Wojewódzka Stacja Sanitarno-
Epidemiologiczna w Bydgoszczy

Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego 2026

10 października obchodzimy Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego. To dzień, który zwraca uwagę na znaczenie zdrowia psychicznego, potrzebę przeciwdziałania stygmatyzacji oraz zapewnienia każdej osobie dostępu do odpowiedniego wsparcia.

Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego został ustanowiony w 1992 roku z inicjatywy Światowej Federacji Zdrowia Psychicznego (World Federation for Mental Health). Jego celem jest zwiększanie świadomości społecznej dotyczącej zdrowia psychicznego oraz mobilizowanie działań na rzecz jego ochrony i promocji.

Hasło 2026: „Usłyszane doświadczenia: prawdziwe głosy, prawdziwa zmiana”

W 2026 roku Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) koncentruje kampanię na osobach, które mają własne doświadczenia związane z problemami zdrowia psychicznego i korzystaniem – lub próbami korzystania – z pomocy i systemu ochrony zdrowia psychicznego.

Tegoroczne hasło „Lived experiences heard: real voices, real change” podkreśla, że doświadczenie życiowe osób zmagających się z problemami zdrowia psychicznego jest ważnym źródłem wiedzy. Osoby te powinny mieć możliwość nie tylko opowiadania o swoich doświadczeniach, ale również rzeczywistego wpływania na sposób projektowania i funkcjonowania usług oraz działań dotyczących zdrowia psychicznego.

Zdrowie psychiczne – ważna część zdrowia człowieka

Zdrowie psychiczne jest integralną częścią zdrowia i dobrostanu. Wpływa między innymi na sposób, w jaki człowiek radzi sobie z codziennymi wyzwaniami, buduje relacje, uczy się, pracuje i funkcjonuje w społeczeństwie.

Trudności psychiczne mogą pojawić się na różnych etapach życia. Mogą być związane m.in. z przewlekłym stresem, trudnymi wydarzeniami, samotnością, problemami w relacjach, przeciążeniem obowiązkami czy sytuacjami kryzysowymi. Nie zawsze są widoczne dla otoczenia.

Dlatego tak ważne jest, aby o zdrowiu psychicznym mówić bez uprzedzeń
i stereotypów.

Słuchać – nie oceniać

Jednym z najważniejszych przesłań tegorocznej kampanii WHO jest potrzeba słuchania osób z doświadczeniem problemów zdrowia psychicznego.

Każde doświadczenie jest indywidualne. To, co dla jednej osoby jest niewielką trudnością, dla innej może stanowić poważne obciążenie. Zamiast bagatelizowania problemów czy udzielania pochopnych rad warto zacząć od prostego pytania:

„Jak mogę Ci pomóc?”

Uważna rozmowa, okazanie zrozumienia i zachęcenie do skorzystania z profesjonalnej pomocy mogą być ważnym krokiem w kierunku poprawy sytuacji.

Profilaktyka zdrowia psychicznego zaczyna się na co dzień

Dbanie o zdrowie psychiczne nie oznacza wyłącznie reagowania w sytuacji kryzysu. Ważną rolę odgrywa również codzienna profilaktyka.

Warto:

- dbać o odpowiednią ilość i jakość snu,

- znajdować czas na odpoczynek i regenerację,

- utrzymywać relacje z bliskimi i nie izolować się,

- regularnie podejmować aktywność fizyczną,

- ograniczać nadmiar informacji i czasu spędzanego przed ekranem,

- rozpoznawać własne granice i reagować na przeciążenie,

- rozmawiać o swoich emocjach,

- korzystać z profesjonalnej pomocy, kiedy samodzielne radzenie sobie z trudnościami staje się niewystarczające.

Nie trzeba czekać, aż problem stanie się bardzo poważny, aby poprosić o pomoc.

Zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży

Szczególnej uwagi wymagają dzieci i młodzież. Młody człowiek może nie zawsze potrafić nazwać to, czego doświadcza, dlatego istotna jest uważność rodziców, opiekunów, nauczycieli i innych dorosłych.

Zmiany w zachowaniu, wycofanie z kontaktów, utrzymujące się problemy ze snem, trudności w nauce, silne rozdrażnienie czy utrata zainteresowania dotychczasowymi aktywnościami mogą być sygnałem, że dziecko potrzebuje rozmowy i wsparcia.

Najważniejsze jest stworzenie przestrzeni, w której młody człowiek może powiedzieć o swoich trudnościach bez obawy przed wyśmianiem, oceną czy karą.

Oddział Profilaktyki Zdrowotnej WSSE w Bydgoszczy opracował program edukacyjny pn. „Zdrowie psychiczne. Radzenie sobie ze stresem”, adresowany do uczniów klas VII-VIII szkół podstawowych oraz młodzieży szkół ponadpodstawowych. Program realizowany jest w szkołach na terenie województwa kujawsko-pomorskiego.

W roku szkolnym 2025/2026 wzięło udział 231 szkół, edukacją objętą 13 453 uczniów.

Od słuchania do działania

Tegoroczne przesłanie WHO zachęca, aby nie poprzestawać na samym wysłuchaniu osób z doświadczeniem problemów zdrowia psychicznego. Ich głos powinien mieć znaczenie również przy tworzeniu i ocenie działań, programów oraz systemów wsparcia.

Jak podkreśla WHO, osoby z doświadczeniem problemów zdrowia psychicznego posiadają wiedzę, której nie można zdobyć wyłącznie poprzez szkolenia czy badania. Ich perspektywa może pomóc dostrzec bariery i potrzeby, które w innym przypadku mogłyby zostać pominięte.

Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego 2026 jest więc zachętą do słuchania, rozmowy
i działania.

Bo zdrowie psychiczne dotyczy każdego z nas – a prawdziwa zmiana zaczyna się wtedy, gdy człowiek zostaje nie tylko wysłuchany, ale także potraktowany z szacunkiem i jego doświadczenie zostaje uwzględnione.

Czasem jedna uważna rozmowa może być początkiem szukania pomocy i ważnym krokiem w stronę poprawy samopoczucia.

Źródła:

https://www.who.int/campaigns/world-mental-health-day/2026