Rozporządzenie obejmuje towary lub produkty wymienione w załączniku I do rozporządzenia, tj.

• bydło i odnośne produkty – bydło żywe; mięso z bydła; jadalne podroby z bydła; zamrożone języki z bydła, jadalne wątroby z bydła, pozostałe mięso, podroby, krew z bydła, przetworzone lub zakonserwowane,
• kakao i odnośne produkty – ziarna kakao; łuski kakao; pasta kakaowa; masło, tłuszcz i olej, kakaowe; proszek kakaowy niezawierający dodatku cukru lub innego środka słodzącego, czekolada i pozostałe przetwory spożywcze zawierające kakao,
• kawa i odnośne produkty – kawa nawet palona lub bezkofeinowa; łupinki i łuski kawy; substytuty kawy zawierające kawę w każdej proporcji; ekstrakty esencje i koncentraty kawy (kawa rozpuszczalna),
• palma olejowa i odnośne produkty– np. orzechy palmowe; olej palmowy; makuchy i inne pozostałości z orzechów palmowych; gliceryna o czystości 95% lub wyższej; kwas palmitynowy; kwas oleinowy, przemysłowy; przemysłowe monokarboksylowe kwasy tłuszczowe; przemysłowe alkohole tłuszczowe,
• kauczuk i odnośne produkty – np. mieszanki kauczukowe; nić i sznurek; opony; dętki; artykuły odzieżowe; ebonit;
• soja i odnośne produkty– np. nasiona soi wyłączając nasiona przeznaczone do siewu; mąka i mączka sojowa; olej sojowy; makuchy i inne pozostałości stałe,
• drewno i odnośne produkty z drewna – np. drewno opałowe; węgiel drzewny; drewno surowe; meble, wyroby stolarskie, płyty wiórowe i pilśniowe, sklejki.

• Podmiot (operator) – osoba fizyczna lub prawna, która w ramach działalności handlowej wprowadza po raz pierwszy odnośne produkty do obrotu na rynku unijnym lub je wywozi, z wyłączeniem podmiotów na dalszych etapach łańcucha dostaw. 
• Podmiot handlowy (trader) - każda osoba w łańcuchu dostaw inną niż podmiot lub podmiot na dalszym etapie łańcucha, która w ramach działalności handlowej udostępnia (sprzedaje) odnośne produkty na rynku.

• Podmiot działający na dalszym etapie łańcucha (downstream operator)- osoba fizyczna lub prawna, która w ramach działalności handlowej wprowadza do obrotu lub wywozi odnośne produkty wytworzone przy użyciu odnośnych produktów, z których wszystkie są objęte oświadczeniem o należytej staranności lub uproszczoną deklaracją. 

• Mikropodmiot pierwotny lub mały podmiot pierwotny (micro or small primary operator)- podmiot będący osobą fizyczną lub mikroprzedsiębiorstwem lub małym przedsiębiorstwem, który ma siedzibę w państwie sklasyfikowanym jako kraj o niskim ryzyku i który w ramach działalności handlowej wprowadza do obrotu lub wywozi odnośne produkty, które ten podmiot sam uprawiał, zbierał, uzyskał lub wyhodował na odpowiednich działkach lub, w odniesieniu do bydła, w zakładach znajdujących się w tym państwie. Obejmuje to podmioty, które przekraczają limity w przypadku co najmniej dwóch z trzech kryteriów określonych w art. 3 ust. 1 i 2 akapit pierwszy dyrektywy 2013/34/UE, ale które mogą wykazać, że części ich sumy bilansowej, przychodów netto ze sprzedaży i średniej liczby pracowników w roku obrotowym, które dotyczą odnośnych towarów lub odnośnych produktów, nie przekraczają limitów w przypadku co najmniej dwóch z trzech tych kryteriów.

• Właściwe organy – dokonują kontroli i innych czynności przewidzianych w rozporządzeniu.

Więcej informacji znajduje się na stronie Komisji Europejskiej:
https://green-forum.ec.europa.eu/nature-and-biodiversity/deforestation-regulation-implementation/roles-and-responsibilities_en#what-are-the-key-roles.

Towary nie mogą pochodzić z gruntów, które po dniu 31 grudnia 2020 r. zostały przekształcone z lasów na użytki rolne. Produkty objęte regulacją nie mogą zawierać towarów wyprodukowanych na takich gruntach, jak również towarów powstałych w wyniku karmienia nimi zwierząt lub wykorzystania ich w procesie produkcji.

Odnośne towary i odnośne produkty wymienione w złączniku I do rozporządzenia muszą być zgodne z art. 3 rozporządzenia EUDR, a zatem mogą zostać wprowadzone do obrotu wyłącznie pod warunkiem spełnienia następujących kryteriów: 

• nie przyczyniły się do wylesienia,
• zostały wyprodukowane zgodnie z właściwymi przepisami kraju produkcji,
• przedłożono w ich sprawie oświadczenie o należytej staranności (DDS) lub uproszczoną deklarację, zgodnie z wymogami odpowiednich przepisów rozporządzenia EUDR.

Należyta staranność

Podmioty - osoby fizyczne lub prawne, które w ramach działalności handlowej wprowadzają po raz pierwszy odnośne produkty do obrotu lub je wywożą, są zobowiązane do:

1. zachowania należytej staranności przed wprowadzeniem odnośnych produktów do obrotu lub ich wywozem, zgodnie z art. 8 tego rozporządzenia tj. gromadzenia informacji, danych i dokumentów, m.in.:

• opisu, w tym nazwy handlowej i rodzaju odnośnych produktów;
• ilości odnośnych produktów;
• geolokalizacji wszystkich działek, gdzie wyprodukowano odnośne towary, które zawiera odnośny produkt, a także datę lub przedział czasowy produkcji;
• nazwy, adresu i adresu e-mail przedsiębiorstwa od którego pochodziły dostawy odnośnego produktu oraz któremu podmiot dostarczał odnośne produkty;

2. złożenia oświadczenia o należytej staranności (DDS) w systemie informacyjnym EUDR – może być ono złożone przez upoważnionego przedstawiciela - w przypadku producentów krajowych hodujących bydło lub uprawiających soję takim przedstawicielem może być ARiMR;
3. przechowywania informacji związanych z należytą starannością przez okres 5 lat od dnia wprowadzenia do obrotu, udostępnienia na rynku lub wywiezienia produktu;
4. przekazania numerów referencyjnych oświadczeń o należytej staranności (DDS) podmiotom na dalszym etapie łańcucha dostaw i podmiotom handlowym znajdującym się na dalszych etapach łańcucha dostaw;
5. w przypadku dużych przedsiębiorstw, tj. podmiotów nienależących do kategorii MŚP - corocznej publikacji sprawozdania dotyczącego ich systemu należytej staranności, w tym podejmowanych przez nie kroków w zakresie spełnienia swoich obowiązków zgodnie z art. 12;
6. w przypadku wprowadzania do obrotu lub wywozu odnośnych produktów wyprodukowanych w krajach standardowego lub wysokiego ryzyka (m.in. Brazylia, Argentyna, Birma) podmioty są dodatkowo zobowiązane do przeprowadzenia oceny ryzyka oraz jeśli sytuacja tego wymaga wprowadzenia procedur i środków zmniejszania ryzyka (art. 10 i 11).

Mikropodmioty pierwotne lub małe podmioty pierwotne - podlegają uproszczonym obowiązkom i są zobowiązane do:

1. zachowania należytej staranności przed wprowadzeniem odnośnych produktów do obrotu lub ich wywozem, tj. gromadzenia informacji, danych i dokumentów, m.in.:

• opisu, w tym nazwy handlowej i rodzaju odnośnych produktów;
• ilości odnośnych produktów;
• geolokalizacji wszystkich działek, gdzie wyprodukowano odnośne towary, które zawiera odnośny produkt (geolokalizacja działek może zostać zastąpiona adresem pocztowym działek lub zakładu, w którym wyprodukowano odnośne produkty), a także daty lub przedziału czasowego produkcji;
• nazwy, adresu i adresu e-mail przedsiębiorstwa, od którego pochodziły dostawy odnośnego produktu oraz któremu podmiot dostarczał odnośne produkty;

2. złożenia jednorazowej uproszczonej deklaracji (SD) w systemie informacyjnym EUDR - może być ona złożona przez upoważnionego przedstawiciela - w przypadku producentów krajowych hodujących bydło lub uprawiających soję takim przedstawicielem może być ARiMR;
3. przekazania identyfikatorów deklaracji (SD) podmiotom na dalszym etapie łańcucha dostaw i podmiotom handlowym znajdującym się na dalszych etapach łańcucha dostaw odnośnych produktów.

Podmioty na dalszym etapie łańcucha dostaw - osoby fizyczne lub prawne, które w ramach działalności handlowej wprowadzają do obrotu lub wywożą odnośne produkty wytworzone przy użyciu odnośnych produktów, z których wszystkie są objęte oświadczeniem o należytej staranności lub uproszczoną deklaracją, oraz

Podmioty handlowe - osoby fizyczne lub prawne, które w ramach działalności handlowej udostępniają odnośne produkty na rynku,

są zobowiązane do:

1. gromadzenia i przechowywania informacji dotyczących odnośnych produktów m.in.:

• nazwy, zarejestrowanej nazwy handlowej lub zarejestrowanego znaku towarowego;
• adresu pocztowego, adresu e-mail podmiotów, które dostarczyły im odnośne produkty (gdy ich dostawca jest podmiotem) oraz którym dostarczyły one odnośne produkty.

Informacje należy przechowywać przez co najmniej 5 lat od dnia wprowadzenia do obrotu, udostępnienia na rynku lub wywiezienia produktów;

2. w przypadku podmiotów niebędących MŚP - rejestracji w systemie informacyjnym – jeżeli wprowadzają one do obrotu, udostępniają na rynku lub wywożą odnośne produkty.

Pierwszy podmiot na dalszym etapie łańcucha dostaw lub pierwszy podmiot handlowy są zobowiązane do gromadzenia numerów referencyjnych oświadczeń o należytej staranności (DDS) lub identyfikatorów deklaracji (SD).

Więcej informacji dostępnych jest na stronie Komisji Europejskiej:
https://green-forum.ec.europa.eu/nature-and-biodiversity/deforestation-regulation-implementation/understand-due-diligence_en?prefLang=pl&etrans=pl

W przypadku mikro lub małych podmiotów pierwotnych, składają one jednorazową uproszczoną deklarację (informacje określone w załączniku III do rozporządzenia) w systemie informacyjnym EUDR przed wprowadzeniem do obrotu odnośnych produktów lub ich wywozem. Po złożeniu jednorazowej uproszczonej deklaracji podmiotom tym przypisuje się identyfikator deklaracji. W przypadku mikro i małych podmiotów pierwotnych geolokalizację można zastąpić adresami pocztowymi wszystkich działek lub adresem pocztowym zakładu, z którego wyprodukowano odnośne towary, które zawierają odnośne produkty lub z użyciem, których zostały one wytworzone.

Podmioty na dalszych etapach łańcucha dostaw i podmioty handlowe nie są zobowiązane do upewnienia się, że zachowano należytą staranność i składania oświadczeń o należytej staranności, co znacząco ograniczy wymogi w zakresie sprawozdawczości oraz liczbę niezbędnych interakcji z systemem informacyjnym.

W związku z tym, że podmioty na dalszych etapach łańcucha dostaw niebędące MŚP oraz podmioty handlowe niebędące MŚP mają znaczący wpływ na łańcuchy dostaw oraz odgrywają istotną rolę w zapewnianiu, aby łańcuchy dostaw nie powodowały wylesiania, są one nadal zobowiązane do rejestracji w systemie informacyjnym.

Jednocześnie pierwszy podmiot na dalszych etapach łańcucha dostaw lub podmiot handlowy, niezależnie od tego, czy jest małym lub średnim przedsiębiorstwem, powinien nadal zapewniać pełną identyfikowalność poprzez gromadzenie numerów referencyjnych oświadczeń o należytej staranności oraz identyfikatorów deklaracji przypisanych mikro lub małym podmiotom pierwotnym. Obowiązek gromadzenia i przechowywania numerów referencyjnych ma zastosowanie wyłącznie do pierwszego podmiotu na dalszym etapie łańcucha dostaw lub podmiotu handlowego, tym samym nie ma zastosowania do innych podmiotów na dalszych etapach łańcucha dostaw ani podmiotów handlowych znajdujących się dalej w łańcuchu dostaw.

Ważne daty

• 31 grudnia 2020 r. – data graniczna, po której za wolne od wylesiania uznaje się wyłącznie produkty pochodzące z gruntów, na których po tym dniu nie miało miejsca wylesianie ani degradacja lasów,
• 29 czerwca 2023 r. – rozporządzenie EUDR weszło w życie,
• 30 grudnia 2026 r. – przepisy rozporządzenia zaczną obowiązywać dla dużych i średnich przedsiębiorstw,
• 30 czerwca 2027 r. – przepisy rozporządzenia zaczną obowiązywać dla mikro i małych przedsiębiorstw (dotyczy mikro i małych jednostek, które zostały ustanowione do 31 grudnia 2024 r.).

Okres przejściowy

Okres przejściowy rozpoczyna się w dniu wejścia w życie rozporządzenia w sprawie wylesiania, tj. od 29 czerwca 2023 r. i kończy się w dniu poprzedzającym rozpoczęcie jego stosowania, tj. 30 grudnia 2026 r. – dla dużych i średnich przedsiębiorstw, 30 czerwca 2027 r. – dla mikro i małych przedsiębiorstw.

W celu złożenia oświadczenia o należytej staranności Komisja Europejska utworzyła system informacyjny EUDR. Rejestr ten umożliwia podmiotom, podmiotom handlowym oraz upoważnionym przedstawicielom składanie elektronicznych oświadczeń o należytej staranności. Ponadto Komisja Europejska utworzyła testowy system (ACCEPTANCE), w którym możliwe jest zapoznanie się z systemem informacyjnym.

Dodatkowe informacje na temat systemu informacyjnego EUDR oraz informacje o prowadzonych szkoleniach organizowanych przez KE znajdują się w poniższym linku:
👉 System informacyjny KE
 

​​

Wdrożenie rozporządzenia EUDR w Polsce koordynuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska.

W Polsce zaproponowano następujące organy właściwe:

• Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych – w zakresie kakao, kawy, palmy olejowej, soi i produktów pochodzące z tych towarów; ​​​​
  kontakt: eudr@ijhars.gov.pl,
• Inspekcja Weterynaryjna – w zakresie bydła i produktów pochodzących z tych towarów;
  kontakt: eudr@wetgiw.gov.pl,
• Inspekcja Ochrony Środowiska – w zakresie drewna, kauczuku  i produktów pochodzących z tych towarów;
  kontakt: drewno@gios.gov.pl

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi we współpracy z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) finalizuje przygotowanie rozwiązań ułatwiających rolnikom wywiązanie się z obowiązków wynikających z rozporządzenia EUDR.

Rolnicy będą mogli upoważnić ARiMR do składania w ich imieniu oświadczeń o należytej staranności lub uproszczonych deklaracji w zakresie bydła i soi. Podstawa prawna tych rozwiązań znajdzie się w obecnie procedowanym przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska projekcie ustawy o ochronie rynku i konkurencyjności gospodarki przed produktami i towarami powodującymi wylesianie i degradację lasów (UC101)

MŚP – Mikroprzedsiębiorstwa oraz małe i średnie przedsiębiorstwa

Oznacza mikroprzedsiębiorstwa oraz małe i średnie przedsiębiorstwa zdefiniowane w art. 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE.
 

Art. 3 Kategorie jednostek grup dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE:

• • Mikroprzedsiębiorstwo – suma bilansowa do 450 000 EUR;
    przychody netto ze sprzedaży do 900 000 EUR;
    średnia liczba zatrudnionych w roku obrotowym do 10 osób;

  • MAŁE przedsiębiorstwo – suma bilansowa do 7 500 000 EUR;
    przychody netto ze sprzedaży do 15 000 000 EUR;
    średnia liczba zatrudnionych w roku obrotowym do 50 osób;

  • ŚREDNIE przedsiębiorstwo – suma bilansowa do 25 000 000 EUR;
    przychody netto ze sprzedaży do 50 000 000 EUR;
    średnia liczba zatrudnionych w roku obrotowym do 250 osób;

  • DUŻE przedsiębiorstwo – suma bilansowa od 25 000 000 EUR;
    przychody netto ze sprzedaży od 50 000 000 EUR;
    średnia liczba zatrudnionych w roku obrotowym od 250 osób​​​​​​

Upoważniony przedstawiciel

Oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną, która ma siedzibę w Unii i zgodnie z art. 6 otrzymała od podmiotu pisemne upoważnienie do występowania w jego imieniu w zakresie określonych zadań w odniesieniu do obowiązków podmiotu wynikających z rozporządzenia EUDR.

Geolokalizacja
Oznacza położenie geograficzne działki opisane za pomocą współrzędnych szerokości i długości geograficznej odpowiadających co najmniej jednemu punktowi szerokości i jednemu punktowi długości geograficznej i zawierających co najmniej sześć miejsc po przecinku.
W odniesieniu do działek o powierzchni przekraczającej cztery hektary, używanych do produkcji odnośnych towarów innych niż bydło, podaje się je przy użyciu wieloboków, czyli liczby punktów szerokości i długości geograficznej wystarczającej do opisania obwodu działki.

Niepowodujące wylesiania
Oznacza, że odnośne produkty zawierają towary wyprodukowane na terenie, który nie podlegał wylesianiu po dniu 31 grudnia 2020 r., były nimi karmione lub zostały wytworzone przy ich użyciu.

Często zadawane pytania i odpowiedzi Komisji Europejskiej, które warto przeczytać:

• 2.1. Jakie produkty są objęte rozporządzeniem?    
• 3.1. Kogo obejmuje rozporządzenie EUDR i gdzie mogę znaleźć więcej informacji na temat ich obowiązków?
• 3.1.1 W jakim stopniu zmiana kodu HS wpływa na zakwalifikowanie przedsiębiorstwa jako podmiotu działającego na dalszym etapie łańcucha dostaw lub jako podmiotu zajmującego się handlem?
•  
• 3.4 Jakie są obowiązki podmiotów na dalszym etapie łańcucha dostaw i podmiotów handlowych?
• 3.5 Czy podmioty działające na dalszym etapie łańcucha dostaw lub przedsiębiorstwa handlowe muszą określić, czy są pierwszym podmiotem działającym na dalszym etapie łańcucha dostaw lub pierwszym przedsiębiorstwem handlowym?
• 3.6.1 Czy podmioty mają obowiązek podawać klientom „numer weryfikacyjny” swojego systemu należytej staranności lub uproszczonej deklaracji?
• 3.30 W jaki sposób mikro i małe podmioty pierwotne powinny zgłaszać swoją „jednorazową szacunkową roczną ilość odpowiednich produktów” w przypadku nieregularnej lub zmiennej produkcji?
• 8.2 Co z okresem między wejściem w życie rozporządzenia, a jego datą (datami) stosowania?

Link do zaktualizowanych pytań i odpowiedzi: https://environment.ec.europa.eu/publications/faq-eudr-implementation_en.

Skonsolidowana wersja Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1115 z dnia 31 maja 2023 r. w sprawie udostępniania na rynku unijnym i wywozu z Unii niektórych towarów i produktów związanych z wylesianiem i degradacją lasów oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 995/2010

👉 tekst rozporządzenia

Wytyczne dotyczące Rozporządzenia (UE) 2023/1115
w sprawie produktów niepowodujących wylesiania
👉 dokument

FAQ – Często zadawane pytania
👉 link do FAQ Komisji Europejskiej

Schematy w łańcuchu dostaw EUDR

👉 link

Strona Komisji Europejskiej na temat wylesiania
👉 link

Lista klasyfikacji ryzyka krajów
👉 link

Newsletter EUDR
👉 link

System informacyjny Komisji Europejskiej
👉 link

Testowy system informacyjny Komisji Europejskiej (ACCEPTANCE)
👉 link

Strona internetowa Ministerstwa Klimatu i Środowiska
👉 link

Strona internetowa Inspekcji Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych
👉 link

Strona internetowa Głównego Inspektoratu Weterynarii
👉 link