Wojewódzka Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Bydgoszczy

Prawidłowa higiena rąk jest najskuteczniejszą i najtańszą metodą ograniczania rozprzestrzeniania się drobnoustrojów w placówkach medycznych. Tę niezwykle ważną tematykę podjęto na Konferencji naukowej dedykowanej gronu pielęgniarek i położnych, w gościnnych progach Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Bydgoszczy. Organizatorami wydarzenia była Okręgowa Izba Pielęgniarek i Położnych w Bydgoszczy, Okręgowa Izba Pielęgniarek i Położnych w Toruniu oraz Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Bydgoszczy. 

Czyste ręce ratują życie. To najprostsza interwencja medyczna, która ma realny wpływ na statystyki przeżywalności pacjentów. Bardzo szczegółowo i merytorycznie kwestia ta została przedstawiona przez zaproszonych prelegentów:

• dr hab. n. med. Aleksandra Deptułę, prof. UMK, Konsultanta Krajowego w Dziedzinie Mikrobiologii Lekarskiej, Kierownika Sekcji Antybiotykoterapii i Kontroli Zakażeń Szpitala Uniwersyteckiego nr 1 im. A. Jurasza w Bydgoszczy, Kierownika Katedry Propedeutyki Medycyny i Profilaktyki Zakażeń Collegium Medicum im. L. Rydygiera w Bydgoszczy, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu,
• mgr inż. Wojciecha Koper, Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy, specjalistę zdrowia publicznego, zdrowia środowiskowego, promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej,
• lek. Ewę Jankowską, Wojewódzkiego Konsultanta w Dziedzinie Epidemiologii,
• r. pr. Monikę Mierzwińską, z Wojewódzkiego Szpitala Dziecięcego im. J. Brudzińskiego w Bydgoszczy,
• dr n. o zdr. Aleksandrę Mączyńską, Dyrektora Pielęgniarstwa ds. Profilaktyki i Kontroli Zakażeń Szpitalnych, Galway University Hospital, specjalistę pielęgniarstwa epidemiologicznego,
• mgr Katarzynę Mikowską, pielęgniarkę ds. epidemiologii ZOZ w Chełmnie,
• dr n. o zdr. Piotra Michalskiego z Katedry Rehabilitacji Kardiologicznej i Promocji Zdrowia, Wydziału Nauk o Zdrowiu Collegium Medicum im. L. Rydygiera w Bydgoszczy, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Zmniejszenie liczby zakażeń o połowę, walka z lekoopornością bakterii i proste nawyki, które ratują życie - to główne tematy konferencji poświęconej higienie rąk. Eksperci przypominają: czyste dłonie to najprostsza i najskuteczniejsza metoda profilaktyki zdrowotnej.

- Drobnoustroje przenoszone są z zanieczyszczonej powierzchni na ręce personelu, a następnie na pacjenta podczas bezpośredniego kontaktu, a przestrzeganie zasad higieny rąk jest najprostszym sposobem, by przerwać łańcuch zakażeń – podkreślił Aleksander Deptuła.

Podczas spotkania wielokrotnie podkreślano, że właściwe mycie rąk pozwala wyeliminować nawet 90% patogenów odpowiedzialnych za wywoływanie chorób, jednak podczas podejmowanych kontroli przez Państwową Inspekcję Sanitarną w województwie kujawsko-pomorskim zauważa się nadal problem z prawidłowym stosowaniem się do przyjętych zasad.

- Niestety, podczas przeprowadzanych kontroli w podmiotach leczniczych nadal pokutuje nieprzestrzeganie procedur, takie jak brak wdrożonej instrukcji higienicznego mycia rąk, która uwzględnia zalecenia dotyczące zasady „nic poniżej łokcia”, a stanowiska higienicznego mycia rąk nie są w pełni do niego przygotowane – powiedział Wojciech Koper, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Bydgoszczy.

Systematyczna dezynfekcja chroni nie tylko pacjentów, ale także same pielęgniarki i położne przed przenoszeniem patogenów na siebie oraz na swoje rodziny po powrocie z dyżuru. W kontekście higieny rąk wśród personelu medycznego, błędy najczęściej wynikają z pośpiechu, rutyny lub braku odpowiedniego zaplecza:

• błędy w technice dezynfekcji, 
• błędy dotyczące „wyglądu rąk”, 
• błędy w schemacie (5 Momentów WHO), 
• błędy pielęgnacyjne.

Podczas wypełniania obowiązków, personel medyczny powinien przestrzegać kluczowych 5 momentów higieny rąk: 

1. Przed dotknięciem pacjenta.
2. Przed aseptyczną czynnością.
3. Po narażeniu na płyny ustrojowe.
4. Po dotknięciu pacjenta.
5. Po dotknięciu otoczenia pacjenta.

- Mamy świadomość, że nawet najnowocześniejsze technologie i najbardziej zaawansowane metody leczenia nie zastąpią podstawowych zasad bezpieczeństwa. Dlatego tak dużą wagę przykłada się do prostych, lecz kluczowych działań, takich jak utrzymanie czystości rąk. Dla zdrowia i bezpieczeństwa pacjentów konieczne jest wdrażanie wysokich standardów higieny – czystość rąk powinna być priorytetem w każdym szpitalu. Równie istotne jest konsekwentne egzekwowanie tych zasad wobec wszystkich pracowników ochrony zdrowia – podsumowała Ewa Jankowska, Wojewódzki Konsultant w Dziedzinie Epidemiologii.

Konferencja zakończyła się jasnym przesłaniem: higiena rąk nie jest jedynie kwestią estetyki, ale fundamentem bezpieczeństwa pacjentów i personelu medycznego. Uczestnicy zgodnie uznali, że higiena rąk musi stać się elementem strategicznym każdej placówki, a nie jedynie doraźnym działaniem.