Centrum informacji
o konsultacjach

Projekt dokumentu rządowego do rozpatrzenia przez Radę Ministrów przedstawia organ wnioskujący, np. minister, po jego rozpatrzeniu przez Stały Komitet Rady Ministrów albo przez komisję prawniczą. Wniosek jest przekazywany do Sekretarza Rady Ministrów. Obecnie funkcję tę pełni Pani Joanna Knapińska.  

Wniosek o rozpatrzenie projektu np. ustawy musi przede wszystkim określać istotę i cel projektu oraz wskazywać inne okoliczności mające istotny wpływ na podjęcie rozstrzygnięcia.

W treści wniosku należy przedstawić m.in. informacje o:

• przewidywanych skutkach społeczno-gospodarczych, w tym o wpływie na sektor finansów publicznych (jeśli dla projektu nie sporządza się OSR),
• wynikach przeprowadzonych uzgodnień oraz o stanowisku organu wnioskującego, w tym wobec opinii Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego (jeżeli byłą wydana),
• ustaleniach właściwych komitetów oraz Stałego Komitetu Rady Ministrów;
• zmianach wprowadzonych do projektu po jego rozpatrzeniu przez SKRM wraz z podaniem przyczyn ich wprowadzenia,
• rozpatrzeniu projektu przez komisję prawniczą lub o zwolnieniu z tego obowiązku.

Do wniosku należy dołączyć kompletną dokumentację, w tym:

• tekst projektu wraz z uzasadnieniem i OSR,
• protokół rozbieżności, zestawienie uwag oraz raport z konsultacji publicznych i opiniowania,
• opinię o zgodności z prawem Unii Europejskiej – o ile była wymagana,
• opinię Rady Legislacyjnej przy Prezesie Rady Ministrów wraz ze stanowiskiem wnioskodawcy do tej opinii – jeżeli opinia została sporządzona,
• tabelę zgodności, a także odwróconą tabelę zgodności oraz wyjaśnienie terminu wejścia w życie w przypadku projektów wdrażających prawo UE i mających służyć jego stosowaniu,
• projekty podstawowych aktów wykonawczych, jeżeli ustawa przewiduje ich wydanie,
• zgłoszenia zainteresowania pracami wniesione w trybie przepisów o działalności lobbingowej,
• inne opinie, analizy i materiały niezbędne ze względu na istotę projektu.

Jeśli wniosek nie spełnia ww. warunków Sekretarz Rady Ministrów może:

• wystąpić o usunięcie braków formalnych,
• zwrócić projekt wnioskodawcy do przeprowadzenia uzgodnień, konsultacji publicznych lub opiniowania,
• skierować go do rozpatrzenia przez SKRM lub inne właściwe komitety.

Uwagi do projektu dokumentu rządowego mają prawo zgłosić:

• członkowie Rady Ministrów,
• Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów,
• Prezes Rządowego Centrum Legislacji.

Minister właściwy ds. członkostwa Polski w Unii Europejskiej przedstawia opinię o zgodności z prawem UE projektu ustawy albo rozporządzenia, o ile mają wdrożyć prawo Wspólnoty lub będą służyć stosowaniu tego prawa. Jeśli wnioskodawca nie uwzględni tej opinii, musi przedstawić swoje stanowisko wobec niej. 

Jeszcze przed posiedzeniem rządu wnioskodawca ustosunkowuje się do uwag zgłoszonych do projektu.

Podczas posiedzenia Rady Ministrów rozpatrzeniu podlegają rozbieżności stanowisk ujęte w protokole rozbieżności, a także uwagi zgłoszone do projektu.

Aż do podjęcia przez rząd decyzji wnioskodawca może wycofać projekt z rozpatrzenia przez RM.

Rada Ministrów po rozpatrzeniu projektu może przyjąć go bez zmian, ze zmianami albo odrzucić projekt. Rząd może również rozstrzygnąć o ponownym rozpatrzeniu projektu po spełnieniu określonych wymogów lub w innym terminie.

Organizacja prac Rady Ministrów opiera się na zasadzie kolegialności. Organ ten rozpatruje sprawy i podejmuje rozstrzygnięcia wspólnie na posiedzeniach. W określonych przypadkach decyzje mogą być również podejmowane w trybie korespondencyjnego uzgodnienia stanowisk, czyli w tzw. trybie obiegowym.

Premier zwołuje posiedzenia, ustala porządek obrad oraz im przewodniczy. Rząd co do zasady odbywa posiedzenia w stałych terminach. Przyjęło się, że są to wtorki. Dodatkowo Prezes Rady Ministrów może również wyznaczyć inne terminy posiedzeń.

Porządki Rady Ministrów publikowane są tutaj.

Natomiast Sekretarz Rady Ministrów odpowiada za przygotowanie i obsługę posiedzeń. Sekretarz odpowiedzialny jest za formalny przebieg posiedzeń tj. doręcza uczestnikom projekt porządku obrad, co do zasady nie później niż na 5 dni przed posiedzeniem. Prezes Rady Ministrów może zmienić zaplanowany porządek, zarówno na wniosek członka rządu, jak i z własnej inicjatywy. 

Co ważne, udział członków Rady Ministrów w posiedzeniach jest obowiązkowy. W uzasadnionych przypadkach premier może zwolnić członka rządu z tego obowiązku. Wówczas, za zgodą szefa rządu, zastępuje go inny minister albo sekretarz lub podsekretarz stanu. W przypadku podejmowania rozstrzygnięć nieobecnego ministra może zastąpić inny minister wskazany przez Prezesa Rady Ministrów.

Rozstrzygnięcia zapadają w drodze uzgodnienia w obecności większości członków Rady Ministrów. Jeśli uzgodnienie nie jest możliwe, projekt może zostać poddany głosowaniu. Decyzje zapadają zwykłą większością głosów. W przypadku równej liczby głosów decyduje głos szefa rządu. Nie wyklucza to jednak możliwości zgłoszenia odrębnego stanowiska przez członka RM do protokołu w stosunku do rozstrzygnięcia podjętego na posiedzeniu. Mimo to, członek RM zobowiązany jest do reprezentowania w swoich wystąpieniach stanowiska zgodnego z ustaleniami przyjętymi przez rząd.

Posiedzenia Rady Ministrów mają charakter niejawny, chyba że Prezes Rady Ministrów zdecyduje inaczej.

Z każdego posiedzenia Rady Ministrów sporządza się jego pełny zapis oraz protokół ustaleń. Aby poinformować opinię publiczną o podjętych rozstrzygnięciach czy tematach znajdujących się na jego agendzie po posiedzeniu wydawany jest komunikat prasowy.

W przypadku projektu, który w kolejnym kroku trafia do Sejmu, rząd przyjmując go, udziela jednocześnie upoważnienie członkowi RM do jej reprezentowania podczas prac parlamentarnych.

Zdarza się, że premier lub Sekretarz RM (działający z upoważnienia szefa rządu) może zarządzić rozpatrzenie projektu w trybie obiegowym. To oznacza, że dokumenty przyjmowane są korespondencyjnie. Dzieje się tak na wniosek Prezesa Rady Ministrów, Sekretarza RM albo wnioskodawcy. Wówczas Sekretarz RM wyznacza termin na zajęcie stanowiska. W szczególnie uzasadnionych przypadkach można wyznaczyć termin krótszy niż jeden dzień, a przypadku projektu aktu normatywnego – krótszy niż trzy dni. 

Jeżeli w wyznaczonym terminie nie zgłoszono uwag projekt uznaje się za przyjęty. Jeśli jednak zgłoszono uwagi, które nie zostały uwzględnione lub wyjaśnione, projekt dokumentu rządowego wymaga rozpatrzenia przez Radę Ministrów podczas posiedzenia. 

Informację o dokumentach przyjętych w trybie obiegowym Sekretarz RM przekazuje członkom rządu na najbliższym posiedzeniu. To również ten organ czuwa nad prowadzeniem rejestru dokumentów rządowych i spraw przyjętych lub rozstrzygniętych przez rząd w tym trybie.

Tryb odrębny to wyjątkowy sposób procedowania projektów rządowych, stosowany wyłącznie w szczególnie uzasadnionych sytuacjach, gdy wymaga tego waga sprawy lub konieczność niezwłocznego działania. O jego zastosowaniu decyduje Prezes Rady Ministrów albo działający z jego upoważnienia Sekretarz Rady Ministrów. Tryb ten stanowi odstępstwo od standardowej ścieżki rządowego procesu legislacyjnego

Jego głównym celem jest przyspieszenie prac nad projektem, a pilność jego procedowania podyktowana jest względami bezpieczeństwa państwa, porządku publicznego, ochrony zdrowia lub środowiska. W takich sytuacjach projekt może zostać skierowany pod obrady Rady Ministrów mimo niespełnienia wszystkich wymogów formalnych lub czynności wymaganych Regulaminem pracy RM, tj. przeprowadzenie konsultacji publicznych, uzgodnień międzyresortowych, opiniowania, rozpatrzenia przez SKRM lub komisję prawniczą. Dzięki temu rząd może sprawniej podejmować decyzje w sprawach o szczególnym znaczeniu dla państwa.