Szczepionki i odporność populacyjna
Szczepionki
Szczepionka jest preparatem biologicznym, imitującym naturalne przebycie infekcji, dzięki czemu organizm rozwija odporność analogiczną do uzyskiwanej przy kontakcie z prawdziwym wirusem lub bakterią [1].
W skład preparatu wchodzą antygeny uzyskiwane z żywych lub zabitych drobnoustrojów, ich oczyszczonych fragmentów lub metabolitów bakterii oraz w wyniku inżynierii genetycznej [2]. Szczepionki zawierają również substancje pomocnicze np. stabilizujące, konserwujące, adiuwanty wzmacniające i przyspieszające proces pojawienia się odporności, a także śladowe ilości substancji pochodzących z procesu wytwarzania szczepionki. Wprowadzony do organizmu ludzkiego antygen pobudza działanie układu immunologicznego – produkcji swoistych przeciwciał, wyspecjalizowanych komórek odpornościowych, a także komórek pamięci immunologicznej, które zapewniają długotrwały efekt ochronny.
Odporność populacyjna
Zaobserwowano, że w wyniku uodpornienia na dana chorobę zakaźną wysokiego odsetka społeczeństwa zmniejsza prawdopodobieństwo zachorowania na tę chorobę również osób nieuodpornionych. Jest to odporność populacyjna, zwana również zbiorowiskową, stadną lub grupową [3]. Dzięki odporności populacyjnej ochronie podlegają również ci, którzy nie mogą być zaszczepieni ze względu na przeciwwskazania, chorują przewlekle lub jeszcze nie mogą zostać zaszczepieni. Próg zaszczepionych pozwalających na obserwację odporności populacyjnej jest różny dla różnych chorób, najczęściej jednak odsetek osób uodpornionych w populacji, po osiągnięciu którego liczba nowych zakażonych zaczyna się zmniejszać, zwykle wymaga 90-95% populacji uodpornionej. Odporność populacyjna dotyczy jedynie tych chorób, które przenoszą się między ludźmi (nie dotyczy np. kleszczowego zapalenia mózgu).
Szczepiąc się oddziałujemy pozytywnie nie tylko na rzecz własnego zdrowia, ale również na rzecz zdrowia słabszych członków społeczeństwa.
[1,2] https://szczepienia.pzh.gov.pl/wszystko-o-szczepieniach/co-to-jest-szczepionka/
[3] https://www.gov.pl/web/psse-sosnowiec/na-czym-polega-odpornosc-zbiorowiskowa