Nowe możliwości dla studentów prawa
12.03.2026
Studenci prawa zyskają szansę na zdobycie cennego doświadczenia w sądach już w trakcie studiów. Dzięki nowelizacji Prawa o ustroju sądów powszechnych sądy będą mogły działać sprawniej, szybciej rozpatrywać sprawy i efektywniej obsadzać wakaty na stanowiskach asystenckich.
Nowelizacja ustawy wprowadza stanowisko młodszego asystenta sędziego. Głównym celem zmian jest rozwiązanie problemów kadrowych w sądownictwie oraz zachęcenie młodych prawników do pracy w sektorze publicznym, zamiast ucieczki do sektora prywatnego.
Kto może zostać młodszym asystentem?
Młodszym asystentem sędziego mogą zostać studenci po trzecim roku jednolitych studiów magisterskich na kierunku prawo, którzy:
- ukończyli co najmniej 20 lat,
- zachowują status studenta,
- posiadają nieskazitelny charakter.
Celem nowelizacji jest pozyskanie wyróżniających się osób, wykorzystanie ich potencjału intelektualnego oraz zachęcenie do kontynuowania kariery w wymiarze sprawiedliwości po uzyskaniu tytułu magistra.
Dla porównania: dotychczas asystentem sędziego mógł zostać absolwent studiów prawniczych (min. 23 lata), natomiast starszym asystentem – osoba z co najmniej 10-letnim stażem lub po zdanym egzaminie sędziowskim bądź prokuratorskim.
Korzyści i rekrutacja
Nowoczesny wymiar sprawiedliwości czerpie z realiów rynku - jeśli studenci radzą sobie w kancelariach czy korporacjach, równie dobrze odnajdą się w sądach - podkreśla Dariusz Mazur, Wiceminister Sprawiedliwości.
Dzięki temu studenci zyskają możliwość zdobycia pierwszego merytorycznego doświadczenia w sądzie jeszcze w trakcie studiów. Chcemy, by najlepsi adepci prawa już teraz mogli zaangażować się w działanie wymiaru sprawiedliwości, wspierać sędziów w codziennej pracy i odciążyć ich od prostszych, czasochłonnych obowiązków – dodaje wiceminister.
Kandydaci będą rekrutowani w drodze konkursu, zapewniając rzetelną ocenę wiedzy i predyspozycji - rozwiązanie to jest znane z innych krajów europejskich, np. stanowiska paralegal w Wielkiej Brytanii. Asystenci sędziego wykonują czynności przygotowawcze do spraw sądowych oraz administracyjne, co przyspieszy postępowania i poprawi efektywność sądów.
Wynagrodzenie brutto ma wynosić: młodszy asystent 5500-6500 zł, asystent 6500-8000 zł, starszy asystent 8000-9000 zł (dokładne stawki ustali rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości).
Ministerstwo Sprawiedliwości systematycznie modernizuje sądownictwo, promując zawód asystenta sędziego poprzez ogólnopolski projekt „Asystent Sędziego - Prawo. Praktyka. Przyszłość”. Utworzenie stanowiska młodszego asystenta sędziego to ważny krok ku bardziej elastycznemu systemowi, który wspiera rozwój utalentowanych młodych prawników i jednocześnie odpowiada na aktualne wyzwania kadrowe sądów.
Ustawa wejdzie w życie po 14 dniach od ogłoszenia.
Uproszczenia w zarządzaniu stowarzyszeniami
Równolegle zreformowano ustawę Prawo o stowarzyszeniach, ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz ustawę o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Zmiany te znacząco upraszczają proces zakładania i prowadzenia organizacji społecznych.
Najważniejsze zmiany:
- Gotowe wzorce dokumentów: W systemie teleinformatycznym KRS pojawią się wzorce statutów i uchwał. Pozwoli to na szybką, w pełni elektroniczną obsługę formalności bez konieczności wizyty u notariusza.
- Uchwały zdalne: Nowe przepisy pozwalają na podejmowanie kluczowych decyzji bez zwoływania fizycznych posiedzeń organów – wystarczy zgoda członków wyrażona elektronicznie.
- Bezpieczeństwo: Głosowanie odbywa się poprzez system KRS przy użyciu podpisu kwalifikowanego, zaufanego lub osobistego.
Rozwiązanie to radykalnie obniża koszty funkcjonowania, zwiększa dostępność dla małych inicjatyw obywatelskich i modernizuje administrację stowarzyszeń.
Przepisy dotyczące stowarzyszeń wejdą w życie 30 września 2028 r., co pozwoli na odpowiednie przygotowanie systemów teleinformatycznych.