Wojewódzka Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Białymstoku

Z dniem 1 września 2026 r. wejdzie w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 lutego 2026 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagań, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego w tych placówkach (Dz.U. 2026 poz. 197).

Nowy akt prawny zastąpi dotychczas obowiązujące rozporządzenie z dnia 26 lipca 2016 r. (Dz.U. 2016 poz. 1154) i wprowadzi istotne zmiany w zasadach sprzedaży produktów w sklepikach szkolnych oraz w organizacji żywienia zbiorowego.

Kogo dotyczą nowe regulacje prawne?

Zmiany w przepisach obejmują sprzedaż żywności oraz żywienie dzieci i młodzieży w jednostkach systemu oświaty, takich jak:

• przedszkola,
• szkoły podstawowe,
• szkoły ponadpodstawowe,
• inne placówki opiekuńczo-wychowawcze, w tym bursy i internaty.

Do przestrzegania nowych przepisów zobowiązani są: kadra zarządzająca, intendenci, personel kuchenny, firmy cateringowe, ajenci sklepików szkolnych i małej gastronomii oraz operatorzy automatów vendingowych.

Jakie zmiany wprowadza rozporządzenie?

W rozporządzeniu dokonano uporządkowania oferty sklepików szkolnych, określając zamknięty katalog dozwolonych grup produktów. Oznacza to, że na terenie jednostek systemu oświaty będzie można sprzedawać tylko produkty wymienione w rozporządzeniu. Dotyczy to zarówno sklepików szkolnych, jak i automatów vendingowych.

Również w zakresie organizacji żywienia nowy akt prawny wnosi wiele modyfikacji. Po raz pierwszy określono rygorystyczne limity dotyczące zawartości cukru, soli i tłuszczu dla wybranych produktów stosowanych w żywieniu dzieci i młodzieży. Dodano wymóg braku substancji słodzących dla większej ilości środków spożywczych. Znacznie ograniczono dopuszczalną ilość cukrów w napojach przygotowywanych na miejscu oraz doprecyzowano zasady układania jadłospisów. W ujęciu tygodniowym harmonogram posiłków musi obejmować dwa posiłki ze świeżego mięsa, jeden z ryby oraz jeden na bazie nasion roślin strączkowych bez dodatku produktów odzwierzęcych. Ponadto dla dzieci i młodzieży na specjalnych dietach wprowadzono obowiązek zapewnienia alternatywnej potrawy roślinnej. Nowe przepisy nakładają również wymóg, aby co najmniej dwa razy w tygodniu zupy były przygotowywane wyłącznie na wywarach warzywnych.

Jak przygotować się do nowych przepisów:

1. Dokonaj szczegółowego przeglądu i weryfikacji asortymentu produktów oferowanych w sklepikach i automatach vendingowych pod kątem zamkniętego katalogu.
2. Dostosuj jadłospis dekadowy do nowych zasad układania posiłków oraz norm ilościowych.
3. Opracuj receptury dań alternatywnych, które można łatwo przygotować.
4. Zweryfikuj kontrakty z obecnymi dostawcami żywności pod kątem nowych wymagań.
5. Przeszkól kucharzy i intendentów z praktycznego stosowania zapisów nowego rozporządzenia.

Gdzie szukać informacji i wsparcia?

• Treść rozporządzenia: Pełna treść dokumentu jest dostępna w Internetowym Systemie Aktów Prawnych (ISAP):

https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000197

• Materiały edukacyjne: Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ) przygotowało na swojej stronie internetowej dedykowaną bazę wiedzy: artykuły wyjaśniające nadchodzące zmiany, odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania (FAQ), poradniki oraz pomocnicze materiały graficzne:

https://ncez.pzh.gov.pl/zywienie-w-placowkach/materialy-edukacyjne-dla-realizatorow-zywienia-zbiorowego-w-przedszkolach-i-szkolach/

• Konsultacje e-mail: Masz wątpliwości interpretacyjne? Realizatorzy żywienia zbiorowego mogą skorzystać z bezpłatnych konsultacji dotyczących interpretacji nowych wytycznych. Pytania można kierować bezpośrednio na adres e-mail:

zywieniezbiorowe_dzieci@pzh.gov.pl

Dlaczego to takie ważne?

Prawidłowa organizacja żywienia zbiorowego wymaga stałego monitorowania przepisów prawnych oraz aktualnych zaleceń dietetycznych. Wykorzystanie systematycznie aktualizowanych zasobów Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ), stanowi istotne wsparcie merytoryczne dla wszystkich podmiotów odpowiedzialnych za wyżywienie w placówkach.

Dostępna baza wiedzy ułatwia dokonywanie wyboru produktów, bilansowanie posiłków zgodnie z obowiązującymi normami oraz pozwala systematycznie podnosić standardy żywienia. Znajomość przepisów chroni przed karami finansowymi i pozwala sprawnie przeorganizować pracę kuchni oraz sklepików. Przede wszystkim jednak gwarantuje dzieciom i młodzieży dostęp do pełnowartościowej diety, która kształtuje zdrowe nawyki, zapobiega otyłości i daje energię do nauki każdego dnia.