P39 - Likwidacja miejsc nielegalnego magazynowania odpadów niebezpiecznych
Celem priorytetu jest usuwanie nielegalnie zgromadzonych odpadów niebezpiecznych, które stwarzają szczególne zagrożenie dla środowiska i zdrowia obywateli. Realizacja priorytetu obejmuje wsparcie finansowe dla organów administracji odpowiedzialnych za likwidację tych miejsc. W ramach priorytetu ujęte są również działania na rzecz poprawy stanu środowiska na wielkoobszarowych terenach zdegradowanych.
Stan realizacji (na 30.06.2026)
Ze środków rezerwy celowej budżetu państwa w 2025 r. (200 mln zł) w 7 lokalizacjach odpady usunięto w całości, w 3 lokalizacjach usunięta została część odpadów, a w 1 lokalizacji nie udało się usunąć odpadów ze względu na niedoszacowanie kosztów realizacji zadania. W 2025 r. usunięto 17 311,98 mega gramów odpadów. W ramach środków NFOŚiGW (ok. 100 mln zł dla 14 lokalizacji) wszystkie umowy między NFOŚiGW a beneficjentem programu zostały już podpisane. W ramach naboru do środków rezerwy celowej budżetu państwa na 2026 r. (200 mln zł) wytypowano 40 lokalizacji, z czego środki wystarczyły dla 8 z nich. W 2026 r. kontynuowane jest usuwanie odpadów w 3 lokalizacjach wytypowanych w 2025 r. Trwają też działania dot. wielkoobszarowych terenów zdegradowanych (tj. historycznych składowisk na terenach byłych państwowych zakładów przemysłowych). 4 z 5 miast wskazanych w załączniku do ustawy o WTZ (oprócz Jaworzna) podpisały umowy z wykonawcami działań na WTZ.
Główne działania zrealizowane w II kw. 2026 r.
- W 2026 r. usunięto 7 000 t. odpadów. Odpady zostały w całości usunięte z 2 lokalizacji, z których usuwanie odpadów rozpoczęto w 2025 r.
- Minister Finansów wydał decyzje o przekazaniu rezerwy celowej właściwym wojewodom, obejmujące 7 z 8 wytypowanych w 2026 r. lokalizacji. Dla 6 z nich podpisano umowy dotacyjne pomiędzy wojewodami, a beneficjentami. Umożliwiło to beneficjentom przeprowadzenie procedur przetargowych.
- W ramach programu priorytetowego NFOŚiGW zakończone zostały przedsięwzięcia związane z usuwaniem odpadów w 3 lokalizacjach.
- Na WTZ: zakończono 1 ocenę, 3 są kontynuowane, trwa opracowanie planów poprawy stanu środowiska w 4 z 5 lokalizacji. Trwały analizy dot. WTZ Jaworzno.
- Przeprowadzone zostały dalsze działania związane z uruchomieniem środków na 2026 r. na WTZ, aby wyeliminować potencjalny wpływ na terminy realizacji przedsięwzięć przez JST.
Główne działania planowane do realizacji w III kw. 2026 r.
- Zakończone zostanie wydawanie decyzji Ministra Finansów i podpisywanie umów dotacyjnych między wojewodami a beneficjentami. Rozstrzygnięte zostaną przetargi na wybór wykonawców przedsięwzięć dot. usuwania odpadów. Rozpocznie się usuwanie odpadów z lokalizacji wytypowanych w ramach naboru przeprowadzonego w 2026 r.
- Ministerstwo Klimatu i Środowiska przekaże do NFOŚiGW listę lokalizacji, dla których możliwe będzie przekazanie środków przewidzianych na 2026 r. w ramach programu „Usuwanie nielegalnie nagromadzonych odpadów”. Nastąpi również aktualizacja programu w oparciu o tą listę.
- Beneficjenci przekażą do NFOŚiGW opracowane kompleksowe oceny stanu środowiska i projekty planów poprawy stanu środowiska na WTZ.
- Rozwiązana zostanie sprawa WTZ Jaworzno.
Działania w ramach Priorytetu P39:
- Sprzątamy Polskę - Głogów i Strumień z wielomilionowym wsparciem na usuwanie nielegalnych odpadów (27.02.2026)
- Sprzątamy Polskę - nielegalne odpady zostaną usunięte w Chodowie (13.02.2026)
- Trwa usuwanie nielegalnie nagromadzonych odpadów na Śląsku (09.02.2026)
- Sprzątamy Polskę z niebezpiecznych odpadów - kolejne 200 mln zł trafi do samorządów (29.01.2026)
- Ponad 70 mln wsparcia dla terenów zdegradowanych w Bydgoszczy (02.12.2025)
- Środki dla Głogowa na usuniecie niebezpiecznych odpadów (31.07.2025)