Głos praktyków w sprawie rolniczego handlu detalicznego (RHD) - rozmowy w MRiRW o realnych barierach i potrzebie zmian
07.01.2026
Sekretarz stanu Małgorzata Gromadzka podczas spotkania wysłuchała głosu tych, którzy na co dzień pracują w systemie RHD - rolników, rolniczek i małych producentów żywności, a także doradców rolniczych, którzy ich na co dzień wspierają. Ich doświadczenia jasno pokazują, że bez zmian w przepisach dalszy rozwój tej formy sprzedaży będzie zagrożony.
Z inicjatywy wiceminister Gromadzkiej odbyło się spotkanie poświęcone skróconym łańcuchom dostaw w kontekście rolniczego handlu detalicznego oraz znakowania żywności. W rozmowach uczestniczyli posłowie Marek Chmielewski i Łukasz Horbatowski – członkowie Komisji ds. Deregulacji oraz posłanka Sylwia Bielawska, a także dyrektorzy właściwych departamentów MRiRW, przedstawiciele Głównego Inspektoratu Weterynaryjnego i Głównego Inspektoratu Sanitarnego, ośrodków doradztwa rolniczego, oraz – co najważniejsze – rolnicy, rolniczki i mali producenci żywności z różnych regionów kraju.
Myślą przewodnią spotkania było poznanie rzeczywistego stanowiska i doświadczeń praktyków: producentów serów, hodowców ryb, rolników zajmujących się przetwórstwem mięsnym, rolników ekologicznych oraz doradców z ODR-ów, którzy na co dzień wspierają rozwój rolniczego handlu detalicznego. To oni wskazywali, że RHD – mimo swojego potencjału – w praktyce często staje się źródłem niepewności i ryzyka, zamiast realnym wsparciem dla małych gospodarstw.
Uczestnicy spotkania podkreślali, że największym problemem jest nadinterpretacja przepisów przez różne służby i urzędy, brak jednolitego podejścia kontrolnego oraz nadmiar regulacji, które niejednokrotnie są ze sobą sprzeczne lub wzajemnie się wykluczają. Rolnicy zwracali uwagę na trudności związane z interpretacją wymogów higieniczno-sanitarnych, ograniczeniami w zbywaniu produktów, niejasnymi obowiązkami dokumentacyjnymi, wysokimi kosztami dostosowania produkcji oraz karami, które – w ich ocenie – często nie wynikają z realnych zagrożeń, lecz z formalnych uchybień.
Wielokrotnie podkreślano, że rolniczy handel detaliczny to nie próba omijania przepisów, lecz chęć legalnego, uczciwego i bezpiecznego prowadzenia działalności, opartej na własnej produkcji i bezpośrednim kontakcie z konsumentem. Rolnicy i rolniczki jasno deklarowali, że chcą dalej rozwijać swoje gospodarstwa, inwestować w przetwórstwo i jakość żywności, jednak bez uproszczenia procedur, większej spójności regulacyjnej i zmiany podejścia kontrolnego będzie to coraz trudniejsze.
Podczas spotkania omówiono również kwestie związane z oznaczeniem „Produkt Polski” oraz funkcjonowaniem unijnych i krajowych systemów jakości żywności. Wskazywano, że systemy te mają duży potencjał promocyjny, jednak dla wielu małych producentów bariery wejścia są zbyt wysokie, a koszty certyfikacji – nieadekwatne do skali działalności.
Spotkanie miało charakter otwartego dialogu i było pierwszym krokiem do wypracowania rozwiązań opartych na realnych doświadczeniach osób działających w RHD. Dyskusja miała charakter praktyczny i opierała się na doświadczeniach rolników zajmujących się m.in. serowarstwem, przetwórstwem mięsnym, produkcją ekologiczną oraz hodowlą ryb.
Celem spotkania było nie tylko zdiagnozowanie problemów, ale także wspólna dyskusja nad potrzebą zmian, które pozwolą na realną deregulację i rozwój RHD, przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa żywności i wysokich standardów jakości.