Główny Inspektorat
Sanitarny

Powrót

Co zrobić, żeby się zaszczepić?

buteleczka ze szczepionką i strzykawka

W przypadku szczepień zalecanych realizowanych po osiągnięciu pełnoletności (np. dotyczy osób chorych przewlekle i z grup ryzyka, obowiązkowych szczepień poekspozycyjnych lub obowiązkowych szczepień pracowniczych) badanie kwalifikacyjne osoby dorosłej przeprowadzić może wyłącznie lekarz.

W przypadku szczepień zalecanych oraz przeciwko COVID-19 badanie kwalifikacyjne poprzedzające szczepienie dorosłego może przeprowadzić: lekarz, felczer, lekarz dentysta, pielęgniarka, położna, ratownik medyczny, fizjoterapeuta, diagnosta laboratoryjny lub farmaceuta.

Zalecane szczepienie ochronne u osoby dorosłej oraz sczepienie przeciwko COVID-19 przeprowadza lekarz, lekarz dentysta, felczer, pielęgniarka, położna, higienistka szkolna, ratownik medyczny, fizjoterapeuta, diagnosta laboratoryjny albo farmaceuta posiadający kwalifikacje określone w przepisach prawa [1].
 

Niektóre szczepienia możemy wykonać darmowo w aptekach [2], które podpisały umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia:

  • przeciwko grypie;
  • przeciwko COVID-19;
  • przeciwko pneumokokom.

Lista aptek jest dostępna na stronie internetowej https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/zaszczep-sie-w-aptece#tabela

O ile preparat w większości przypadków jest bezpłatny lub refundowany dla seniorów, to usługa wykonania szczepienia w niektórych przypadkach może być płatna, zgodnie z cennikiem aptek. Szczegółowe informacje dostępne na stronach nfz.gov.pl 

Najczęstszym schematem postępowania jest:

  • badanie kwalifikacyjne w POZ,
  • zakup szczepionki,
  • przeprowadzenie szczepienia w POZ.

Darmowe szczepienia przeprowadzają podmioty takie jak POZ – posiadające umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia. 
 

Inaczej postępuje się w przypadku szczepienia przeciw COVID-19 [3]

  • e-skierowanie na szczepienie dostępne jest na Internetowym Koncie Pacjenta lub w aplikacji na telefon mojeIKP. Przychodnia POZ może je wydrukować,
  • jeśli nie ma skierowania, to należy skontaktować się z punktem szczepień w którym podawana była poprzednia dawka szczepionki lub z CeZ przez e-mail ikp-pomoc@cez.gov.pl lub infolinię 19239,
  • jeśli szczepienie jest wpisane prawidłowo i minęło 90 dni od poprzedniego, a mimo to nie ma e-skierowania: należy zgłosić się do lekarza POZ (np. konsultacja telefoniczna, e-wizyta lub wizyta w poradni),
  • na szczepienie można zapisać się przez na Internetowe Konto Pacjenta, przez aplikację na telefon mojeIKP, 
  • zawsze można upoważnić kogoś bliskiego do zajmowania się sprawami zdrowotnymi i z jego pomocą umówić się na szczepienie przez mojeIKP lub Internetowe Konto Pacjenta,
  • szczepienie może dobyć się w aptece, która podpisała umowę z NFZ (lista aptek dostępna na stronie internetowej https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/zaszczep-sie-w-aptece#tabela) lub przychodni Podstawowej Opieki Zdrowotnej (POZ).
     

Jakie mamy korzyści korzystając ze szczepień

  • Ochronę indywidualną - szczepienia zabezpieczają przed poważnymi chorobami zakaźnymi, które mogą prowadzić do ciężkich powikłań, hospitalizacji, a nawet śmierci. 
  • Ochronę społeczności - wysoki poziom zaszczepienia w populacji prowadzi do tzw. odporności zbiorowiskowej, co ogranicza rozprzestrzenianie się chorób i chroni osoby, które nie mogą być zaszczepione, np. z powodów medycznych. 
  • Eliminację chorób - dzięki powszechnym programom szczepień udało się wyeliminować lub znacząco ograniczyć występowanie wielu groźnych chorób, takich jak ospa prawdziwa czy polio. 
  • Korzyści ekonomiczne - zapobieganie chorobom poprzez szczepienia redukuje koszty związane z leczeniem, hospitalizacją oraz absencją w pracy czy szkole. 
  • Bezpieczeństwo i skuteczność - szczepionki są poddawane rygorystycznym badaniom klinicznym przed ich wprowadzeniem na rynek, co zapewnia ich bezpieczeństwo i wysoką skuteczność w zapobieganiu chorobom. 

Decyzja o szczepieniu to inwestycja w zdrowie własne oraz całego społeczeństwa, przyczyniająca się do kontroli i eliminacji wielu groźnych chorób zakaźnych.

Gdy znaczna część społeczności zostaje zaszczepiona przeciwko chorobom zakaźnym, ryzyko ich rozprzestrzeniania się maleje. Taka sytuacja prowadzi do powstania odporności zbiorowiskowej (inaczej grupowej lub populacyjnej), która nie tylko chroni osoby zaszczepione, ale także te, które z różnych powodów nie mogą przyjąć szczepionki. Do grup szczególnie narażonych należą małe dzieci, osoby starsze, pacjenci z osłabionym układem odpornościowym, chorzy onkologiczni oraz ci, którzy mają przeciwwskazania medyczne do szczepień. Wysoki poziom wyszczepienia w populacji ogranicza możliwość wybuchu ognisk chorób, zapewniając tym samym ochronę najbardziej podatnym członkom społeczności.

Szczepienia odgrywają kluczową rolę w ochronie zdrowia osób starszych, przynosząc liczne korzyści indywidualne [4,5]

  • Zmniejszenie ryzyka powikłań - wraz z wiekiem układ odpornościowy słabnie, co zwiększa podatność na infekcje i ich powikłania. Szczepienia pomagają w zapobieganiu ciężkim chorobom, takim jak grypa czy zapalenie płuc, które mogą prowadzić do hospitalizacji lub śmierci. 
  • Zapobieganie zaostrzeniom chorób przewlekłych - infekcje mogą pogarszać stan osób z chorobami przewlekłymi, takimi jak cukrzyca czy choroby serca. Szczepienia chronią przed infekcjami, co pomaga w utrzymaniu stabilności tych schorzeń. 
  • Poprawa jakości życia - unikanie chorób zakaźnych pozwala seniorom na prowadzenie aktywnego i niezależnego życia, bez przerw spowodowanych chorobami.


[1] https://www.mp.pl/szczepienia/prawo/zapytajprawnika/327674,ktorzy-pracownicy-medyczni-i-z-jakimi-kwalifikacjami-sa-uprawnieni-do-wykonywania-szczepien-ochronnych
[2] https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/zaszczep-sie-w-aptece#tabela
[3] https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/szczepienia-przeciwko-covid-19
[4] https://szczepienia.pzh.gov.pl/dla-lekarzy/szczepienia-seniorow/
[5] https://pulsmedycyny.pl/medycyna/choroby-zakazne/szczepienie-seniorow-przeciw-grypie-daje-dodatkowe-korzysci-zdrowotne/
 

{"register":{"columns":[]}}