Główny Inspektorat
Sanitarny

2 października odbył się w Warszawie III Kongres Zdrowia Publicznego Państwowej Inspekcji Sanitarnej zorganizowany przez Główny Inspektorat Sanitarny.

W wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele jednostek Państwowej Inspekcji Sanitarnej z całej Polski. Gościliśmy także reprezentantów Ministerstwa Zdrowia, jednostek naukowo-badawczych i środowisk związanych ze zdrowiem publicznym.

– To wydarzenie ma szczególne znaczenie, bo zdrowie publiczne nie jest obszarem, w którym można działać w pojedynkę. Jego skuteczność zależy od współpracy na wielu poziomach i łączeniu kompetencji z różnych dziedzin – powiedział Główny Inspektor Sanitarny dr n. med. Paweł Grzesiowski podczas otwarcia Kongresu.

Tematem tegorocznego Kongresu było budowanie odporności na sytuacje kryzysowe.

– Odporność nie powstaje w momencie kryzysu. Budujemy ją wcześniej poprzez procedury, kompetencje pracowników, współpracę międzyinstytucjonalną, sprawną wymianę informacji i ćwiczenie scenariuszy na różne okoliczności – podkreślał dr Paweł Grzesiowski.

W imieniu Ministra Zdrowia gości kongresu powitała dr Anna Baumann-Popczyk, dyrektorka Departamentu Zdrowia Publicznego w Ministerstwie Zdrowia.

- Działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej stanowią jeden z fundamentów zdrowia publicznego w Polsce - podkreśliła dyr. Anna Baumann-Popczyk, która odczytała list Ministry Zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy.

Do zebranych zwrócił się także dr hab. n. med. Łukasz Balwicki, Konsultant krajowy w dziedzinie Zdrowia Publicznego.

- Działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej często są niewidoczne, co świadczy o tym, że Inspekcja działa – woda i żywność są bezpieczne, a ogniska chorób zakaźnych identyfikowane i wygaszane – powiedział.

Wręczono powołania do Rady Sanitarno-Epidemiologicznej

Kongres rozpoczął się wręczeniem powołań do Rady Sanitarno-Epidemiologicznej XIV kadencji. Rada jest organem doradczym i opiniodawczym Głównego Inspektora Sanitarnego, a jej członkowie powoływani są spośród pracowników nauki i osób posiadających wybitne przygotowanie praktyczne z dziedziny sanitarno-epidemiologicznej. Przewodniczącym Rady w bieżącej kadencji został dr hab. n. med. Łukasz Balwicki. W skład Rady powołano 17 członków, wszyscy złożyli oświadczenie o braku konfliktu interesów.

Więcej o składzie i zadaniach Rady Sanitarno-Epidemiologicznej - zobacz na podlinkowanej stronie.

Zarządzanie sytuacją kryzysową na przykładzie akcji o zasięgu międzynarodowym

Pierwsza część wydarzenia poświęcona była zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi i przygotowaniu do nich instytucji publicznych. Główny Inspektor Sanitarny dr n. med. Paweł Grzesiowski jako przykład podał wykrycie ogniska hantawirusa na pokładzie statku MV Hondius.

– Mało znany wirus na statku wycieczkowym wystawił na próbę światowe systemy bezpieczeństwa.  To przykład praktyczny jak działa system międzynarodowych przepisów zdrowotnych (IHR) oraz przykład współpracy krajowych i międzynarodowych systemów zdrowia publicznego – mówił dr Paweł Grzesiowski.

- Dzięki zaangażowaniu Ministerstwa Zdrowia, jednostek Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Instytutu Medycyny Morskiej i Tropikalnej oraz wielu innych podmiotów udało się sprawnie i bez wywoływania paniki ewakuować do kraju Polaka, który był kapitanem statku - dodał Główny Inspektor Sanitarny.

Przygotowanie instytucjonalne na sytuacje kryzysowe

O przygotowaniu instytucji na sytuacje kryzysowe mówił Wojciech Asztabski, przedstawiciel organizacji „Lekarze bez Granic”. W swoim wystąpieniu omówił historię i teraźniejszość organizacji.

- Na świecie trwa wiele konfliktów zbrojnych, podczas których niestety pojawia się coraz więcej ataków na placówki ochrony zdrowia – podkreślił Wojciech Asztabski.

Dezinformacja zdrowotna jako zagrożenie bezpieczeństwa państwa

Dezinformacja zdrowotna jest jednym z najważniejszych wyzwań dla bezpieczeństwa państwa. To szczególnie istotny element współczesnego systemu bezpieczeństwa zdrowotnego.

– Infodemia może rozwijać się równie szybko jak kryzys epidemiologiczny. Dlatego potrzebujemy nie tylko wiarygodnych danych, ale również zdolności do ich szybkiego przekazywania społeczeństwu w sposób zrozumiały, odpowiedzialny i oparty na faktach – mówił Główny Inspektor Sanitarny.

O dezinformacji zdrowotnej wypowiadali się eksperci – dr Dorota Sikora, dyrektorka Biura Rankingów i Komunikacji Naukowej Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu oraz Marcin Szczupak CEO Mediaboard. Reprezentowane przez nich podmioty współpracują w ramach Obserwatorium Dezinformacji Medycznej i Odporności Informacyjnej i wydają roczne raporty oraz kwartalny „Barometr dezinformacji medycznej”. Raporty roczne pokazują skalę i długofalowe mechanizmy dezinformacji, z kolei Barometry rejestrują zmiany zachodzące w krótszych okresach: wskazują nowe trendy, rosnące narracje oraz wydarzenia, które mogą stać się punktami zapalnymi kryzysu informacyjnego.

- Dziś dezinformacja to nie jest pojedynczy fake news, to spójny ekosystem przygotowywany w konkretnym celu. Problemem nie jest to, że ludzie wierzą w fałsz. Problemem jest to, że w konsekwencji przestają wierzyć w cokolwiek - mówił Marcin Szczupak z Mediaboard.

- W sieci stale prowadzone są działania kognitywne. Komentarze czy opinie będące dezinformacją zdrowotną są w dużej mierze generowane przez boty i sztuczną inteligencję. Ale stoją za tym ludzie - podkreśliła dr Dorota Sikora.

Efektywna komunikacja i współdziałanie operacyjne jednostek Państwowej Inspekcji Sanitarnej w obliczu incydentów cyberbezpieczeństwa

Bezpieczeństwo zdrowotne i bezpieczeństwo cyfrowe są ze sobą coraz silniej powiązane. Sprawne funkcjonowanie instytucji publicznych oznacza również zdolność do działania wtedy, gdy infrastruktura cyfrowa staje się przedmiotem incydentu lub zagrożenia.

- Sektor ochrony zdrowia jest bardzo interesujący dla atakujących, ponieważ dysponuje ogromną liczbą danych osobowych i danych medycznych. Rosnąca liczba cyberataków dotyka całego świata, nie tylko Polski - podkreślił Jeremi Olechnowicz, dyrektor Pionu Eksploatacji Systemów, Centrum e-Zdrowia.

Wnioski z Forum Wiedzy Państwowej Inspekcji Sanitarnej

Druga cześć kongresu poświęcona została podsumowaniu Forum Wiedzy Państwowej Inspekcji Sanitarnej – cyklu spotkań, których celem było poszerzanie wiedzy zawodowej, wymiana doświadczeń między pracownikami Inspekcji Sanitarnej oraz prezentacja najnowszych rozwiązań i kierunków działania w obszarze zdrowia publicznego. Zrealizowane dotąd spotkania odbywały się odrębnie dla poszczególnych pionów: epidemiologii, higieny środowiska i bezpieczeństwa żywności.

– To właśnie wymiana doświadczeń pomiędzy osobami pracującymi na różnych poziomach Inspekcji pozwala przekładać wiedzę i doświadczenie na rozwiązania, które możemy wykorzystać w codziennej pracy – podkreślał dr Paweł Grzesiowski.