„Głębokie Doły” - 184 hektary lasów pod ochroną
07.10.2026
Starania o nadanie statusu rezerwatu trwały ponad 30 lat. Patronem rezerwatu jest profesor Florian Celiński, współautor pierwszego opracowania dotyczącego walorów przyrodniczych „Głębokich Dołów”.
Historia starań o ochronę „Głębokich Dołów” sięga 1993 roku. To właśnie wtedy prof. Florian Celiński i Andrzej Czylok opracowali „Ocenę walorów przyrodniczo-krajobrazowych uroczyska Głębokie Doły – Nadleśnictwo Rybnik”. Dokument wskazywał na walory przyrodnicze obszaru i proponował objęcie ochroną około 100 ha lasów. Duży wkład w rozpoznawanie walorów tego obszaru mieli lokalni przyrodnicy, w tym w szczególności wielki, wieloletni orędownik utworzenia rezerwatu Tadeusz Krotoski.
W 2024 r. wnioski o utworzenie rezerwatu złożyli Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego oraz Klub Przyrodników, który ujął „Głębokie Doły” w bazie propozycji „Rezerwaty przyrody – czas na comeback!”.
6 października weszło w życie zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach, które tworzy tym samym nowy rezerwat na Śląsku – „Głębokie Doły”. W tym dniu odbyło się również uroczyste otwarcie rezerwatu, który dla lokalnej społeczności ma ogromne znaczenie.
„W Polsce jest wiele form ochrony przyrody, natomiast tylko parki narodowe i rezerwaty przyrody to są te miejsca, w których przyroda jest ważniejsza od człowieka” – mówiła podczas otwarcia Anna Ronikier-Dolańska, Zastępca Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.
„To jest taki wyjątkowy obiekt, który jest na mapie okolic Rybnika, Czerwionki-Leszczyny jest – jedynym w zasadzie takim obiektem o tak dużej bioróżnorodności i stąd rezerwat przyrody” – wyjaśniał Przemysław Skrzypiec, Zastępca Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Regionalny Konserwator Przyrody w Katowicach.
Ochrona lasu, wody i krajobrazu
Celem utworzenia rezerwatu jest zachowanie wykazującego cechy naturalne ekosystemu leśnego z dominacją buczyn, wraz z jego bogactwem gatunkowym, terenami źródliskowymi i dolinami potoków. Ochrona ma znaczenie naukowe, dydaktyczne i krajobrazowe.
Rezerwat tworzą trzy enklawy, które są ze sobą powiązane pod względem przedmiotów i celów ochrony. Dodatkowo ustanowiono otulinę o powierzchni 172,01 ha. Rezerwat znajduje się w granicach Parku Krajobrazowego „Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich”.
W „Głębokich Dołach” występuje wiele cennych gatunków zwierząt. Stwierdzono tu m.in. zgniotka cynobrowego, szklarnika leśnego, żabę zwinkę, siniaka, rzadkie gatunki dzięciołów, muchołówkę białoszyją, gąsiorka, orzesznicę oraz osiem gatunków nietoperzy.
Ważnym elementem zachodzących tu naturalnych procesów jest również duża ilość martwego drewna, stanowiącego siedlisko i źródło pokarmu dla wielu organizmów, m.in. grzybów i owadów.
Rezerwat jest udostępniony dla pieszego i rowerowego; dopuszczono także spacery z psami oraz zbiór grzybów w wyznaczonych obszarach.
Patron rezerwatu
Nazwa rezerwatu upamiętnia profesora Floriana Celińskiego, współautora pierwszego opracowania dotyczącego walorów przyrodniczych „Głębokich Dołów”. Pomysł nadania rezerwatowi jego imienia został zarekomendowany przez Regionalną Radę Ochrony Przyrody, a po uzyskaniu zgody rodziny został uwzględniony w zarządzeniu.
