Digitalizacja zasobów kultury jest jednym z kluczowych elementów transformacji cyfrowej państwa. Wymaga długofalowego planowania, wspólnych standardów, współpracy instytucji oraz zapewnienia trwałej ochrony i powszechnego dostępu do cyfrowego dziedzictwa kulturowego. Odpowiedzią na te wyzwania są „Ramy wsparcia digitalizacji zasobów kultury 2026–2030. Dokument kierunkowy dotyczący digitalizacji i udostępniania cyfrowych zasobów polskich instytucji pamięci w latach 2026–2030”, opracowany przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Dokument wyznacza kierunki działań w zakresie digitalizacji, udostępniania oraz długoterminowej ochrony cyfrowych zasobów dziedzictwa kulturowego. Stanowi punkt odniesienia dla działań podejmowanych przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz instytucje odpowiedzialne za ochronę, digitalizację, archiwizację
i udostępnianie zasobów kultury.

Opracowanie wpisuje się w realizację Strategii Cyfryzacji Państwa, w szczególności celu 3.4 „Cyfrowy dostęp do wiedzy i kultury”, zakładającego opracowanie dokumentów kierunkowych definiujących cele, standardy i priorytety w zakresie digitalizacji zasobów kultury, dziedzictwa narodowego i nauki. Jednocześnie rozwija i uszczegóławia kierunki działań przewidziane w tym obszarze, uwzględniając specyfikę instytucji pamięci oraz potrzeby sektora kultury.

Dokument został przygotowany przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego we współpracy z przedstawicielami instytucji kultury, Archiwów Państwowych, ekspertami zewnętrznymi oraz komórkami organizacyjnymi resortu. Jego opracowanie poprzedziły szerokie konsultacje, których celem było wypracowanie wspólnej wizji rozwoju digitalizacji zasobów kultury w Polsce.

Dokument określa trzy cele strategiczne:

1. Zabezpieczenie zbiorowej pamięci cyfrowej – rozwój systemowych rozwiązań służących digitalizacji, archiwizacji i długoterminowej ochrony zasobów cyfrowych.
2. Upowszechnienie kultury z wykorzystaniem technologii cyfrowych – zwiększanie dostępności zasobów oraz wspieranie ich ponownego wykorzystania w edukacji, nauce, kulturze i sektorze kreatywnym.
3. Wzmacnianie sektora kultury poprzez rozwój kompetencji i współpracę – rozwój kompetencji cyfrowych, partnerstw oraz współpracy pomiędzy administracją, instytucjami kultury i środowiskiem naukowym.

Najważniejsze kierunki działań

Dokument wskazuje priorytetowe kierunki działań obejmujące w szczególności:

• planowanie i koordynację procesów digitalizacji;
• uporządkowanie i rozwój wspólnych standardów digitalizacji i metadanych;
• ochronę i archiwizację zasobów natywnie cyfrowych (born digital);
• zapewnienie bezpieczeństwa oraz długoterminowego przechowywania danych cyfrowych;
• rozwój interoperacyjności systemów i zwiększanie dostępności zasobów cyfrowych;
• rozwój kompetencji cyfrowych pracowników sektora kultury;
• wykorzystanie nowych technologii w kulturze, w tym sztucznej inteligencji;
• wzmacnianie współpracy krajowej i międzynarodowej na rzecz cyfrowego dziedzictwa.