Stanowisko Ministerstwa Sprawiedliwości dotyczące uchylenia orzeczenia wydanego przez sędziów dyscyplinarnych powołanych przy bezczynności KRS
20.02.2026
W związku z orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2026 r. w sprawie sygn. akt II ZOW 34/25, którym uchylono orzeczenie w sprawie dyscyplinarnej sędziego i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji (z uwagi na rzekomą wadliwość składu orzekającego spowodowaną brakiem opinii neo-KRS w procedurze powoływania sędziego sądu dyscyplinarnego pierwszej instancji), a także pojawiającymi się w przestrzeni publicznej informacjami medialnymi dotyczącymi uzasadnienia tego rozstrzygnięcia, informujemy.
W związku z orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2026 r. w sprawie sygn. akt II ZOW 34/25, którym uchylono orzeczenie w sprawie dyscyplinarnej sędziego i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji (z uwagi na rzekomą wadliwość składu orzekającego spowodowaną brakiem opinii neo-KRS w procedurze powoływania sędziego sądu dyscyplinarnego pierwszej instancji), a także pojawiającymi się w przestrzeni publicznej informacjami medialnymi dotyczącymi uzasadnienia tego rozstrzygnięcia, informujemy, co następuje:
Stan prawny
Powyższa decyzja została wydana między innymi przez sędziego Marka Siwka, powołanego na urząd sędziego w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego (m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 23 maja 2023 r., sygn. akt II Zo 1/23 oraz wyrok Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2024 r. sygn. akt II ZOW 26/23) oraz stanowiskiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (m.in. wyrok ETPC z 8 listopada 2021 r. w sprawie Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce), decyzje wydane przez skład sądu z udziałem osoby powołanej na stanowisko sędziego w procedurze nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną na podstawie ustawy z 2017 r. są obciążone wadą traktowaną przez ETPCz jako naruszenie art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, zaś na gruncie prawa polskiego prowadzą do uznania, że sąd jest sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. W wyroku z dnia 4 września 2024 r., sprawa C-225/22, TSUE orzekł, że sąd krajowy jest zobowiązany uznać za niebyłe orzeczenia wydane przez sądy wyższej instancji, które nie spełniają wymogów dotyczących niezawisłości i bezstronności. Tak więc wyrok wydany z udziałem sędziego Marka Siwka nie wywołuje skutków prawnych. Warto podkreślić, że w licznych wcześniejszych orzeczeniach Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego nie kwestionowała prawidłowości powołania sędziów sądów dyscyplinarnych (m.in. wydany w prawidłowym składzie wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2.12.2025 w sprawie II ZOW 41/25, gdzie sprawozdawcą w sprawie był prawidłowo powołany SNN Wiesław Kozielewicz – obecnie w stanie spoczynku).
Fakty
O zamiarze powołania sędziów dyscyplinarnych Ministerstwo Sprawiedliwości pisemnie informowało nieprawidłowo ukształtowaną Krajową Radę Sądownictwa. Pomimo tego, do dnia upływu kadencji sędziów dyscyplinarnych wybranych w poprzedniej kadencji, Krajowa Rada Sądownictwa nie zajęła stanowiska w tej sprawie (w większości przypadków jest tak do dnia dzisiejszego).
Podsumowanie
Zwłoka w zakresie wyrażenia przez Krajową Radę Sądownictwa opinii w sprawie powierzenia obowiązków sędziego sądu dyscyplinarnego oraz kwestia legalności Krajowej Rady Sądownictwa nie wstrzymywała procedury powołania sędziów sądów dyscyplinarnych, a stan niewywiązania się przez Krajową Radę Sądownictwa z obowiązku wyrażenia opinii na temat personalnej obsady sądów dyscyplinarnych, w zaistniałych okolicznościach faktycznych (brak zajęcia stanowiska) i prawnych (wadliwość ukształtowania KRS wskutek której organ ten utracił konstytucyjną tożsamość), nie powodował nieważności decyzji Ministra Sprawiedliwości o powierzeniu obowiązków sędziów sądów dyscyplinarnych, zwłaszcza, że w świetle ustawy opinia KRS nie ma charakteru wiążącego. Powyższe stanowisko znajduje jednoznaczne poparcie w opinii prawnej, którą dysponuje Ministerstwo Sprawiedliwości.
Należy dodać, że sędzia Małgorzata Manowska, pełniąca obowiązki Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego (wadliwie powołana zarówno do Sądu Najwyższego, jak i na stanowisko jego Pierwszego Prezesa), z własnej inicjatywy zwracała się do sądów dyscyplinarnych o wskazanie kandydatów na prezesów sądów dyscyplinarnych, a następnie dokonała ich powołania, spośród sędziów sądów dyscyplinarnych, zgodnie z art. 110b § 1 u.s.p.