Główny Inspektorat
Sanitarny

HIV- ludzki wirus upośledzenia odporności zidentyfikowany w 1983 roku.
HIV to skrót od angielskiej nazwy wirusa nabytego niedoboru (upośledzenia) odporności (z ang. Human lmmunodeficiency Virus). 

HIV namnaża się i niszczy układ odpornościowy zakażonej osoby, który po pewnym czasie przestaje chronić organizm przed chorobami. Po zakażeniu HIV, organizm próbuje się bronić przez wytworzenie specjalnych białek nazywanych przeciwciała anty-HIV.

Zakażenie HIV nie daje charakterystycznych objawów. Jeśli nie wykona się testu diagnostycznego, można nawet przez 10-12 lat nie wiedzieć o tym, że uległo się zakażeniu. 

Osoba, która nie wie, że żyje z HIV, może zachorować na AIDS. 
Już po 48 h od zakażenia osoba może zakażać innych.
U=U niewykrywalny = niezakażający 
[to oznacza, że osoba z niewykrywalnym mianem wirusa HIV w ramach leczenia ARV nie może przenieść wirusa (nie zaraża w kontaktach seksualnych)] 
Warto się testować!

Komórki wrażliwe na zakażenia HIV:

• Monocyty/makrofagi 
• Limfocyty CD4

HIV jest wrażliwy na czynniki fizykochemiczne:

• Wirus przestaje być aktywny biologicznie:
  - w temperaturze powyżej 56°C,
  - w temperaturze poniżej 0°C.

• Pod wpływem środków do dezynfekcji:
   - alkohol etylowy 70%, czas działania 1–4 min,
   - woda utleniona 6%, czas działania 3 min.

Poza organizmem człowieka wirus przestaje być aktywny w przeciągu kilku godzin.

AIDS zespół nabytego braku odporności
AIDS - to skrót od angielskiej nazwy zespołu nabytego niedoboru (upośledzenia) odporności (ang. Acquired immunodeficiency syndrome). 

AIDS to końcowy etap NIELECZONEGO zakażenia HIV. 
To zespół chorób występujących u osób zakażonych osoby zakażone HIV. 
Zaliczamy do niego różne stany chorobowe i typy nowotworów. AIDS występuje po wielu latach trwania nieleczonej infekcji HIV. 

TasP - testowanie i leczenie 
Osoby, które wiedzą o swoim zakażeniu, objęte są terapią antyretrowirusową, która zapobiega wystąpieniu AIDS. Osoba zakażona HIV nie będąca na leczeniu antyretrowirusowym - lub przystępniej nie leczone zakażenie HIV zawsze prowadzi do rozwoju AIDS i śmierci.

AIDS to poważny problem:
Każdy może się zakazić HIV. Często osoby żyjące z HIV to młodzi ludzie, którzy mieliby przed sobą wiele lat życia. Każda osoba w Polsce która obecnie dowiaduje się o swoim zakażeniu otrzymuje leki ARV, dzięki czemu nie dopuszcza się do rozwoju AIDS. Jest to choroba nieuleczalna.
ALE: Osoba, która jest świadoma swojego zakażenia, po podjęciu leczenia, może normalnie funkcjonować do późnej starości

Czynnik chorobotwórczy: wirus opryszczki ludzkiej (Herpes Simpleks Virus: HSV-1, HSV-2/Human Herpes Virus: HHV-1, HHV-2)
Okres wylęgania: kilka dni-2 tygodnie

Rozwija się na:

• błonie śluzowej jamy ustnej i narządów płciowych, 
• skórze twarzy i okolicy narządów płciowych i odbytu.

Objawy choroby:

•     miejscowa przeczulica błon śluzowych/skóry, świąd,
•     kilkumilimetrowe pęcherzyki wypełnione płynem surowiczym, następnie ropnym -po kilku dniach pokrywają się strupami, w pęcherzykach znajdują się duże ilości HSV,
•     mogą tworzyć się owrzodzenia i nadżerki,
•     powiększenie i bolesność okolicznych węzłów chłonnych.

Wirusy mogą przetrwać przez wiele lat – w fazie utajenia – w komórkach zwojów nerwów czuciowych i wywoływać zakażenia nawrotowe.

Bodźce wyzwalające nawroty np.:
    - przeziębienia, 
    - gorączka,
    - miesiączka,
    - stres, przemęczenie,
    - promieniowanie UV,
    - urazy, zabiegi chirurgiczne,
    - osłabienie układu odpornościowego.

Czynnik chorobotwórczy: wirus brodawczaka ludzkiego Human Papilloma Virus – HPV 
Zakażenie HPV należy do najczęstszych infekcji wirusowych przenoszonych drogą płciową.

Wyróżniono wiele typów HPV. Wywołują one:

•     brodawki na skórze,
•     kłykciny kończyste,
•     nowotwory, w tym rak szyjki macicy.

Do nowotworów i chorób HPV-zależnych zalicza się:

• rak szyjki macicy
• rak sromu
• rak odbytu
• rak pochwy
• rak prącia
• niektóre nowotwory głowy i szyi
• brodawki narządów płciowych
• nawracająca brodawczakowatość krtani.

Okres wylęgania: 1-6 miesięcy
W zależności od typu wirusa oraz lokalizacji zakażenia HPV mogą przebiegać pod postacią:

• łagodnych zmian naskórka (brodawki, brodawczaki),
•  łagodnych zmian nabłonka wielowarstwowego błon śluzowych (brodawki i brodawczaki narządów płciowych, kłykciny kończyste),
•  przednowotworowych zmian narządów płciowych (szyjki macicy, sromu i pochwy) i okolic odbytu,
•  nowotworowych zmian szyjki macicy i odbytu.

Okres wylęgania choroby: 15-50 dni
Czynnik chorobotwórczy: HAV

•  znajduje się w kale osoby zakażonej,
•  szerzy się drogą oralno-fekalną.

Objawy choroby:

•    osłabienie, zmęczenie,
•    nudności, wymioty, bóle brzucha, luźne stolce,
•    jasne stolce, ciemny mocz,
•    powiększenie wątroby,
•    zażółcenie spojówek i skóry (żółtaczka).

Czynniki chorobotwórcze: HBV, HCV

•    znajdują się we krwi osób zakażonych,
•    szerzą się głównie drogą naruszenia ciągłości tkanek (skóry lub błony śluzowej).

Dawka zakażająca: 100 cząstek wirusa.

• Okres wylęgania choroby:
• WZW B - średnio 60-90 dni
• WZW C – średnio 7-8 tygodni.

Dostępne są skuteczne szczepionki przeciwko WZW typu A (HAV) i WZW typu B (HBV) - warto się zaszczepić, ponieważ szczepienie zapewnia długotrwałą ochronę i skutecznie zapobiega zachorowaniu.
Na WZW typu C (HCV) nie ma szczepionki, dlatego szczególnie ważna jest profilaktyka i regularne badania.

Objawy choroby:

• osłabienie, przewlekłe zmęczenie,
• nadmierna senność, depresja,
• objawy grypopodobne: bóle mięśni/stawów, 
• stany podgorączkowe
• utrata apetytu,
• nudności/wymioty/wzdęcia,
• zmniejszenie masy ciała,
• powiększenie wątroby i śledziony,
• świąd skóry,
• ciemny mocz, jasny stolec,
• zażółcenie białkówek,
• zażółcenie skóry.

Następstwem przewlekłego zakażenia HCV może być:

• niewydolność wątroby,
• pierwotny rak wątroby (wątrobowo-komórkowy).

Czynnik chorobotwórczy: MPXV
Okres wylęgania choroby: 6-21 dni

Objawy choroby:

•    gorączka, dreszcze,
•    bóle głowy, bóle mięśni,
•    osłabienie, złe samopoczucie;
•    powiększenie węzłów chłonnych (uogólnione lub miejscowe),
•    owrzodzenia na błonie śluzowej,
•    wysypka na skórze – kolejno w postaci: plamek, grudek, pęcherzyków, krostek, strupków.

Wysypka utrzymuje się przez około 2-4 tygodni. 
W większości przypadków obserwuje się łagodne lub umiarkowane nasilenie objawów.