Główny Inspektorat
Farmaceutyczny

– Farmaceuci powinni być elementem, który będzie uzupełniał cały proces terapeutyczny, ponieważ farmaceuta jest specjalistą od leków, a apteka jest jedną z najłatwiej dostępnych placówek ochrony zdrowia – mówił o roli farmaceutów w procesie terapeutycznym Główny Inspektor Farmaceutyczny Łukasz Pietrzak.

– Coś, co jest bardzo istotne, a mianowicie usługa Nowy Lek. Aby pacjent wiedział, jak z nowym lekiem postępować, jak go właściwie stosować, żeby miał świadomość, po co ten lek stosuje, jak również miał wsparcie w postaci takiej motywacji do leczenia. I to myślę, że jest tym, co farmaceuci, przynajmniej na pierwszym etapie, są w stanie zaproponować – kontynuował Łukasz Pietrzak. Dodał, że często pacjent jest zagubiony, co powoduje, że informacji o zapisanym leku szuka na własną rękę. Informacje o działaniach niepożądanych, znalezione np. w internecie, mogą powodować, że pacjent nie będzie przyjmował leku.

Problem nieprzestrzegania zaleceń lekarskich nie dotyczy wyłącznie Polski. Jest ono powodem ok. 9% wszystkich powikłań chorób układu krążenia w Europie. Z powodu nieprzestrzegania zaleceń dotyczących stosowania leków na Starym Kontynencie umiera rocznie 200 tys. osób.

Szacuje się, że zaleceń terapeutycznych nie przestrzega:

• 60% pacjentów z depresją,
• 58% pacjentów z nadciśnieniem tętniczym,
• 50% pacjentów po zawale serca,
• 45% pacjentów z dyslipidemią,
• 40% pacjentów z dławicą piersiową,
• 38% pacjentów z cukrzycą.

Brak adherencji nie sprowadza się wyłącznie do „pomijania dawek”. To zjawisko znacznie szersze, obejmujące także brak rozpoczęcia terapii (tzw. primary non-adherence) oraz niską persystencję, czyli przedwczesne przerywanie leczenia mimo wskazań do jego kontynuacji.

W tym kontekście szczególnie wymowne są dane dotyczące nadciśnienia tętniczego: w latach 2013–2018 aż 24% nowo zdiagnozowanych pacjentów nie wykupiło pierwszej recepty na leki refundowane, a połowa pacjentów, którym przepisano leczenie, przestaje je stosować w ciągu pierwszego roku.

To pokazuje, że problem nie dotyczy jedynie nieregularnego przyjmowania leków, ale często zaczyna się już na etapie decyzji o rozpoczęciu terapii i nasila się w czasie jej trwania. Ma to szczególne znaczenie w chorobach przewlekłych, gdzie skuteczność leczenia zależy właśnie od długoterminowej, konsekwentnej terapii.

Podczas spotkania podsumowano dotychczasowe działania Parlamentarnego Zespołu ds. Adherencji, który został zainicjowany przez senator Beatę Małecką-Liberę oraz najważniejsze krajowe wydarzenia z tego obszaru.