P39 - Likwidacja miejsc nielegalnego magazynowania odpadów niebezpiecznych
Celem priorytetu jest usuwanie nielegalnie zgromadzonych odpadów niebezpiecznych, które stwarzają szczególne zagrożenie dla środowiskai zdrowia obywateli. Realizacja priorytetu obejmuje wsparcie finansowe dla organów administracji odpowiedzialnych za likwidację tych miejsc. W ramach priorytetu ujęte są również działania na rzecz poprawy stanu środowiska na wielkoobszarowych terenach zdegradowanych.
Stan realizacji (na 31.03.2026)
Ze środków rezerwy celowej budżetu państwa w 2025 r. (200 mln zł) w 7 lokalizacjach odpady usunięto w całości, w 3 lokalizacjach usunięta została część odpadów, a w 1 lokalizacji nie udało się usunąć odpadów ze względu na niedoszacowanie kosztów realizacji zadania. W 2025 r. usunięto 17 311,98 Mg odpadów. W ramach środków NFOŚiGW (ok. 100 mln zł dla 14 lokalizacji) na stan 31.01.2026 r. żadna umowa nie została zawarta między NFOŚiGW, a beneficjentem programu. W ramach naboru do środków rezerwy celowej budżetu państwa na 2026 r. (200 mln zł) wytypowano 40 lokalizacji, z czego środki wystarczyły dla 9 z nich. W 2026 r. kontynuowane jest usuwanie odpadów w 3 lokalizacjach wytypowanych w 2025 r. Trwają też działania dot. wielkoobszarowych terenów zdegradowanych (tj. historycznych składowisk na terenach byłych państwowych zakładów przemysłowych). Na stan 31.01.2026 r. 4 z 5 miast wskazanych w załączniku do ustawy o WTZ (oprócz Jaworzna) podpisały umowy z wykonawcami działań na WTZ.
Główne działania zrealizowane w I kw. 2026 r.
- Opracowano raport podsumowujący usuwanie odpadów i wydatkowanie środków z rezerwy celowej budżetu państwa w 2025 r.
- Przeprowadzono nabór do środków z rezerwy celowej budżetu państwa na 2026 r. - została stworzona lista rankingowa pozytywnie zweryfikowanych lokalizacji. Środki w wysokości 200 mln zł umożliwiają rozpoczęcie usuwania odpadów z 8 wytypowanych w 2026 r. lokalizacji oraz 3 kontynuujących usuwanie odpadów rozpoczęte w 2025 r.
- W ramach programu priorytetowego NFOŚiGW podpisanych zostało 14 umów między beneficjentami a NFOŚiGW na środki o łącznej wysokości ok. 100 mln zł.
- Postępuje realizacja inwestycji KPO na WTZ-4 JST prowadzą działania na WTZ. WTZ Jaworzno – opóźnienie przez odwołanie do KIO rozstrzygnięte 2 kwietnia 2026 r. Wypłacono już ponad 13,6mln zł zaliczek i 1,17mln zł refundacji. Wskaźnik B16L zgłoszono do V rewizji KPO (zmiana z 5 na „co najmniej 4”).
- W zakresie WTZ prowadzono działania międzyresortowe w związku z uruchomieniem środków na 2026r.
Główne działania planowane do realizacji w II kw. 2026 r.
- Wydane zostaną decyzje Ministra Finansów o przekazaniu środków właściwym wojewodom. Wojewodowie podpiszą umowy z wytypowanymi beneficjentami i przekażą im środki. Umożliwi to beneficjentom rozpoczęcie i przeprowadzenie procedur przetargowych.
- Ministerstwo Klimatu i Środowiska przekaże do NFOŚiGW listę lokalizacji, dla których możliwe będzie przekazanie środków przewidzianych na 2026 r. w ramach programu „Usuwanie nielegalnie nagromadzonych odpadów”.
- Na WTZ: kontynuacja ocen i opracowania planów poprawy stanu środowiska we wszystkich lokalizacjach. Jaworzno planuje podpisanie brakującej umowy 8 kwietnia 2026 r.
- Dalsze działania związane z uruchomieniem środków na 2026 r. na WTZ, aby wyeliminować potencjalny wpływ na terminy realizacji przedsięwzięć przez JST.
Działania w ramach Priorytetu P39:
- Sprzątamy Polskę - Głogów i Strumień z wielomilionowym wsparciem na usuwanie nielegalnych odpadów (27.02.2026)
- Sprzątamy Polskę - nielegalne odpady zostaną usunięte w Chodowie (13.02.2026)
- Trwa usuwanie nielegalnie nagromadzonych odpadów na Śląsku (09.02.2026)
- Sprzątamy Polskę z niebezpiecznych odpadów - kolejne 200 mln zł trafi do samorządów (29.01.2026)
- Ponad 70 mln wsparcia dla terenów zdegradowanych w Bydgoszczy (02.12.2025)
- Środki dla Głogowa na usuniecie niebezpiecznych odpadów (31.07.2025)