Główny Inspektorat
Farmaceutyczny

Główny Inspektor Farmaceutyczny zwrócił uwagę na narastający problem osób i podmiotów, które wykorzystują trudne położenie pacjentów, oferując im niesprawdzone lub niebezpieczne produkty i terapie. Szczególne zagrożenie stanowi nakłanianie chorych do rezygnacji z leczenia zgodnego z aktualną wiedzą medyczną. Może to prowadzić do pogorszenia stanu zdrowia, a nawet bezpośredniego zagrożenia życia.

Problem ten dotyka zwłaszcza osób mierzących się z ciężką diagnozą, w tym pacjentów onkologicznych. Poszukując dodatkowej nadziei, mogą być one bardziej podatne na zapewnienia o skuteczności metod, które nie mają potwierdzenia w wiarygodnych badaniach.

– Po usłyszeniu bardzo trudnej diagnozy pacjent szuka nadziei i każdej dostępnej możliwości leczenia. Właśnie tę naturalną potrzebę wykorzystują szarlatani, oferując niesprawdzone terapie i składając obietnice bez pokrycia – zaznaczył Łukasz Pietrzak.

Do Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego docierają również informacje o oferowaniu w internecie i innych kanałach sprzedaży produktów przedstawianych jako środki o właściwościach leczniczych. Ich skład i pochodzenie bywają nieznane, a nazwa, opakowanie lub sposób prezentacji mogą wywoływać błędne przekonanie, że pacjent ma do czynienia z lekiem albo zweryfikowaną terapią.

– Bardzo często pacjenci są przekonywani, że jest to lek o ogromnej skuteczności, podczas gdy w rzeczywistości produkt nigdy nie był stosowany u ludzi, a nawet nie był przeznaczony do stosowania w organizmach żywych – mówił Główny Inspektor Farmaceutyczny.

Wśród przywołanych przykładów znalazły się niezweryfikowane preparaty, wlewy i substancje oferowane jako terapie przeciwnowotworowe. Produkty te nie zostały odpowiednio przebadane pod względem jakości, bezpieczeństwa i skuteczności, a mimo to bywają sprzedawane pacjentom za wysokie kwoty. Część z nich znajduje się na pograniczu różnych kategorii regulacyjnych – formalnie nie jest przeznaczona do farmakoterapii, lecz sposób jej prezentowania sugeruje zastosowanie lecznicze.

W rozmowie poruszono także kwestię rozwiązań prawnych służących ograniczeniu pseudomedycyny. Przedstawiciele GIF, wspólnie z Rzecznikiem Praw Pacjenta, uczestniczyli w pracach nad nowelizacją ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, określaną jako „Lex Szarlatan”, przedstawiając zagrożenia związane z dezinformacją zdrowotną oraz praktyczne znaczenie proponowanych regulacji.

Łukasz Pietrzak podkreślił, że przepisy mające ograniczać szkodliwe praktyki nie są wymierzone w osoby, które postępują zgodnie ze swoimi kompetencjami i nie wprowadzają pacjentów w błąd.

– Ta ustawa jest wymierzona tylko przeciwko tym podmiotom i osobom, które cynicznie oszukują pacjentów, naciągając ich na bezwartościowe, często niesprawdzone terapie za ogromne pieniądze – wskazał.

Bezpieczeństwo pacjentów wymaga nie tylko skutecznego nadzoru nad rynkiem produktów leczniczych, lecz także narzędzi pozwalających reagować, gdy produkty nieprzeznaczone do leczenia są przedstawiane jako skuteczne środki terapeutyczne.