Drugiego dnia nieformalnego spotkania ministrów spraw zagranicznych państw członkowskich Unii Europejskiej w formule Gymnich, rozmowy dotyczyły rosyjskiej agresji na Ukrainę oraz relacji transatlantyckich. Po zakończeniu spotkania w formule Gymnich, na zaproszenie ministra Radosława Sikorskiego odbyło się spotkanie unijnych ministrów z ministrami państw aspirujących do członkostwa w UE. Dyskutowano na temat wyzwań dla europejskiej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, w szczególności zagrożeń hybrydowych.

 

Agresja Rosji wobec Ukrainy

Dyskusja na temat Ukrainy odbyła się w kluczowym momencie, gdy ważą się losy porozumienia pokojowego, od kształtu którego będzie zależeć nie tylko przyszłość samej Ukrainy, lecz również bezpieczeństwo i stabilność całej Europy.

Większość uczestników zgodziła się, że za brak postępu w kierunku zawarcia pokoju odpowiada nieprzejednana postawa Rosji, której działania potwierdzają, że nie ma ona szczerej woli wstrzymania działań zbrojnych i poszukiwania dyplomatycznych rozwiązań konfliktu.

Ministrowie podkreślili, że w celu osiągnięcia zawieszenia broni torującego drogę do porozumienia pokojowego, państwa unijne muszą utrzymać znaczne wsparcie, w tym militarne i gospodarcze, dla Ukrainy oraz wzmacniać presję, głównie sankcyjną, na Moskwę.

- Wbrew panującym przekonaniom Europa pokazuje jedność i wzmacnia sankcje na Rosję, a te sankcje działają. Nie jest przypadkiem, że Rosja domaga się ich zniesienia – podkreślił minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski.

W trakcie dyskusji mocno wybrzmiało, że Europa ma do odegrania pierwszoplanową rolę. Jesteśmy nie tylko sąsiadem Ukrainy, ale również ponosimy główny ciężar jej wsparcia. 

- Sankcje muszą pozostać w mocy dopóki Rosja nie zapłaci za wyrządzone szkody. Żadnych negocjacji w sprawie Ukrainy bez udziału Ukrainy i żadnych negocjacji w sprawie bezpieczeństwa Europy bez udziału Europy - mówi Wysoka Przedstawiciel UE ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Kaja Kallas.

Ważnym i wymiernym wkładem będzie też budowana Koalicja Chętnych, której zadaniem będzie zapewnienie wiarygodnych gwarancji bezpieczeństwa dla Ukrainy po zawarciu porozumienia pokojowego.

 

Relacje UE – USA

Wymiana poglądów na temat relacji transatlantyckich skupiła się na kwestii zapewnienia bezpieczeństwa Europie w obliczu zmiany w polityce zagranicznej i bezpieczeństwa USA oraz zmniejszenia stopnia ich zaangażowania na świecie.

Uczestnicy spotkania zgodzili się, że zmiana polityki USA w kierunku mniejszego zainteresowania kontynentem europejskim i znacznie bardziej asertywnego promowania swoich interesów wzmacnia argument, iż musimy sami lepiej zadbać o bezpieczeństwo i obronę.

Ministrowie podzielili w większości pogląd, że w żywotnym interesie UE jest przekonywanie USA do europejskiego spojrzenia na konflikt w Ukrainie. Zwracano uwagę na konieczność utrzymania presji sankcyjnej na Rosję, w czym znaczny udział mogą i powinny mieć USA, także w odniesieniu do zamrożonych rosyjskich aktywów.

Uczestnicy spotkania podkreślili również gotowość do identyfikowania obszarów współpracy ze Stanami Zjednoczonymi, w których Unia może podejmować wspólne działania.

W odniesieniu do znajdujących się obecnie w trudnym momencie transatlantyckich relacji handlowych zgodzono się, że sytuacja nie służy żadnej ze stron. Unia Europejska jest dla USA kluczowym partnerem w obszarze handlu, zatem działając zjednoczeni mamy silną pozycję negocjacyjną.

O bezpieczeństwie z państwami aspirującymi do członkostwa w UE

W dyskusji z kandydatami i potencjalnymi kandydatami do UE, ministrowie poruszyli przede wszystkim kwestie ataków i kampanii hybrydowych wymierzonych zarówno w kraje UE, jak i te aspirujące do członkostwa. Uczestnicy spotkania wymienili poglądy jak można lepiej dostosować i skoordynować polityki oraz działania, by skuteczniej przeciwdziałać wrogimi atakom.

Zagrożenia hybrydowe są w istocie jednym z głównych zagrożeń dla procesu rozszerzenia, gdyż zarówno w krajach Wspólnoty, jak i partnerskich osłabiają społeczne poparcie dla niego.

Nie ulega wątpliwości, że za większością działań hybrydowych stoi Rosja, w której strategicznym interesie jest dzielenie UE i jej partnerów. W ten sposób Kreml dąży do destabilizacji sytuacji w państwach członkowskich, a także aspirujących do UE, które są szczególnie wrażliwe na negatywne oddziaływanie rosyjskich działań wywrotowych. W tym kontekście zagraniczne manipulacje informacjami i ingerencje w informacje (FIMI), a także dezinformacja odgrywają ponadprzeciętnie negatywną rolę.

Ministrowie zgodzili się, że należy na nie odpowiadać nie tylko skuteczniej i solidarniej niż dotychczas, ale również w sposób nieszablonowy.

 

Zdjęcia: KPRM/PAP S.A.