Agencja Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa

Wsparcie na zakładanie systemów rolno-leśnych kampania 2026 roku

Zakładanie i utrzymanie systemów rolno-leśnych - jako sposobu użytkowania gruntów, na których drzewa uprawiane są w połączeniu z rolnictwem na tym samym gruncie, przyczyniając się istotnie do zwiększenia retencji krajobrazowej na obszarach wiejskich co wpływa również na wzrost produkcji rolniczej.
Pomoc jest przyznawana w formie wsparcia na założenie systemów rolno-leśnych i ich ochronę przed zniszczeniem w formie 3 palików lub repelentów lub osłonek lub wełny owczej.

Podmiot ubiegający się o przyznanie wsparcia to:
Rolnik.

Wsparcie może być przyznane do gruntów:
użytkowanych jako grunty orne lub trwałe użytki zielone, z wyłączeniem trwałych użytków zielonych na obszarach Natura 2000.
Podmiotowi ubiegającemu się o przyznanie tego wsparcia, który jest rolnikiem, wsparcie przyznaje się jeżeli zobowiązał się do założenia systemu rolno-leśnego:
a) tworzącego zwarty obszar, na którym drzewa lub krzewy zostaną posadzone:
– na gruncie na którym jest prowadzona działalność rolnicza,
– w formie jednego, dwóch lub trzech rzędów oddalonych od kolejnych nasadzeń w formie jednego, dwóch lub trzech rzędów, o co najmniej 10 metrów i nie więcej niż 50 metrów – w przypadku gruntów ornych,
– w odległości co najmniej 3 metrów od siebie,
b) co najmniej 3 różnymi gatunkami lub rodzajami drzew lub krzewów, z tym że udział drzew lub krzewów:
– najmniej licznego gatunku lub rodzaju spośród trzech najliczniejszych wynosi co najmniej 10%,
– gatunków lub rodzajów liściastych wynosi co najmniej 51%,
c) jego zabezpieczenia przed zniszczeniem drzew lub krzewów 3 palikami, repelentami, osłonkami lub wełną owczą – z tym, że na tej samej powierzchni gruntu lub jego części stosuje się tylko jeden rodzaj tego zabezpieczenia.

Ograniczenie wykonania inwestycji leśnych lub zadrzewieniowych na gruntach objętych normą GAEC2. Szczegółowe informacje dotyczące tej normy można znaleźć pod linkiem Warunkowość - Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - Portal Gov.pl.

Ze względu na cel wdrożenia normy GAEC2, nie należy zakładać systemów rolno-leśnych na gruntach objętych tą normą.

W celu weryfikacji powyższych warunków kwalifikowalności, można skorzystać z Kalkulatora do wyliczenia liczby sadzonek dla planowanego systemu rolno-leśnego.

W przypadku gruntu ornego, na którym założono system rolno-leśny w formie - 
1.   jednego rzędu przyjmuje się, że jego szerokość wynosi 4 metry;
2.    dwóch lub trzech rzędów, ich szerokość nie może być mniejsza niż 4 metry i większa niż 10 metrów.

Wsparcie na zakładanie systemów rolno-leśnych nie przysługuje do gruntu, na którym:

• jest realizowane zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne w ramach PS WPR 2023-2027;
• jest realizowane zobowiązanie ekologiczne w ramach PS WPR 2023-2027;
• do którego rolnik ubiega się o płatność w ramach ekoschematów.

Powierzchnia minimalna do której można uzyskać wsparcie to 0,1 ha, maksymalna 40 ha/rok. 
Zakładanie systemów rolno-leśnych wykonuje się:

1. przy użyciu sadzonek drzew lub krzewów rodzimych gatunków lub rodzajów wymienionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia zalesieniowego lub drzew owocowych odmian wykorzystywanych w realizacji interwencji 4. Zachowanie sadów tradycyjnych drzew owocowych w ramach płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych PS WPR 2023-2027, posadzonych w odległości co najmniej 2 m od granicy sąsiedniego gruntu stanowiącego własność innego podmiotu. Drzewa owocowe, mogą być użyte do założenia systemu rolno-leśnego, z tym że ich udział nie może wynosić więcej niż 50%;
2. przy użyciu co najmniej 4 różnych gatunków lub rodzajów drzew lub krzewów, przy czym udział drzew lub krzewów najmniej licznego gatunku lub rodzaju spośród czterech najliczniejszych wynosi co najmniej 10% – w przypadku zobowiązania się do spełnienia tego kryterium wyboru operacji we wniosku o przyznanie wsparcia na zakładanie systemów rolno-leśnych;
3. przez oznakowanie w terenie granic powierzchni gruntu przeznaczonego do wykonania inwestycji;
4. zgodnie z:

1. liczbą sadzonek drzew lub krzewów na hektar określoną zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia zalesieniowego,
2. § 5 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i 3 rozporządzenia zalesieniowego (zasady opisane powyżej).

Wsparcie na zakładanie systemów rolno-leśnych jest przyznawane w formie ryczałtu, jednorazowo za jego założenie oraz ochrony sadzonek przed zniszczeniem.
Wsparcie przyznaje się do powierzchni sytemu rolno-leśnego oraz powierzchni gruntu wyznaczonej przez granicę nasadzeń i granicę sąsiedniego gruntu.

Zobowiązania:
Podmiot zobowiązany jest do:

1. utrzymania przez 5 lat od wypłaty wsparcia co najmniej 51% minimalnej liczby sadzonek drzew i krzewów, 
2. utrzymania przez 3 lata zabezpieczenia drzew i krzewów przed zwierzyną (3 palikami, repelentami, osłonkami lub wełną owczą),
3. przechowania dowodów zakupu sadzonek przeznaczonych do założenia systemu rolno-leśnego zawierające informację o odmianie drzew owocowych oraz materiałów użytych do zabezpieczenia przed zniszczeniem drzew lub krzewów – do dnia, w którym upływa 5 lat od dnia wypłaty wsparcia.

Beneficjenci interwencji „Wsparcie na zakładanie systemów rolno-leśnych” zobowiązani są do potwierdzenia otrzymania wsparcia z PS WPR 2023-2027 poprzez: 
•    zamieszczenie na oficjalnej stronie internetowej beneficjenta, jeżeli taka istnieje, lub na oficjalnych stronach mediów społecznościowych, krótkiego - stosownie do poziomu wsparcia - opisu operacji, w tym jej celów i rezultatów, z podkreśleniem faktu otrzymania wsparcia finansowego z Unii,
•    zamieszczenie w miejscu dobrze widocznym dla społeczeństwa co najmniej jednego plakatu o wymiarze minimum A3 lub podobnej wielkości elektronicznego wyświetlacza, na których znajdą się informacje o operacji z podkreśleniem faktu otrzymania wsparcia z Unii, w przypadku operacji, dla których całkowite wsparcie publiczne przekracza 10.000 EUR.

Obowiązek informacyjny powstaje wraz z rozpoczęciem realizacji operacji i stosuje się do dnia, w którym upływa 5 lat od dnia wypłaty wsparcia inwestycji leśnych lub zadrzewieniowych.
Księga Wizualizacji logo PS WPR 2023-2027 zawierająca wszystkie obowiązki beneficjentów wraz z graficznymi przykładami jest dostępna w lokalizacji:  https://www.gov.pl/web/rolnictwo/ksiega-wizualizacji.
Do wyliczenia wartości całkowitego wsparcia publicznego w euro stosuje się, kurs wymiany złotego na euro, wyznaczony przez Europejski Bank Centralny, obowiązujący w przedostatnim dniu roboczym miesiąca poprzedzającego dzień wydania postanowienia o spełnieniu warunków do otrzymania wsparcia.