Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) jest planem rozwojowym określającym cele związane z odbudową i tworzeniem odporności społeczno-gospodarczej Polski po kryzysie wywołanym pandemią COVID-19 oraz służące ich realizacji reformy i inwestycje.

Dokument stanowi podstawę ubiegania się o wsparcie z europejskiego Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (Recovery and Resilience Facility – RRF) ustanowionego Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/241 z dnia 12 lutego 2021 r.  (Dz.U. UE L 57 z 18.2.2021).

Zatwierdzenie KPO Polski

• 1 czerwca 2022 r. KPO został zaakceptowany przez Komisję Europejską
• 17 czerwca 2022 r. KPO został zaakceptowany przez Radę UE
• 21 listopada 2023 r. Komisja Europejska zaakceptowała wniosek Polski ws. I rewizji KPO
• 8 grudnia 2023 r. zmieniona decyzja wykonawcza po I rewizji KPO została przyjęta przez Radę UE
• 1 lipca 2024 r. Komisja Europejska zaakceptowała wniosek Polski ws. II rewizji KPO
• 16 lipca 2024 r. zmieniona decyzja wykonawcza po II rewizji KPO została przyjęta przez Radę UE
• 27 maja 2025 r. Komisja Europejska zaakceptowała wniosek Polski ws. III rewizji KPO
• 20 czerwca 2025 r. zmieniona decyzja wykonawcza po III rewizji KPO została przyjęta przez Radę UE
• 20 listopada 2025 r. Komisja Europejska zaakceptowała wniosek Polski ws. IV rewizji KPO
• 12 grudnia 2025 r. zmieniona decyzja wykonawcza po IV rewizji KPO została przyjęta przez Radę UE.

Budżet KPO

Polska może otrzymać prawie 60 mld euro (ok. 255,8 mld złotych), w tym 25,27 mld euro (107,99 mld zł) w postaci dotacji i 34,54 mld euro (147,81 mld zł) w formie preferencyjnych pożyczek. Zgodnie z celami UE znaczną część budżetu KPO Polski przeznacza się na cele klimatyczne (41,39%) oraz na transformację cyfrową (20,39%).

Cel strategiczny, inwestycje i reformy KPO

Celem strategicznym KPO jest odbudowa potencjału rozwojowego gospodarki utraconego w wyniku pandemii oraz wsparcie budowy trwałej konkurencyjności gospodarki i wzrost poziomu życia społeczeństwa w dłuższym horyzoncie czasowym, co będzie odbywać się w szczególności poprzez przyspieszenie rozwoju niskoemisyjnej gospodarki o obiegu zamkniętym, która w sposób odpowiedzialny wykorzystuje zasoby środowiska, a także rozwój oparty na wykorzystaniu rozwiązań cyfrowych.

KPO wpisuje się w zalecenia Rady UE dla Polski (CSR) oraz Krajowy Program Reform. Obejmuje reformy i inwestycje, które zakończą do 31 sierpnia 2026 r.

Łącznie w KPO jest 57 inwestycji i 54 reformy ujęte w siedmiu komponentach:

1. Odporność i konkurencyjność gospodarki
2. Zielona energia i zmniejszenie energochłonności
3. Transformacja cyfrowa
4. Efektywność, dostępność i jakość systemu ochrony zdrowia
5. Zielona, inteligentna mobilność
6. Poprawa jakości instytucji i warunków realizacji Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności
7. REPower EU

Reformy i inwestycje KPO, za które odpowiada Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Reformy:

• A1.4 Reforma na rzecz poprawienia warunków konkurencyjności i ochrony producentów/konsumentów w sektorze rolnym
• A2.4 Wzmocnienie mechanizmów współpracy pomiędzy sektorem nauki oraz przemysłem
• B3.1 Wsparcie zrównoważonej gospodarki wodno-ściekowej na obszarach wiejskich
• B3.3 Wsparcie dla zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi w rolnictwie i na obszarach wiejskich.

Inwestycje:

• A1.4.1 Inwestycje na rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz budowy odporności podmiotów uczestniczących w łańcuchu
• A2.4.1 Inwestycje w rozbudowę potencjału badawczego
• B3.1.1 Inwestycje w zrównoważoną gospodarkę wodno-ściekową na terenach wiejskich
• B3.3.1 Inwestycje w zwiększanie potencjału zrównoważonej gospodarki wodnej na obszarach wiejskich.

Kamienie milowe i wskaźniki KPO, za realizację których odpowiada MRiRW

• A18G Wejście w życie nowej ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi
• A19G Przyjęcie przeglądu śródokresowego nowej ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi
• A39G Ustanowienie zasad korzystania laboratoriów i transferu wiedzy instytutów nadzorowanych przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
• B39G Opracowanie zasad terytorialnego ukierunkowania wsparcia inwestycji wodociągowych lub kanalizacyjnych planu odbudowy i zwiększania odporności na obszarach wiejskich
• B21L Wejście w życie zmian w przepisach krajowych, które są niezbędne do poprawy warunków odnoszących się do odpornej gospodarki wodnej w rolnictwie i na obszarach wiejskich
• A20G Przyjęcie kryteriów kwalifikacji beneficjentów w odniesieniu do wszystkich projektów objętych zakresem tej inwestycji;
• A21G Zlecenia dokonania płatności końcowej wydane w odniesieniu do projektów budowy lub modernizacji centrów dystrybucji lub magazynowania lub rynków hurtowych;
• A23G Zlecenia dokonania płatności końcowej wydane w odniesieniu do projektów modernizacji infrastruktury lub sprzętu przedsiębiorstw w sektorze rolno-spożywczym lub sektorze rybołówstwa;
• A25G Rolnicy, którzy otrzymali dofinansowanie na realizację projektów wymiany materiałów szkodliwych dla środowiska i zdrowia w budynkach wykorzystywanych do produkcji rolnej;
• A25aG Finansowanie projektów wymiany materiałów szkodliwych dla środowiska i zdrowia w budynkach wykorzystywanych do produkcji rolnej;
• A26G Płatności końcowe na projekty modernizacji infrastruktury lub sprzętu przez rolników lub rybaków;
• A40G Projekty dotyczące laboratoriów dysponujących infrastrukturą badawczą lub analityczną;
• B41G oraz B41aG Wsparcie zaopatrzenia w wodę lub odprowadzania ścieków;
• B22L Przyjęcie kryteriów kwalifikacji w odniesieniu do zaproszeń do składania wniosków.

Kamienie milowe, za które odpowiada MRiRW, nie nakładają na obywateli opłat, nowych danin oraz barier legislacyjnych.

MATERIAŁY DO POBRANIA

1. Plan rozwojowy KPO będący podstawą decyzji Rady UE z dn. 17 czerwca 2022 r.

2. Analiza KE ws. polskiego KPO zatwierdzonego przez Radę EU w dn. 17 czerwca 2022 r.

3. Decyzja wykonawcza Rady UE ws. KPO Polski z dn. 17 czerwca 2022 r.

4. Załącznik do Decyzji wykonawczej Rady UE ws. KPO Polski z dn. 17 czerwca 2022 r.

5. Decyzja wykonawcza Rady UE ws. zrewidowanego KPO Polski z dn. 8 grudnia 2023 r.

6. Załącznik do Decyzji wykonawczej Rady UE ws. zrewidowanego KPO Polski z dn. 8 grudnia 2023 r.

7. Decyzja wykonawcza Rady UE ws. II rewizji KPO Polski z dn. 16 lipca 2024 r.

8. Załącznik do Decyzji wykonawczej Rady UE ws. ws. II rewizji KPO Polski z dn. 16 lipca 2024 r.

9. Decyzja wykonawcza Rady UE ws. III rewizji KPO Polski z dn. 20 czerwca 2025 r.

10. Załącznik do Decyzji wykonawczej Rady UE ws. III rewizji KPO Polski z dn. 20 czerwca 2025 r.

11. Decyzja wykonawcza Rady UE ws. IV rewizji KPO Polski z dn. 12 grudnia 2025 r.

12. Załącznik do Decyzji wykonawczej Rady UE ws. IV rewizji KPO Polski z dn. 12 grudnia 2025 r.

13. Wytyczne w zakresie zasady partnerstwa w ramach planu rozwojowego współfinansowanego ze środków Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności

14. Wytyczne w zakresie kontroli w ramach planu rozwojowego współfinansowanego ze środków Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (zaktualizowane 16.11.2023 r.)

15. Wytyczne w zakresie kontroli w ramach planu rozwojowego współfinansowanego ze środków Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (wersja archiwalna)

16. Wytyczne w zakresie sprawozdawczości i monitorowania w ramach planu rozwojowego współfinansowanego ze środków Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (zaktualizowane 06.12.2023 r.)

17. Wytyczne w zakresie sprawozdawczości i monitorowania w ramach planu rozwojowego współfinansowanego ze środków Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (wersja archiwalna)