Agencja Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa

Pierwsza premia pielęgnacyjna i pierwsza premia zalesieniowa do gruntów z sukcesją naturalną (WPR 2023-2027) (ZGR2327SN)

Pierwsza premia pielęgnacyjna i pierwsza premia zalesieniowa do gruntów z sukcesją naturalną, na których, zgodnie z planem zalesienia, nie jest wymagane wykonanie zalesienia.

Pierwsza premia pielęgnacyjna i premia zalesieniowa do gruntów z sukcesją naturalną może być przyznana rolnikowi, jeżeli:

• został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystany do ubiegania się o tę pomoc,
• zobowiązał się do pielęgnacji zalesień, występujących na gruncie wskutek sukcesji naturalnej – przez 5 lat od dnia złożenia wniosku o przyznanie pierwszej premii pielęgnacyjnej,
• zobowiązał się do utrzymania zalesień, występujących na gruncie wskutek sukcesji naturalnej – przez 5 lat od dnia złożenia wniosku o przyznanie pierwszej premii zalesieniowej.

Premia pielęgnacyjna i premia zalesieniowa są przyznawana rolnikowi do gruntów:

• wykazanych w ewidencji gruntów i budynków jako grunty rolne, stanowiących grunty z sukcesją naturalną,
• które zostały przeznaczone do zalesienia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku tego planu:

– gdy zalesianie tych gruntów nie jest sprzeczne z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, a w przypadku braku tego planu oraz tego studium – gdy te grunty zostały przeznaczone do zalesienia w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu – zasada ta obowiązuje do dnia wejście w życie planu ogólnego gminy,

– gdy profil funkcjonalny strefy planistycznej obejmującej te grunty w planie ogólnym gminy uwzględnia teren lasu – zasada ta obowiązuje po wejściu w życie planu ogólnego gminy,

• stanowiących własność/współwłasność rolnika albo własność jego małżonka,
• o szerokości większej niż 20 m, przy czym wymagania, nie stosuje się, jeżeli grunty te graniczą z lasem lub obszarem zalesionym, położonymi przynajmniej w części w pasie o szerokości 5 m od tych gruntów,
• położonych poza:

• obszarami Natura 2000, chyba że planowane wykonanie zalesienia nie jest sprzeczne z planami ochrony albo planami zadań ochronnych tych obszarów, albo w przypadku braku planów ochrony lub planów zadań ochronnych, gdy zalesianie nie jest sprzeczne z celami ochrony tych obszarów;
• obszarami rezerwatów przyrody, parków krajobrazowych, parków narodowych lub obszarami ich otulin, chyba że planowane wykonanie zalesienia nie jest sprzeczne z celami ochrony tych obszarów.

Premia pielęgnacyjna i premia zalesieniowa są przyznawana do gruntów z sukcesją naturalną, tj. do gruntów:

1. na których występują drzewa lub krzewy pochodzące z sukcesji naturalnej, należące do rodzimych gatunków lasotwórczych, w tym drzewa lub krzewy gatunków rodzimych, wymienionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków oraz szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty pomocy finansowej w ramach wsparcia inwestycji leśnych lub zadrzewieniowych oraz w formie premii z tytułu zalesień, zadrzewień lub systemów rolno-leśnych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027, zwanego rozporządzeniem zalesieniowym,
2. średni wiek drzew lub krzewów wyrosłych w wyniku zaprzestania użytkowania rolniczego nie przekracza 50 lat,
3. procentowe pokrycie drzewami lub krzewami, o których mowa w pkt 1, stanowi nie mniej niż 10% powierzchni gruntu,
4. za grunty z sukcesją naturalną, na których nie jest wymagane wykonanie zalesienia, przyjmuje się grunty co najmniej w 80% pokryte drzewami lub krzewami, o których mowa w pkt 1.

Premia pielęgnacyjna i premia zalesieniowa mogą być przyznana jednemu rolnikowi do powierzchni nie większej niż 40 ha w jednym roku.

Do gruntów z sukcesją naturalną wsparcie na zalesienie przysługuje, jeżeli na tych gruntach, zgodnie z planem zalesienia, jest wymagane wykonanie zalesienia.

Sporządzenie planu zalesienia

Beneficjenci ubiegający się o przyznanie pierwszej premii pielęgnacyjnej i premii zalesieniowej do gruntów z sukcesją naturalną są zobowiązani do wcześniejszego złożenia wniosku o sporządzenie planu zalesienia do Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, właściwego ze względu na położenie gruntów. Premia pielęgnacyjna i premia zalesieniowa są przyznawana do gruntów, dla których opracowany jest plan zalesienia przez nadleśniczego. Plan zalesienia powinien obejmować grunty graniczące ze sobą, tworzące jeden kompleks gruntów z sukcesją naturalną oraz powinien być sporządzony przy uwzględnieniu stanu faktycznego gruntu z sukcesją naturalną, których granice są oznakowane w terenie.

Do wniosku o sporządzenie planu zalesienia, należy dołączyć:

• wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczące działek ewidencyjnych, na których są położone grunty z sukcesją naturalną, a w przypadku braku tego planu:

– zaświadczenie potwierdzające, że przeznaczenie gruntów do wykonania zalesienia lub gruntów z sukcesją naturalną nie jest sprzeczne z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, a w przypadku braku tego planu oraz tego studium – decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu określająca grunty przeznaczone do zalesienia – zasada ta obowiązuje do dnia wejście w życie planu ogólnego gminy,

– wypis i wyrys z planu ogólnego gminy dotyczące działek ewidencyjnych, na których są położone grunty z sukcesją naturalną – zasada ta obowiązuje po wejściu w życie planu ogólnego gminy,

• materiał graficzny wraz z kartą informacyjną, udostępnione przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pozyskiwany przez podmiot ubiegający się o przyznanie pierwszej premii pielęgnacyjnej i pierwszej premii zalesieniowej do gruntów zalesionych wskutek sukcesji naturalnej, na których, zgodnie z planem zalesienia, nie jest wymagane wykonanie zalesienia z aplikacji eWniosekPlus),
• wypis z ewidencji gruntów i budynków dotyczący działek ewidencyjnych, na których są położone grunty z sukcesją naturalną,
• opinię właściwego dyrektora parku narodowego o braku sprzeczności zalesienia z celami ochrony danego obszaru – w przypadku gruntu z sukcesją naturalną położonego w parku narodowym lub na obszarze jego otuliny, również w przypadku, gdy ten grunt jest położony w granicach obszaru Natura 2000;
• opinię regionalnego dyrektora ochrony środowiska o braku sprzeczności zalesienia z:

• celami ochrony danego obszaru – w przypadku gruntu z sukcesją naturalną położonego w rezerwacie przyrody lub parku krajobrazowym lub na obszarze ich otulin,
• planami ochrony albo planami zadań ochronnych danego obszaru, albo celami ochrony danego obszaru, jeżeli dla tego obszaru nie został sporządzony plan ochrony i plan zadań ochronnych – w przypadku gruntów z sukcesją naturalną, położonych na obszarze Natura 2000, z wyjątkiem przypadku, wydania opinii właściwego dyrektora parku narodowego o braku sprzeczności zalesienia (…) wymienionej powyżej.

Plan zalesienia powinien zawierać elementy określone w załączniku nr 3 rozporządzenia zalesieniowego oraz dane osobowe rolnika, adres zamieszkania lub siedziby rolnika, numer identyfikacyjny, podpis nadleśniczego, dokumenty dołączone przez rolnika do wniosku o sporządzenie tego planu.

Załączniki do wniosku o przyznanie pierwszej premii pielęgnacyjnej i premii zalesieniowej

Do wniosku o przyznanie pierwszej premii pielęgnacyjnej i premii zalesieniowej do gruntów z sukcesją naturalną, na których, zgodnie z planem zalesienia, nie jest wymagane wykonanie zalesienia, rolnik dołącza:

1. plan zalesienia wraz z załącznikami;
2. dokumenty potwierdzające własność tych gruntów, w przypadku, gdy nieruchomość obejmująca te grunty nie ma założonej księgi wieczystej albo gdy prawo własności podmiotu ubiegającego się o przyznanie pierwszej premii pielęgnacyjnej i pierwszej premii zalesieniowej do nieruchomości, na której są położone te grunty, nie zostało do dnia złożenia wniosku o przyznanie tych premii ujawnione w księdze wieczystej;
3. pisemną zgodę:
   • pozostałych współwłaścicieli na przyznanie premii pielęgnacyjnej i premii zalesieniowej, jeżeli grunty te stanowią przedmiot współwłasności,
   • małżonka rolnika na przyznanie premii pielęgnacyjnej i premii zalesieniowej, jeżeli grunty te stanowią własność małżonka rolnika.

Podczas składania wniosku przez aplikację eWniosekPlus, rolnik musi wyrysować granice działek z sukcesją naturalną, na których, zgodnie z planem zalesienia, nie jest wymagane wykonanie zalesienia.

We wniosku o przyznanie pierwszej premii pielęgnacyjnej i zalesieniowej do gruntów z sukcesją naturalną rolnik wskazuje granice działek rolnych, w tym niezgłoszonych do tej pomocy, oraz zaznacza:

• drzewa ustanowione pomnikami przyrody, objęte ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody,
• rowy, których szerokość nie przekracza 2 m,
• oczka wodne o łącznej powierzchni mniejszej niż 100 m²,
• granice gruntu z sukcesją naturalną

chyba że w danym roku kalendarzowym ubiega się o przyznanie płatności bezpośrednich.

Rolnik korzystający z premii z tytułu zalesień zobowiązany jest do wykonywania zabiegów pielęgnacyjnych określonych w planie zalesienia i prowadzenia rejestru tych zabiegów.

W przypadku zalesień może to być: usuwanie roślinności zagłuszającej sadzonki jednoroczne lub co najmniej dwuletnie, wykonanie cięć pielęgnacyjnych, przerzedzanie przegęszczonych partii samosiewów.

Rolnik realizujący zobowiązanie do pielęgnacji prowadzi rejestr zabiegów pielęgnacyjnych stanowiący część planu zalesienia zgodnie z tabelą 7 w załączniku nr 3 do rozporządzenia leśno – zadrzewieniowego.

W 2026 r. obowiązuje mechanizm warunkowości społecznej, polegający na uzależnieniu wysokości wsparcia od przestrzegania krajowych przepisów z zakresu prawa pracy oraz zasad BHP.

Mechanizm warunkowości społecznej obejmuje rolników, którzy zatrudniają pracowników i którzy wnioskują o przyznanie płatności:

• płatności bezpośrednich, w tym: podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją oraz płatności w ramach ekoschematów,
• płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych WPR 23/27, płatności ekologicznych WPR 23/27 lub premii z tytułu zalesień, zadrzewień lub systemów rolno-leśnych
• płatności ONW.

Kontrole będą wykonywane przez Państwową Inspekcję Pracy. Ustalenia dokonane przez organy kontrolne PIP odnośnie do stwierdzonych niezgodności i nałożonych kar będą podstawą do naliczenia kar administracyjnych zmniejszających przyznane kwoty płatności.

Rolnicy ubiegający się o przyznanie premii z tytułu systemów rolno-leśnych WPR 23/27 zobowiązani są do przestrzegania także norm i wymogów podstawowych warunkowości. Informacje o normach i wymogach warunkowości dostępne są na stronach internetowych: Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi (www.gov.pl/web/rolnictwo), Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (www.gov.pl/web/arimr).

Termin złożenia wniosku

W celu otrzymania pomocy w ramach pierwszej premii pielęgnacyjnej i zalesieniowej do gruntów z sukcesją naturalną, rolnik składa wniosek wyłącznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego ARiMR (eWniosekPlus), w terminie od 15 marca do 15 maja 2026 r.

Złożenie ww. wniosku po 15 maja 2026 r., ale przed upływem ostatecznego terminu na złożenie wniosków tj. 9 czerwca 2026 r., skutkować będzie zmniejszeniem o 1% kwoty należnych płatności za każdy dzień roboczy opóźnienia.

Zmiany we wniosku - dokonuje się w terminie do dnia:

• • 31 maja roku (w 2026 r. do dnia 1 czerwca roku, 31 maja – niedziela), w którym dany wniosek został złożony, przy czym zmiany można dokonać po upływie tego terminu, ale nie później niż w ostatnim dniu składania wniosku, z tym, że w takim przypadku na podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy za każdy dzień opóźnienia, nie licząc dni ustawowo wolnych od pracy oraz sobót, nakłada się karę w wysokości 1% pomocy przysługującej w związku z tą zmianą;
  • 15 września roku, w którym został złożony ten wniosek – w przypadku, gdy Agencja poinformowała beneficjenta o nieprawidłowościach wykrytych w ramach kontroli administracyjnych lub systemu monitorowania obszarów.

Zmianę do wniosku bez zastosowania zmniejszeń płatności, rolnik ma prawo z własnej inicjatywy złożyć do dnia 1 czerwca 2026 r.

Złożenie zmiany do Wniosku o przyznanie płatności lub załącznika do wniosku po dniu 1 czerwca 2026 r. skutkuje pomniejszeniem kwoty płatności do dodanych powierzchni, a ostatnim dniem na złożenie zmiany do Wniosku o przyznanie płatności jest 9 czerwca 2026 r.

Wniosek rozpatrywany jest jedynie w zakresie, w jakim został on prawidłowo wypełniony oraz złożony w terminie do dnia 9 czerwca 2026 r. oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów.

Jeżeli od dnia 16 maja 2026 r. do dnia 9 czerwca 2026 r. rolnik po raz pierwszy deklaruje w formularzu wniosku o przyznanie płatności nowy schemat pomocowy (po raz pierwszy zaznacza checkbox wskazujący, że ubiega się o nowe płatności, które nie były wskazane we wniosku o przyznanie płatności), taką deklarację należy traktować jak złożenie nowego wniosku dla tego schematu pomocowego (oznacza to, że dla wniosku złożonego w terminie od 16 maja 2026 r. do dnia 9 czerwca 2026 r. naliczane są sankcje terminowe).

Zmianę do Wniosku o przyznanie płatności składa się także w odpowiedzi na Wezwanie do usunięcia braków we wniosku o przyznanie płatności. Zmiana oraz dodanie załączników od dnia 16 maja 2026 do dnia 9 czerwca 2026 r. skutkuje pomniejszeniem płatności (w części, której dotyczyła) o 1% za każdy dzień roboczy opóźnienia.

W przypadku złożenia zmiany do wniosku w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia braków formalnych, po dniu 9 czerwca 2026 r., przedmiotowa zmiana nie będzie uwzględniana w obsługiwanej sprawie.

Wycofanie części wniosku – formularz wycofania części Wniosku o przyznanie płatności składa się w aplikacji eWniosekPlus (aplikacja rejestruje dokument jako zmianę do wniosku)

Wycofanie całego wniosku – wnioskodawca może całkowicie lub częściowo wycofać wniosek o przyznanie pomocy, nie później niż do dnia wydania decyzji w sprawie o przyznanie pomocy, z tym, że wycofanie nie jest możliwe, jeżeli:

1) dotyczy części wniosku, w której wykryto nieprawidłowości;

2) wnioskodawca został poinformowany o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu.

Termin złożenia wniosku o przyznanie pomocy oraz termin dokonania zmiany albo wycofania tego wniosku nie podlegają przywróceniu.