Program profilaktyki raka jelita grubego
Rak jelita grubego w 2022 r był trzecim najczęściej zdiagnozowanym nowotworem złośliwym u mężczyzn i drugim u kobiet. Szacuje się, że ponad 60% zachorowań na raka jelita grubego występuje u osób powyżej 65 roku życia [1]. W populacji mężczyzn z rozpoznaniem raka jelita grubego 62% zachorowań wystąpiło u osób powyżej 65 roku życia, a w przypadku kobiet jest to 66 % [2]. Rak jelita grubego to jeden z najczęstszych nowotworów złośliwych tak na świecie, jak i w Polsce. Do głównych czynników ryzyka należą: wiek, niezdrowa dieta, otyłość i brak aktywności fizycznej, palenie tytoniu i spożycie alkoholu, choroby zapalne jelit, a także uwarunkowania genetyczne.
Wczesne stadia raka jelita grubego często przebiegają bez żadnych objawów. Podstawową metodą diagnostyczną jest kolonoskopia [3] z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego. Rokowanie w chorobie zależy przede wszystkim od stadium choroby i jej rozpoznania wczesne wykrycie znacząco poprawia szanse na pełne wyleczenie.
Program profilaktyki skierowany jest do osób w wieku 50-65 lat (również 40-49 z grupy ryzyka)
W ramach programu wykonywana jest kolonoskopia (z pobraniem wycinku w przypadku stwierdzenia zmian a także usunięcie polipów o wielkości do 15 mm. Pobrany materiał kierowany jest do badania histopatologicznego. W zależności od wyników badań pacjent kierowany jest do dalszego postępowania. Kolonoskopia jest bezpieczną procedurą trwa zazwyczaj 15 do 40 minut niekiedy może być wykonana w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym co minimalizuje dyskomfort pacjenta [4]. Aby wziąć udział w programie nie jest potrzebne skierowanie.
Dostępne placówki - po wpisaniu hasła: kolonoskopia.
[1] Jaroszyńska Zuzanna, Wiśniewska Katarzyna. Epidemiology of colorectal cancer (C18-C21) in Poland. Journal of Education, Health and Sport. 2021;11(10):143-156. eISSN 2391-8306. DOI
[2] Julita Kulbacka, Jolanta Saczko, Agnieszka Chwiłkowska Katedra i Zakład Biochemii Lekarskiej Akademii Medycznej we Wrocławiu Rak jelita grubego — charakterystyka i oporność na leczenie
[3] https://pacjent.gov.pl/program-profilaktyczny/kolonoskopia-badanie-ktore-ratuje-zycie
[4] https://www.nfz.gov.pl/dla-pacjenta/programy-profilaktyczne/program-badan-przesiewowych-raka-jelita-grubego/