Główny Inspektorat
Sanitarny

Od 2025 roku seniorzy powyżej 65. roku życia mogą korzystać z programu bezpłatnych leków na receptę [1], obejmującego około 3 700 pozycji. Program ten stanowi istotne wsparcie finansowe w leczeniu schorzeń przewlekłych. Pełna lista dostępnych leków dostępna jest w Internecie (np. https://www.lekinfo24.pl/leki-dla-seniorow-65/leki-65-plus/pelna-lista-bezplatnych-lekow-dla-seniorow.html?utm_source=chatgpt.com), na Internetowym Koncie Pacjenta oraz w aplikacji mojeIKP.

Ponadto, od lutego 2025 roku recepty „S” na bezpłatne leki mogą wystawiać wszyscy lekarze, niezależnie od tego, czy pracują w ramach umowy z NFZ, czy prowadzą prywatną praktykę. Dzięki temu pacjenci nie będą już zmuszeni do umawiania dodatkowych wizyt w przychodniach POZ wyłącznie w celu uzyskania takiej recepty. Nowe przepisy pozwolą seniorom otrzymać receptę „S” także podczas prywatnych konsultacji, np. u lekarzy specjalistów. [2,3,4]

Aby skorzystać z powyższych programów, warto skontaktować się ze swoim lekarzem rodzinnym lub sprawdzić dostępność programów w lokalnych placówkach medycznych. Regularne badania profilaktyczne są kluczowe dla utrzymania zdrowia i jakości życia seniorów. Mogą zapobiegać lub spowodować wczesne wykrycie niektórych chorób, co przyczynia się do polepszenia jakości życia pacjentów.
 

Od 2025 roku seniorzy, oprócz prawa do bezpłatnych leków na receptę, mogą także korzystać z refundacji żywności specjalnego przeznaczenia medycznego (ŻSPM) oraz wyrobów medycznych [4]. To rozwiązanie stanowi znaczące wsparcie dla osób starszych cierpiących na choroby przewlekłe lub zmagających się z ograniczeniami funkcjonalnymi wynikającymi z wieku lub stanu zdrowia. Produkty te przysługują osobom, które ukończyły 65 rok życia i spełniają dodatkowe warunki tj. posiadają prawo do refundacji w ramach wskazań objętych listą produktów znajdujących się w tzw. załączniku D2 (dla żywności) lub D (dla wyrobów medycznych). W celu skorzystania z tej możliwości konieczne jest otrzymanie e-zlecenia lub e-recepty od osoby uprawnionej do jej wystawienia (lekarz POZ, lekarz specjalista, a także pielęgniarka, położna lub fizjoterapeuta, w zależności od rodzaju wyrobu).

Żywność specjalnego przeznaczenia medycznego (ŻSPM) obejmuje m.in. preparaty odżywcze dla osób niedożywionych z chorobami układu pokarmowego, nowotworami, cukrzycą, a także specjalne mieszanki żywieniowe do podania doustnego lub przez zgłębnik. Refundacji podlegają wyłącznie produkty wskazane w obwieszczeniu Ministra Zdrowia i wskazane w ramach wskazań refundacyjnych [5].
W przypadku preparatów żywieniowych obowiązują indywidualne wskazania lekarskie, a recepty są wystawiane zgodnie z przewidzianym okresem stosowania.
 

Seniorzy mogą bezpłatnie otrzymać niektóre wyroby medyczne m.in. pieluchomajtki, worki stomijne, cewniki, ortezy, laski, kule, chodziki, sprzęt przeciwodleżynowy, a także protezy i aparaty korekcyjne. Refundacja przysługuje zgodnie z ustalonymi limitami oraz warunkami określonymi w przepisach NFZ. Zlecenia na wyroby medyczne mogą obowiązywać nawet do 12 miesięcy, co oznacza, że nie ma potrzeby każdorazowej wizyty w placówce medycznej w celu uzyskania dokumentu uprawniającego do zakupu. Zakupów produktów można dokonywać partiami – np. pieluchomajtki wydawane są zwykle raz w miesiącu w określonej liczbie.

Zakupów należy dokonywać w aptekach lub sklepach medycznych posiadających umowę z NFZ.
Dzięki powyższym rozwiązaniom osoby starsze zyskały dostęp do kompleksowego wsparcia w zakresie leczenia, odżywiania i funkcjonowania z niepełnosprawnością – co znacząco wpływa na ich jakość życia i niezależność.

[1] Bezpłatne leki - Ministerstwo Zdrowia - Portal Gov.pl,
[2] https://pacjent.gov.pl/artykul/bezplatne-leki-dla-seniorow-65-dla-dzieci-i-mlodziezy
[3] https://www.gov.pl/web/zdrowie/ulatwiamy-dostep-do-bezplatnych-lekow-dla-dzieci-i-seniorow
[4] https://www.nfz.gov.pl/dla-pacjenta/zaopatrzenie-w-wyroby-medyczne
[5] https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/zlecenia-na-wyroby-medyczne