Generalna Dyrekcja
Ochrony Środowiska

Powrót

„Jezioro Wierzchołek” - 104 rezerwat w województwie wielkopolskim

23.04.2026

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu ustanowił „Jezioro Wierzchołek” oficjalnym rezerwatem przyrody, chroniąc cenne torfowiska i unikalne siedliska na obszarze województwa wielkopolskiego.

To ujęcie przedstawia podmokłą polanę lub torfowisko otoczone gęstym lasem. Dominują wysokie, gęste trawy, które wydają się wilgotne. Widać pojedyncze, niskie krzewy przebijające się przez zielone kępy. Znajduje się tu ściana lasu liściastego. Drzewa mają soczyście zielone liście, co sugeruje pełnię wiosny lub wczesne lato. Wyróżnia się kilka wyższych drzew o rzadszych koronach, które górują nad niższymi zaroślami. Niebo jest zachmurzone, z miękkim, rozproszonym światłem, co nadaje krajobrazowi spokojny, nieco tajemniczy charakter.

16 kwietnia 2026 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Poznaniu podpisał zarządzenie w sprawie uznania za rezerwat przyrody Jezioro Wierzchołek.

Obszar rezerwatu przyrody „Jezioro Wierzchołek” o powierzchni ponad 22 hektarów, położony w gminie Zakrzewo. Od lat zachwyca bogactwem flory i fauny, a nowa ochrona ma na celu zachowanie jego unikalnych ekosystemów i naturalnych procesów rozwoju.

Jednocześnie z rezerwatem ustanowione zostaną zadania ochronne, zaprojektowane w sposób pozwalający na prowadzenie ochrony czynnej. Zadania obejmują głównie zachowanie w odpowiednim stanie ochrony cennego torfowiska, występującego w północnej części rezerwatu przyrody.

 O rezerwacie

Lokalizacja i powierzchnia rezerwatu

Rezerwat o powierzchni 22,66 ha położony jest na terenie gminy Zakrzewo (powiat złotowski). Cały obszar rezerwatu znajduje się równocześnie w obszarze Natura 2000 Uroczyska Kujańskie PLH300052 i w obszarze chronionego krajobrazu Dolina Łobżonki i Bory Kujańskie.

Charakterystyka

Celem ochrony przyrody w rezerwacie jest zachowanie zasadowego, soligenicznego torfowiska mechowiskowego z naturalnym jeziorem eutroficznym wraz z otaczającym kompleksem leśnym, wyróżniające się bogactwem flory i swoistych, rzadkich fitocenoz.

Rozwój torfowiska rozpoczął się po częściowym wypełnieniu misy zatoki jeziora Wierzchołek gytią wapienną (kredą jeziorną). Stopniowe wypełnianie i uszczelnienie się dna dawnego zbiornika przyczyniało się do wzrostu poziomu wód gruntowych w otaczających gruntach mineralnych.

Wraz z pojawieniem się roślinności bagiennej i torfowiskowej wkraczającej na lądowiejący zbiornik wodny, uruchomione zostały procesy źródliskowe (efekt podniesienia się poziomu wód gruntowych) prowadzące do rozwoju kopułowych torfowisk źródliskowych a także soligenicznych (przepływowych) torfowisk mechowiskowych.

W obrębie obydwu typów torfowisk, od początkowego okresu rozwoju po czasy współczesne, zachodzi na ich powierzchni proces wytrącania węglanu wapnia - trawertynu.

Flora i Fauna

Oprócz cennych siedlisk przyrodniczych na terenie rezerwatu stwierdzono także występowanie rzadkich gatunków mszaków: haczykowca błyszczącego Hamatocaulis vernicosus, błyszcza włoskowatego Tomentypnum nitens i błotniszka wełnistego Heliodium blandowii, 206 gatunków roślin naczyniowych oraz zwierząt - m.in pachnicy dębowej Osmoderma eremita, 29 gatunków gniazdujących ptaków, 8 gatunków herpetofauny.

 

 

 

 

 

Autor zdjęć: Łukasz Galimski, Nadleśnictwo Złotów

Zdjęcia (4)

Pokaż zdjęcie 1 z galerii. To ujęcie przedstawia podmokłą polanę lub torfowisko otoczone gęstym lasem. Dominują wysokie, gęste trawy, które wydają się wilgotne. Widać pojedyncze, niskie krzewy przebijające się przez zielone kępy. Znajduje się tu ściana lasu liściastego. Drzewa mają soczyście zielone liście, co sugeruje pełnię wiosny lub wczesne lato. Wyróżnia się kilka wyższych drzew o rzadszych koronach, które górują nad niższymi zaroślami. Niebo jest zachmurzone, z miękkim, rozproszonym światłem, co nadaje krajobrazowi spokojny, nieco tajemniczy charakter. Pokaż zdjęcie 2 z galerii. Zdjęcie wykonane z wnętrza lasu bagiennego. Widzimy liczne, smukłe pnie drzew rosnące blisko siebie. Pnie są pokryte szarą korą, a niektóre z nich porasta mech. Cały grunt pokryty jest intensywnie zieloną, wysoką trawą. W oddali, między pniami drzew, prześwituje jaśniejsza przestrzeń, która może być brzegiem jeziora lub otwartą łąką. Na dole po lewej stronie widać fragment pnia starego, ściętego drzewa pokrytego mchem. Pokaż zdjęcie 3 z galerii. Widok na brzeg jeziora. Tafla jeziora jest spokojna, odbijają się w niej chmury i błękit nieba. Szeroki pas trzcin i wysokich traw oddziela wodę od linii drzew. Trzciny mają charakterystyczne, jasnobrązowe wiechy z poprzedniego sezonu wymieszane ze świeżą zielenią. Nad brzegiem rośnie stary las liściasty o gęstym ulistnieniu. Po prawej stronie widać domieszkę ciemniejszych drzew iglastych. Pokaż zdjęcie 4 z galerii. Jest to mapa satelitarna/topograficzna rezerwatu przyrody Jezioro Wierzchołek. Czerwona linia wyznacza granice rezerwatu, który obejmuje jezioro oraz przyległe do niego tereny bagienne i leśne. W centralnej części widać ciemny obszar wody o nieregularnym kształcie. Mapa pokazuje, że rezerwat jest niemal całkowicie otoczony zwartym kompleksem leśnym. W dolnej części znajduje się legenda oraz mapka poglądowa lokalizująca rezerwat. Organem nadzorującym jest Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Poznaniu. 
{"register":{"columns":[]}}