Komisja ds. Petycji o dodatkowych warunkach wydawania wybranych leków OTC
16.06.2026
10 czerwca 2026 r. sejmowa Komisja do Spraw Petycji rozpatrzyła petycję dotyczącą wprowadzenia dodatkowych warunków wydawania z aptek i punktów aptecznych produktów leczniczych wydawanych bez recepty, zawierających kodeinę, dekstrometorfan lub pseudoefedrynę. W posiedzeniu uczestniczył Główny Inspektor Farmaceutyczny Łukasz Pietrzak.
Obowiązujące przepisy określają maksymalną ilość tych substancji, jaka może zostać wydana pacjentowi podczas jednorazowej transakcji. Rozwiązanie to nie pozwala jednak na monitorowanie zakupów dokonywanych w różnych aptekach, co ogranicza skuteczność istniejących mechanizmów kontroli.
W petycji zaproponowano m.in. weryfikację tożsamości osoby nabywającej produkt leczniczy poprzez wykorzystanie numeru PESEL, monitorowanie wydawania produktów zawierających wskazane substancje w systemie P1, wdrożenie rozwiązań ograniczających możliwość wielokrotnego zakupu tych samych produktów w różnych placówkach oraz informowanie pacjenta o wykorzystaniu jego numeru PESEL przy zakupie produktów objętych systemem monitorowania.
Podczas posiedzenia Główny Inspektor Farmaceutyczny przedstawił doświadczenia wybranych państw europejskich, które wdrożyły dodatkowe mechanizmy kontroli obrotu produktami leczniczymi zawierającymi substancje będące przedmiotem nadużywania.
Dane analizowane przez Główny Inspektorat Farmaceutyczny wskazują, że w niektórych regionach kraju występują istotne różnice w poziomie sprzedaży produktów zawierających kodeinę, dekstrometorfan i pseudoefedrynę. W części przypadków skala sprzedaży znacząco odbiega od średnich obserwowanych w innych regionach, co może wskazywać na wykorzystywanie tych produktów niezgodnie z ich przeznaczeniem.
GIF prowadzi działania mające na celu ograniczanie tego zjawiska. W szczególności wykorzystuje dane ze Zintegrowanego Systemu Monitorowania Obrotu Produktami Leczniczymi do identyfikacji nieprawidłowości oraz współpracuje z właściwymi służbami odpowiedzialnymi za zwalczanie przestępczości. Kontrola obrotu produktami leczniczymi zawierającymi substancje mogące być przedmiotem nadużywania pozostaje jednym z istotnych obszarów działalności inspekcyjnej.
Posiedzenie Komisji było okazją do omówienia możliwych kierunków dalszych działań mających na celu zwiększenie skuteczności nadzoru nad obrotem produktami leczniczymi oraz ograniczenie ryzyka ich niewłaściwego wykorzystania.