Za przyjęciem nowelizacji Kodeksu postępowania karnego oraz Kodeksu karnego skarbowego, która wprowadza możliwość sądowej kontroli decyzji prokuratora o odmowie dopuszczenia do udziału w przesłuchaniu pełnomocnika świadka, głosowało 435 posłów, tylko jeden był przeciw, nikt nie wstrzymał się od głosu.

Obowiązująca konstrukcja prawna i możliwość kontroli odmowy dopuszczenia pełnomocnika świadka do udziału w czynnościach wyłącznie przez prokuratora nadrzędnego jest konstrukcją wadliwą i od dawna kontestowaną. Liczne wystąpienia środowisk prawniczych, organizacji pozarządowych, rzecznika praw obywatelskich skłoniły nas do podjęcia inicjatywy legislacyjnej w tym zakresie – uzasadnia potrzebę wprowadzenia nowych rozwiązań wiceminister Arkadiusz Myrcha.

Po wejściu w życie nowych przepisów zażalenie na odmowę rozpozna właściwy dla miejsca prowadzenia postępowania sąd rejonowy, w terminie 7 dni od otrzymania wniosku. Oznacza to wprowadzenie niezależnej kontroli decyzji prokuratora przez sąd.

Obecnie, jeśli prokurator odmówi w śledztwie dopuszczenia pełnomocnika (np. adwokata) osoby niebędącej stroną postępowania, można złożyć zażalenie tylko do prokuratora wyższego szczebla.

Prokurator będzie mógł skorzystać z odmowy dopuszczenia pełnomocnika świadka, jeżeli będzie to w jego ocenie uzasadnione albo nie będzie spełnione kryterium dopuszczenia takiego pełnomocnika – podkreśla wiceminister.

Ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Większa ochrona przed cyberprzestępczością

Znowelizowane przepisy Kodeksu karnego skuteczniej zapobiegną atakom na systemy informatyczne i nielegalnemu wykorzystywaniu narzędzi hakerskich. Pozwolą również efektywniej ścigać osoby, które nie tylko przeprowadzają ataki, ale także je przygotowują lub udostępniają narzędzia do ich popełniania. Dzięki temu wzrośnie poziom bezpieczeństwa w internecie i poprawi się ochrona danych.

Umiejętności stosowania tych przepisów i ich właściwego interpretowania przez organy ścigania służą szkolenia organizowane przez Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury w Krakowie. To właśnie ta instytucja każdego roku przeprowadza liczne szkolenia – dla prokuratorów i sędziów – z zakresu rozumienia i stosowania przepisów, prowadzenia śledztw i pozyskiwania wiedzy, która służy skuteczniejszej walce z przestępczością, w tym przypadku z cyberprzestępczością – wskazuje wiceminister Arkadiusz Myrcha.

Dzięki nowym rozwiązaniom karalne będzie nie tylko dokonanie ataku hakerskiego, ale także wytwarzanie, sprzedaż lub udostępnianie narzędzi służących do jego przeprowadzenia – jeśli odbywa się to w celu popełnienia przestępstwa. Dotyczy to np. specjalnych programów komputerowych pozwalających na nielegalne uzyskanie haseł umożliwiających włamanie do systemu lub wykorzystywanych do przechwytywania danych.

Nowe przepisy wejdą w życie po 14 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Usprawnienie stosowania Europejskiego Nakazu Aresztowania

Europejski Nakaz Aresztowania (ENA) pozwala na szybkie przekazywanie osób między państwami UE w celu prowadzenia spraw karnych lub wykonania kary. Rozwiązania  przyjęte przez Sejm w nowelizacji Kodeksu postępowania karnego zapewniają osobom zamieszkałym w Polsce identyczne prawa i obowiązki, jakie przysługują polskim obywatelom, wobec których wystąpiono z ENA.

Najważniejsze rozwiązania:

• Przesłuchanie będzie mogło odbywać się także na odległość, z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych.
• Jeśli nie będzie to możliwe, przesłuchanie przeprowadzi polski sąd we współpracy z sądem zagranicznym. W czynnościach będzie mógł uczestniczyć przedstawiciel państwa, które wydało nakaz.
• Wprowadzenie możliwości czasowego przekazania osoby do innego państwa UE. Sąd zdecyduje, czy osoba objęta nakazem zostanie przesłuchana w Polsce czy zostanie czasowo przekazana do innego unijnego państwa.

Nowelizacja trafi teraz do Senatu.