Przyjęte rozporządzenie wdraża do prawa UE postanowienia bilateralnej klauzuli ochronnej zawartej w umowie handlowej UE–Mercosur. Parlament Europejski głosował nad wersją uzgodnioną po trilogu, czyli negocjacjach prowadzonych w grudniu 2025 r. pomiędzy Parlamentem, prezydencją i Komisją Europejską. Wcześniej projekt ten został zaakceptowany przez Radę UE na posiedzeniu COREPER 9 stycznia 2026 r.

W wynikach trilogu nie uwzględniono części postulatów zgłaszanych zarówno przez Polskę, jak i Parlament Europejski – w szczególności dotyczących wzajemności standardów produkcji. Jednocześnie, w przypadku wejścia w życie umowy UE–Mercosur – mimo sprzeciwu Polski – przyjęcie rozporządzenia jest lepsze niż jego brak lub powrót do pierwotnej, mniej ochronnej propozycji Komisji Europejskiej.

– To rozwiązanie nieidealne, ale korzystniejsze niż pierwotna propozycja Komisji Europejskiej. Obniżenie progów zwiększa zdolność Unii do reagowania na zagrożenia dla rynku rolnego – podkreśla minister rolnictwa Stefan Krajewski.

Jedną z kluczowych zmian względem pierwotnego projektu Komisji są niższe progi, które mogą skłonić Komisję Europejską do wszczęcia postępowania ochronnego. Zgodnie z rozporządzeniem, taką przesłanką może być 5-procentowy wzrost importu z krajów Mercosuru lub 5-procentowy spadek ceny w imporcie danego produktu w porównaniu ze średnią z ostatnich trzech lat – pod warunkiem jednoczesnego podcięcia cenowego o co najmniej 5 proc. względem ceny na rynku unijnym.

W pierwotnej propozycji Komisji progi te wynosiły 10 proc., zarówno dla wolumenu importu, jak i spadku ceny, przy jednoczesnym podcięciu cenowym na poziomie 10 proc. Obniżenie parametrów do 5 proc. zwiększa możliwość reagowania na zagrożenia dla unijnego rynku rolnego. Wskazane progi nie są jednak jedynym kryterium wszczęcia postępowania – może ono zostać uruchomione również w przypadku innych okoliczności wskazujących na poważną szkodę powodowaną przez import.

Istotnym elementem przyjętych przepisów jest także obowiązek stałego monitorowania importu wrażliwych produktów rolnych z krajów Mercosuru. Komisja Europejska będzie zobowiązana do przedstawiania Parlamentowi Europejskiemu raportów co najmniej raz na sześć miesięcy, co ma umożliwić bieżącą ocenę sytuacji rynkowej.

Rozporządzenie będzie stosowane w przypadku wejścia w życie umowy UE–Mercosur, która pozostaje przedmiotem dalszych procedur ratyfikacyjnych na poziomie unijnym.