, żeby młodzi ludzie chcieli studiować farmację. Możliwość szerokiej realizacji zawodowej po uzyskaniu prawa wykonywania zawodu musi być gwarantem i elementem strategii długoterminowej – zakończył swoje wystąpienie Główny Inspektor Farmaceutyczny.