Raport Economic Convergence Scoreboard for the Western Balkans 2025
10.06.2025
Z przyjemnością informujemy, że dzięki wsparciu finansowemu polskiego MSZ dzisiaj został opublikowany nowy raport OECD Economic Convergence Scoreboard for the Western Balkans 2025. Raport został upubliczniony pod szyldem polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej z uwagi na to, że stanowi istotny wkład we wspieranie państw Bałkanów Zachodnich na ścieżce ich akcesji do UE oraz w realizację reform i wdrażanie instrumentów finansowych kierowanych przez UE.
Publikacja raportu nie byłaby możliwa gdyby nie partnerstwo Polski z Organizacją Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), do którego odnoszą się we wstępie Minister Spraw Zagranicznych RP Radosław Sikorski i Sekretarz Generalny OECD Mathias Cormanna. Polska nawiązała współpracę z OECD, by zweryfikować, w jakim stopniu polityki gospodarcze państw kandydujących zbliżają się do standardów unijnych. Scoreboard ma ambicję stać się ważnym punktem odniesienia w mierzeniu postępów państw bałkańskich na ich drodze integracji. Polityki w ww. obszarach wymagają wiarygodnych danych tak samo jak zbliżenia polityk zagranicznych państw kandydujących i aspirujących wobec unijnej Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa.
Obecnie pięć gospodarek – Albania, Bośnia i Hercegowina, Czarnogóra, Macedonia Północna i Serbia – posiada status krajów kandydujących, a Kosowo złożyło formalny wniosek o członkostwo w UE w 2022 roku.
Polska uznała integrację Bałkanów Zachodnich z Unią Europejską za jeden z priorytetów swojej prezydencji w Radzie UE. Zaangażowała się w budowanie dobrobytu i odporności gospodarczej regionu oraz dążenie do realnych postępów na drodze do członkostwa w UE. Aby w pełni wykorzystać ten moment, Bałkany Zachodnie muszą przyspieszyć reformy strukturalne, zapewniając zgodność z politykami i standardami unijnymi. W trakcie negocjacji akcesyjnych kraje kandydujące są zobowiązane do przedstawienia wiarygodnych danych potwierdzających wdrożenie odpowiednich polityk. OECD Scoreboard wskazuje czynniki, które hamują szybszą konwergencję gospodarczą Bałkanów Zachodnich oraz identyfikuje obszary wymagające większej uwagi. Dokument stanowi praktyczne narzędzie do monitorowania efektów reform i polityk publicznych.
W ciągu ostatnich dwóch dekad gospodarki Bałkanów Zachodnich poczyniły umiarkowane postępy w zmniejszaniu luki ekonomicznej względem państw Unii Europejskiej. W 2023 roku PKB per capita (z uwzględnieniem parytetu siły nabywczej – PPP) w regionie osiągnął poziom 40% średniej unijnej – co oznacza wzrost jedynie o około 13 punktów procentowych w porównaniu do roku 2003.
Bazując na pilotażowej edycji z 2023 roku, najnowszy raport z 2025 roku ocenia i monitoruje wyniki w oparciu o 35 wskaźników pogrupowanych w pięciu kluczowych obszarach polityki: (1) infrastruktura i łączność, (2) umiejętności, (3) otoczenie biznesowe, (4) transformacja cyfrowa oraz (5) zielona transformacja.
Raport wskazuje szereg kluczowych priorytetów dla działań politycznych w regionie Bałkanów Zachodnich. W celu wspierania rozwoju przedsiębiorczości i integracji rynkowej potrzebne są dalsze inwestycje w infrastrukturę i transport – zwłaszcza kolejowy, gdzie wolumen przewożonych towarów na kilometr torów kolejowych wynosi obecnie zaledwie nieco ponad 4% średniej unijnej. Aby umożliwić obywatelom i firmom korzystanie z technologii cyfrowych i nowych technologii, a także przeciwdziałać niedoborom kompetencji cyfrowych niezbędne są dodatkowe inwestycje w edukację, programy szkoleniowe dla dorosłych oraz wzmocnienie zachęt do badań i rozwoju. Aby region mógł osiągnąć swoje cele środowiskowe i zobowiązania, polityki publiczne powinny wspierać bardziej efektywne wykorzystanie zasobów i zwiększone inwestycje w zielone technologie. Ilość odpadów generowanych na jednostkę PKB rośnie, a zarządzanie nimi pozostaje wyzwaniem – ponad 83% odpadów komunalnych trafia na wysypiska, w porównaniu do 23% w UE.