Wojewódzka Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Bydgoszczy

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Bydgoszczy, w oparciu o art. 12 ust. 1a pkt 2) i pkt 3) ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j.Dz.U.2024, poz. 416) oraz art. 47 ust. 1, ust. 2 pkt. 1a,b,d i ust. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców (t.j.Dz.U.2025.0.1480) po dokonaniu analizy, przedstawia kategorie ryzyka dla kontrolowanych obiektów. 

1. OBSZAR HIGIENY RADIACYJNEJ W ZAKRESIE PÓL ELEKTROMAGNETYCZNYCH

   Kategoria ryzyka/podmioty

   Ryzyko wysokie (częstotliwość kontroli tak często, jak to konieczne dla zapewnienia skutecznego stosowania odpowiednich przepisów, z uwzględnieniem wysokiego ryzyka wystąpienia nieprawidłowości oraz środków niezbędnych do jego ograniczenia, ale nie rzadziej niż raz na 3 lata).

   Podmioty lecznicze wykonujące świadczenia szpitalne, w których są stosowane rezonanse magnetyczne oraz inne urządzenia wykorzystujące pola elektromagnetyczne.

   Kategoria ryzyka/podmioty

   Ryzyko średnie (częstotliwość kontroli: nie częściej niż raz w ciągu 3 lat, ale nie rzadziej niż raz na 5 lat).

   Pozostałe podmioty lecznicze oraz inne podmioty wykorzystujące pola elektromagnetyczne do celów medycznych.

   Kategoria ryzyka/podmioty

   Ryzyko niskie (częstotliwość kontroli: nie częściej niż raz w ciągu 5 lat)

   Podmioty wykorzystujące pola elektromagnetyczne do celów innych niż medyczne (energetyka, przemysł, radiokomunikacja i łączność, nauka i inne).

2. OBSZAR HIGIENY RADIACYJNEJ W ZAKRESIE PROMIENIOWANIA JONIZUJĄCEGO

   Kategoria ryzyka/podmioty

   Ryzyko wysokie (częstotliwość kontroli tak często, jak to konieczne dla zapewnienia skutecznego stosowania odpowiednich przepisów, z uwzględnieniem wysokiego ryzyka wystąpienia nieprawidłowości oraz środków niezbędnych do jego ograniczenia, ale nie rzadziej niż raz na 3 lata)

   Jednostki ochrony zdrowia wykonujące świadczenia szpitalne

   Kategoria ryzyka/podmioty

   Ryzyko średnie (częstotliwość kontroli: nie częściej niż raz w ciągu 2 lat, ale nie rzadziej niż raz na 4 lata)

   Pozostałe jednostki organizacyjne wykonujące działalność związaną z narażeniem na promieniowanie jonizujące

3. OBSZAR HIGIENY PRACY

   KATEGORYZACJA PODMIOTÓW  nadzorowanych przez pion higieny pracy
   Kategoria wielkości ryzyka (zagrożeń stwarzanych przez podmiot kontrolowany)
   Kategoria ryzyka*	1 grupa
   ryzyko wysokie  (częstotliwość kontroli: tak często, jak to konieczne dla zapewnienia skutecznego stosowania odpowiednich przepisów, z uwzględnieniem wysokiego ryzyka wystąpienia nieprawidłowości oraz środków niezbędnych do jego ograniczania).
   Należy zaliczyć obiekty spełniające co najmniej 1 z poniższych kryteriów:	Podgrupa**
   Zakłady, w których występują przekroczenia dopuszczalnych poziomów czynników szkodliwych dla zdrowia lub były stwierdzone przekroczenia NDS/NDN, NDSCh, NDSP w minionym roku. (z wyjątkiem zakładów (dot. stanowisk pracy) z przekroczeniami NDN hałasu i drgań mechanicznych, w których wdrożono program działań organizacyjno-technicznych)	1A
   Zakłady, w których występuje narażenie inhalacyjne na czynniki rakotwórcze, mutagenne lub reprotoksyczne (CMR) w stężeniach > 0,5 NDS.	1B
   Zakłady, w których dochodzi do zamierzonego użycia szkodliwego czynnika biologicznego z grupy 4 oraz podmioty lecznicze wyznaczone do opieki nad pacjentem ze zdiagnozowaną chorobą zakaźną wywołaną szkodliwym czynnikiem biologicznym z grupy 4.  Zakłady, w których występuje narażenie na szkodliwe czynniki biologiczne grupy 3 o podwyższonym ryzyku narażenia względem ryzyka populacyjnego – praca w zakładach gospodarki odpadami oraz przy oczyszczaniu ścieków.	1C
   Zakłady, w których w ostatnich latach występuje wzmożone występowanie chorób zawodowych mających bezpośredni związek z obecnie prowadzoną działalnością zakładu.	1D
   Zakłady, które dotychczas nie były objęte nadzorem (planowana pierwsza kontrola celem oceny zagrożeń środowiska pracy)	1E
   Kategoria ryzyka*	2 grupa
   ryzyko średnie (częstotliwość kontroli: nie częściej niż raz w ciągu 3 lat)
   Należy zaliczyć obiekty niewymienione w grupie 1, spełniające co najmniej 1 z poniższych kryteriów:	Podgrupa**
   Zakłady, w których występują czynniki szkodliwe, ale ich stężenia i natężenia wynoszą  0,5 < x ≤1 NDS/NDN oraz zakłady (dot. stanowisk pracy) z przekroczeniami NDN hałasu i drgań mechanicznych, w których wdrożono program działań organizacyjno-technicznych.	2A
   Zakłady, w których występuje narażenie na czynniki rakotwórcze, mutagenne lub reprotoksyczne (CMR) w stężeniach 0,1<x≤0,5 NDS i/lub, w których występuje narażenie na czynniki rakotwórcze, mutagenne lub reprotoksyczne (CMR), dla których nie określono wartości NDS lub nie przeprowadzono badań i pomiarów tych czynników w środowiska pracy.	2B
   Zakłady, w których występuje narażenie na szkodliwe czynniki biologiczne grupy 3 o podwyższonym ryzyku narażenia względem ryzyka populacyjnego (z wyjątkiem przychodni lekarskich i stomatologicznych oraz zakładów wymienionych w podgrupie 1 C).	2C
   Kategoria ryzyka*	3 grupa
   ryzyko niskie (częstotliwość kontroli: nie częściej niż raz w ciągu 5 lat)
   Należy zaliczyć pozostałe obiekty (nie wymienione w objaśnieniach do grupy 1 i 2) tj.:	Podgrupa**
   Pozostałe zakłady, w których czynniki szkodliwe dla zdrowia występują w stężeniach lub natężeniach mniejszych/równych 0,5 NDS/NDN	3A
   Pozostałe zakłady, w których występują czynniki rakotwórcze, mutagenne lub reprotoksyczne (CMR) (niewymienione w grupie 1B i 2B)	3B
   Pozostałe zakłady, w których występuje narażenie na szkodliwe czynniki biologiczne grupy 3 (niewymienione w grupie 1C i 2C) lub w których występuje wyłącznie narażenie na czynniki biologiczne grupy 2	3C
   Pozostałe zakłady, niespełniające kryteriów średniego lub wysokiego ryzyka	3D

Objaśnienia:

*Aby zakwalifikować podmiot do grupy 1, 2, 3 lub 4 należy wcześniej ustalić wymagania której podgrupy (w każdej grupie wskazano podgrupy od A do C lub E) spełnia ten podmiot. 

**Podgrupa - wytyczne, jakie aspekty należy wziąć pod uwagę podczas kwalifikowania podmiotu do danej grupy, wskazujące jednocześnie charakterystykę zagrożeń występujących w zakładzie:

1. Podgrupa A - to narażenie na czynniki szkodliwe,
2. Podgrupa B - to narażenie na CMR,
3. Podgrupa C - to narażenie na szkodliwe czynniki biologiczne,
4. Podgrupa D - to choroby zawodowe 
5. Podgrupa E - nowe zakłady pracy 

Dla każdego podmiotu należy wybrać, te podgrupy, które charakteryzują zakład, przy czym należy przestrzegać zasady, że obowiązuje zawsze najwyższa kategoria w danej podgrupie. 

Należy kierować się następującym algorytmem postępowania:

Jeśli dla danego obiektu wybrano podgrupę:

1. 1A to nie klasyfikuje się go jako 2A i 3A,
2. 1B to nie klasyfikuje się go jako 2B i 3B,
3. 1C to nie klasyfikuje się go jako 2C i 3C.

Klasyfikacja do podgrup daje jednocześnie charakterystykę zakładu, np.:

Zakład skategoryzowany jako 1A 2B 3C – to zakład, w którym występują: 

1. przekroczenia NDS/N, NDSCh, NDSP z wyjątkiem zakładów z przekroczeniami NDN hałasu i drgań mechanicznych, w których wdrożono program działań organizacyjno-technicznych;
2. czynniki rakotwórcze, mutagenne lub reprotoksyczne (CMR) w stężeniach 0,1<x≤0,5 NDS i/lub, w których występuje narażenie na czynniki rakotwórcze, mutagenne lub reprotoksyczne (CMR), dla których nie określono wartości NDS lub nie przeprowadzono badań i pomiarów tych czynników w środowiska pracy.
3. narażenie na szkodliwe czynniki biologiczne grupy 3 (niewymienione w grupie 1C i 2C) lub w których występuje wyłącznie narażenie na czynniki biologiczne grupy 2.

W takim przypadku zakład klasyfikowany jest do kategorii ryzyka – ryzyko wysokie (z uwagi na podgrupę 1A).

Zakłada się, że w każdym przypadku właściwy terenowo państwowy inspektor sanitarny może zwiększyć częstotliwość kontroli w danym obiekcie, kierując się innymi uzasadnionymi przesłankami wynikającymi z bezpieczeństwa zdrowotnego pracowników.  

Czynniki wpływające na zwiększenie częstotliwości kontroli:

• wystąpienie podejrzenia zagrożenia życia lub zdrowia, 
• częstotliwości kontroli wynikające z przepisów prawa,
• uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia,
• przeprowadzenie postępowania w celu sprawdzenia wykonania zaleceń pokontrolnych organu  lub wykonania decyzji nakazujących usunięcie naruszeń prawa, w związku z przeprowadzoną kontrolą.

WAŻNE!
W każdym przypadku właściwy terenowo państwowy inspektor sanitarny może zwiększyć częstotliwość kontroli w danym obiekcie, kierując się innymi uzasadnionymi przesłankami wynikającymi z aktualnej sytuacji sanitarno-epidemiologicznej.