Nowe rezerwaty przyrody w województwie świętokrzyskim - kolejny krok w stronę ochrony cennych ekosystemów - Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska

Nowe rezerwaty przyrody w województwie świętokrzyskim - kolejny krok w stronę ochrony cennych ekosystemów

01.07.2026

29 czerwca br. Iwona Kędzierska-Gębska, Regionalna Dyrektor Ochrony Środowiska podpisała zarządzenia tworzące dwa nowe rezerwaty przyrody oraz jedno powiększenie istniejącego rezerwatu. Działania te wpisują się w strategię ochrony unikatowych ekosystemów, które odgrywają kluczową rolę w bioróżnorodności i krajobrazie województwa Świętokrzyskiego.

Wydarzenie otworzył list ministry Pauliny Hennig-Kloski, który odczytał poseł Rafał Kasprzyk:

„Dziękuję wszystkim osobom i instytucjom, które przyczyniły się do realizacji tych przedsięwzięć. Wspólnie wzmacniamy system ochrony przyrody i zachowujemy najcenniejsze fragmenty polskiej przyrody dla obecnych i przyszłych pokoleń. Wierzę, że wspólnie potrafimy konsekwentnie chronić to, co najcenniejsze dla nas i dla tych, którzy przyjdą po nas" – brzmiał fragment listu.

Anna Ronikier-Dolańska, Zastępczyni Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wskazała na najnowsze dane dotyczące rezerwatów w naszym kraju. Od 15 grudnia 2023 r. powołano już ponad 180 nowych rezerwatów, których średnia powierzchnia wynosi 100 hektarów. Aktualnie mamy ponad 1700 rezerwatów, których łączna powierzchnia wynosi około 18 tys. hektarów lasów. W przeliczeniu na powierzchnię lądową Polski rezerwaty zajmują tylko 0,6 proc.

Nowe rezerwaty – „Bór Ciekoty”, „Szynkarka” oraz powiększenie rezerwatu „Białe Ługi”

Wśród najważniejszych decyzji jest utworzenie dwóch nowych rezerwatów: „Bór Ciekoty” i „Szynkarka”. Pierwszy z nich, położony w gminie Masłów, ma powierzchnię prawie 270 hektarów i obejmuje cenne wilgotne świerczyny i jedliny, charakterystyczne tylko dla tego regionu. Drugi, „Szynkarka”, znajduje się w gminie Skarżysko-Kamienna i rozciąga się na niemal 117 hektarów, obejmując głównie obszary leżące w dolinie strugi Oleśnicy. Zarządzenie o ich ustanowieniu wejdzie w życie w lipcu br.

Ponadto, znacznie powiększono istniejący rezerwat „Białe Ługi” – obecnie obejmuje on teren o powierzchni ponad 408 hektarów, co ma kluczowe znaczenie dla ochrony podmokłych siedlisk, lasów i torfowisk. Po powiększeniu rezerwat obejmie obszar śródleśnych torfowisk i lasów o powierzchni 693,31 ha. Powiększenie tego obszaru pozwoli na lepszą ochronę unikatowych ekosystemów podmokłych, które są szczególnie zagrożone ze względu na zmiany klimatyczne i działalność człowieka.

Rezerwat tytularny - „Bór Ciekoty im. dr. Edwarda Bróża”

W ramach konsultacji społecznych wpłynęła propozycja, by rezerwatowi „Bór Ciekoty” nadać imię zasłużonego w ochronie przyrody (w szczególności w ochronie unikatowego zbiorowiska wilgotnych, mszystych borów jodłowo-świerkowych Doliny Wilkowskiej) doktora Edwarda Bróża – geobotanika związanego z uczelnią kielecką, zmarłego nagle w 2008 roku, w okresie, gdy jako Członek Rady Naukowej ŚPN intensywnie działał na rzecz wprowadzenia biernej ochrony unikatowych zbiorowisk leśnych w uroczysku „Psarski Dół”.

Propozycja ta została przyjęta przez Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w Kielcach, dr Edward Bróż to osoba zasłużona w ochronie przyrody i godna nazwania jej imieniem rezerwatu przyrody.

Cel działań ochronnych – zachowanie unikatowych ekosystemów

Lech Buchholz, Regionalny Konserwator Przyrody i jednocześnie Zastępca Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, podkreśla, że utworzenie nowych obszarów chronionych obejmuje blisko 700 hektarów cennych przyrodniczo terenów. Są to wilgotne świerczyny, buczyny, lasy martwego drewna, torfowiska oraz siedliska wodne, które stanowią dom dla wielu rzadkich i chronionych gatunków roślin i zwierząt.

Ponadto, prezes Stowarzyszenia Przyrodników „Ostoja” uzupełnił, że nowe rezerwaty zabezpieczą unikalne ekosystemy leśne w tym wilgotne bory, górskie buczyny oraz lasy o dużej różnorodności gatunkowej. Ekosystemy te stanowią potencjał do rozwoju turystyki aktywnej i agroturystyki, co może przyczynić się do rozwoju lokalnych społeczności.

Proces tworzenia rezerwatów

Prace nad ustanowieniem nowych obszarów chronionych trwały kilka lat. Decyzje o powołaniu rezerwatów uwzględniają zarówno wartości naukowe, jak i społeczne. W planach jest udostępnienie części obszarów dla ruchu pieszego i rowerowego, z zachowaniem zasad ochrony przyrody, co ma umożliwić społeczeństwu korzystanie z tych terenów przy jednoczesnym ich zachowaniu w stanie naturalnym.

Proces tworzenia nowych rezerwatów i powiększanie istniejących to ważny krok w kierunku zachowania unikatowego dziedzictwa przyrodniczego. Działania te zapewniają ochronę cennych ekosystemów, gatunków oraz procesów naturalnych, równocześnie promując region jako miejsce o wysokich walorach przyrodniczych. To inwestycja w przyszłość, której efekty będą korzystne zarówno dla przyrody, jak i lokalnej społeczności.

Zdjęcia (10)

Fotografia przedstawia mężczyznę w okularach i jasnej koszuli, który przemawia do mikrofonu stojąc za drewnianą mównicą. Po jego lewej stronie znajduje się profesjonalna kolumna głośnikowa umieszczona na czarnym statywie. W tle dominuje ściana pokryta pionowymi drewnianymi lamelami, na której zamontowano duży ekran projekcyjny. Wyświetlany jest na nim widok z lotu ptaka na gęsty las. Po lewej stronie kadru widoczna jest również część pionowego baneru promocyjnego z fragmentem napisu nawiązującego do Geoparku Świętokrzyskiego.

Zdjęcie przedstawia kobietę i mężczyznę siedzących obok siebie przy jasnym, drewnianym stole konferencyjnym. Kobieta o ciemnych włosach, ubrana w czarną bluzkę, pochyla się nad dokumentem i podpisuje go piórem lub długopisem. Obok niej siedzi brodaty mężczyzna w okularach i eleganckim, ciemnoniebieskim garniturze z krawatem. Na stole, oprócz podpisywanych pism, leżą broszury oraz dwie pomarańczowe pieczątki biurowe. W tle po lewej stronie widoczna jest ściana z pionowych, drewnianych lameli, a po prawej fragment wielkoformatowego baneru z grafiką przedstawiającą krajobraz.

Zdjęcie przedstawia brodatego mężczyznę w okularach i ciemnym garniturze z krawatem, stojącego po lewej stronie kadru za ekranem komputera. Za nim znajduje się duży ekran projekcyjny, na którym wyświetlany jest slajd z prezentacji multimedialnej. Tekst na slajdzie dotyczy nadania rezerwatu imienia doktora Edwarda Bróża i zawiera jego fotografię w otoczeniu natury.

Fotografia przedstawia starszego mężczyznę w okularach i ciemnym garniturze z krawatem, stojącego w dolnej lewej części kadru przed monitorem komputerowym. Za nim znajduje się duży ekran prezentacyjny, na którym wyświetlany jest slajd zatytułowany „Wyżynny jodłowy bór mieszany (Abietetum polonicum)”. Główną część slajdu zajmuje zdjęcie gęstego, zielonego lasu iglastego o naturalnym charakterze.

Zdjęcie przedstawia elegancko ubranego mężczyznę w ciemnoniebieskim garniturze i białej koszuli, który stoi na środku sceny i czyta z otwartej, czarnej teczki. W prawej dłoni trzyma mikrofon, przemawiając do zgromadzonej publiczności. Po jego prawej stronie znajduje się pusta, drewniana mównica z monitorem, a dalej w tle widoczna jest profesjonalna kolumna głośnikowa na statywie. Całe wydarzenie odbywa się w sali z jasnym parkietem oraz charakterystyczną ścianą z pionowych, drewnianych lameli, nad którą wisi duży ekran projekcyjny.

Zdjęcie przedstawia jasnowłosą kobietę w okularach i ciemnogranatowej bluzce, która stoi za drewnianą mównicą i przemawia do trzymanego w dłoni mikrofonu. Przed prelegentką, na blacie mównicy, umieszczony jest tył czarnego monitora komputerowego. W tle po lewej stronie widoczna jest nowoczesna ściana z pionowych drewnianych listew, przy której stoi czarna kolumna głośnikowa z podświetlonym panelem. Bezpośrednio za kobietą znajduje się duży ekran projekcyjny, na którym wyświetlany jest jasny, rozmyty obraz o zielonkawym odcieniu.

Fotografia przedstawia starszego mężczyznę w jasnej koszuli, który stoi po lewej stronie kadru i mówi do mikrofonu. Za prelegentem wisi duży ekran projekcyjny, wyświetlający slajd prezentacji poświęcony postaci dr. Edwarda Bróża, zawierający opis jego zasług jako botanika oraz owalne zdjęcie na tle przyrody. W dolnej, lewej części kadru widoczny jest tył głowy i ramiona jednego z siedzących słuchaczy. Całe tło sali stanowi charakterystyczna ściana wykonana z pionowych, drewnianych lameli, a po prawej stronie widać fragment jasnego stołu.

Zdjęcie przedstawia szeroki kadr z sali konferencyjnej, w której odbywa się oficjalne spotkanie lub prelekcja. Po lewej stronie, za drewnianą mównicą, stoi mężczyzna przemawiający do mikrofonu, a nad nim wyświetlany jest na ekranie widok z lotu ptaka na zielony las. W głębi sali, przy podłużnym stole, siedzą dwie kolejne osoby – kobieta oraz mężczyzna w garniturze. Na pierwszym planie oraz po prawej stronie widoczna jest publiczność siedząca na krzesłach, tyłem lub półprofilem do obiektywu, uważnie słuchająca wystąpienia. Wnętrze charakteryzuje się nowoczesną architekturą z dominującymi drewnianymi elementami, takimi jak lamele ścienne oraz jasny parkiet.