P39 - Likwidacja miejsc nielegalnego magazynowania odpadów niebezpiecznych
Celem priorytetu jest usuwanie nielegalnie zgromadzonych odpadów niebezpiecznych, które stwarzają szczególne zagrożenie dla środowiskai zdrowia obywateli. Realizacja priorytetu obejmuje wsparcie finansowe dla organów administracji odpowiedzialnych za likwidację tych miejsc. W ramach priorytetu ujęte są również działania na rzecz poprawy stanu środowiska na wielkoobszarowych terenach zdegradowanych.
Stan realizacji (na 31.03.2026)
Dzięki środkom z rezerwy celowej budżetu państwa w 2025 r. (200 mln zł) w 7 lokalizacjach usunięto odpady w całości, a w 3 lokalizacjach usunięta została ich część. W 2025 r. usunięto 17 311,98 Mg odpadów. W ramach środków NFOŚiGW (ok. 100 mln zł dla 14 lokalizacji) wszystkie umowy między NFOŚiGW, a beneficjentem programu zostały już podpisane. W ramach naboru do środków z rezerwy celowej budżetu państwa na 2026 r. (200 mln zł) wytypowano 40 lokalizacji, z czego środki wystarczyły dla 8 z nich. W 2026 r. kontynuowane jest usuwanie odpadów w 3 lokalizacjach. Trwają działania dot. wielkoobszarowych terenów zdegradowanych (tj. historycznych składowisk na terenach byłych państwowych zakładów przemysłowych). 4 z 5 miast wskazanych w załączniku do ustawy o WTZ (oprócz Jaworzna) podpisało umowy z wykonawcami działań na WTZ.
Główne działania zrealizowane w I kw. 2026 r.
- Opracowano raport podsumowujący usuwanie odpadów i wydatkowanie środków z rezerwy celowej budżetu państwa w 2025 r.
- Przeprowadzono nabór do środków z rezerwy celowej budżetu państwa na 2026 r. Została stworzona lista rankingowa pozytywnie zweryfikowanych lokalizacji. Środki w wysokości 200 mln zł umożliwiają rozpoczęcie usuwania odpadów z 8. wytypowanych w 2026 r. lokalizacji oraz 3. kontynuujących usuwanie odpadów rozpoczęte w 2025 r.
- W ramach programu priorytetowego NFOŚiGW podpisanych zostało 14 umów między beneficjentami a NFOŚiGW na środki o łącznej wysokości ok. 100 mln zł.
- Postępuje realizacja inwestycji KPO na 4. WTZ. Wypłacono już ponad 13,6 mln zł zaliczek i 1,17 mln zł refundacji. Podjęto działania w celu uelastycznienia wydatkowania i rozliczania środków z KPO.
- W zakresie WTZ prowadzono działania międzyresortowe w związku z uruchomieniem środków na 2026 r.
Główne działania planowane do realizacji w II kw. 2026 r.
- Wydane zostaną decyzje Ministra Finansów o przekazaniu środków właściwym wojewodom. Wojewodowie podpiszą umowy z wytypowanymi beneficjentami i przekażą im środki. Umożliwi to beneficjentom rozpoczęcie i przeprowadzenie procedur przetargowych.
- Ministerstwo Klimatu i Środowiska przekaże do NFOŚiGW listę lokalizacji, dla których zabrakło środków z rezerwy celowej, dla których możliwe będzie przekazanie środków przewidzianych na 2026 r. w ramach programu „Usuwanie nielegalnie nagromadzonych odpadów”.
- Na WTZ: kontynuacja ocen i opracowania planów poprawy stanu środowiska we wszystkich lokalizacjach.
- Przeprowadzone zostaną kolejne działania związane z uruchomieniem środków na 2026 r. na WTZ, aby wyeliminować potencjalny wpływ na terminy realizacji przedsięwzięć przez JST.
Działania w ramach Priorytetu P39:
- Sprzątamy Polskę - Głogów i Strumień z wielomilionowym wsparciem na usuwanie nielegalnych odpadów (27.02.2026)
- Sprzątamy Polskę - nielegalne odpady zostaną usunięte w Chodowie (13.02.2026)
- Trwa usuwanie nielegalnie nagromadzonych odpadów na Śląsku (09.02.2026)
- Sprzątamy Polskę z niebezpiecznych odpadów - kolejne 200 mln zł trafi do samorządów (29.01.2026)
- Ponad 70 mln wsparcia dla terenów zdegradowanych w Bydgoszczy (02.12.2025)
- Środki dla Głogowa na usuniecie niebezpiecznych odpadów (31.07.2025)