To już 200-setny nowy rezerwat w Polsce - uroczyste ustanowienie nowego rezerwatu przyrody w Dolinie Rzeki Małej - Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska

To już 200-setny nowy rezerwat w Polsce - uroczyste ustanowienie nowego rezerwatu przyrody w Dolinie Rzeki Małej

26.08.2026

Dziś na terenie nowoutworzonego rezerwatu przyrody Dolina Rzeki Małej odbyło się oficjalne podpisanie zarządzenia o jego ustanowieniu. To wydarzenie ma szczególne znaczenie, ponieważ jest to 200. rezerwat powołany w kraju, w trakcie obecnej kadencji Sejmu RP, oraz 199. na terenie województwa mazowieckiego.

Na zdjęciu przedstawiono grupę uczestników wydarzenia zorganizowanego na świeżym powietrzu, w otoczeniu lasu i zieleni. Osoby pozują do wspólnego zdjęcia przed zielonym namiotem oraz banerami Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Warszawie. W tle widoczna jest również tablica oznaczająca Rezerwat Przyrody Dolina Rzeki Małej. Całość odbywa się w słoneczny dzień, a leśne otoczenie i materiały informacyjne podkreślają przyrodniczy oraz edukacyjny charakter wydarzenia.

W uroczystości wzięły udział kluczowe osobistości związane z ochroną środowiska, w tym Minister Klimatu i Środowiska Paulina Hennig-Kloska oraz Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska Piotr Otawski i Zastępca Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych Cezary Świstak. Gospodarzami wydarzenia byli Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Warszawie Jacek Lolo i Regionalny Konserwator Przyrody w Warszawie Aneta Adamska. Spotkanie uświetnili zaproszeni goście specjalni: przedstawiciele władz, Lasów Państwowych, samorządowcy oraz przedstawiciele organizacji społecznych.

„Kiedyś mówiło się, że powinniśmy chronić przyrodę dla przyszłych pokoleń. Dziś już wiemy, że trzeba ją chronić tu i teraz, także dla nas samych. To zadanie realizujemy skutecznie w formie nowych i powiększanych rezerwatów, bo jest to ważne z punktu widzenia zmiany klimatu, kryzysu bioróżnorodności oraz ze względów zdrowotnych. Każdy z 200 utworzonych przez nas od 2024 roku, nowych rezerwatów czy ponad 100 powiększonych to miejsca retencji wody, ostoje roślin i zwierząt, naturalne oczyszczacze powietrza i obszary, gdzie relaks jest skuteczny i bezpłatny”

– mówiła Paulina Hennig-Kloska, ministra klimatu i środowiska otwierając wydarzenie.

„Dziś ustanawiamy rezerwat przyrody Dolina Rzeki Małej – wyjątkowe miejsce, które zachowując cenne ekosystemy wodno-błotne i leśne jest swoistą oazą natury. Ten obszar, położony w sercu Chojnowskiego Parku Krajobrazowego, odgrywa kluczową rolę w ochronie unikatowych siedlisk, takich jak torfowiska, olsy i łęgi, będące ostoją wielu chronionych gatunków ptaków i roślin” - powiedział Piotr Otawski, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska podczas uroczystości i dodał: „Jego wyjątkowa wartość polega na zachowaniu naturalnych procesów hydrologicznych i wegetacyjnych, które przez lata kształtowały ten teren. Otaczająca rezerwat przyrody otulina, która obejmuje obszar ponad 280 hektarów, ma chronić przyrodę przed wpływem działalności człowieka, zapewniając tej formie ochrony trwałość dla przyszłych pokoleń”.

Powstanie rezerwatu

Rezerwat powstaje z myślą o zachowaniu unikalnych ekosystemów wodno-błotnych, zwłaszcza tych w dolinie rzeki Małej, w tym ekosystemów bagiennych. Ochrona powierzchni wielkości 133,49 ha obejmie środkowy odcinek rzeki, przyczyniając się do ochrony bioróżnorodności i równowagi ekologicznej tego obszaru.

Dolinę Rzeki Małej otacza już kilka rezerwatów, w tym szósty na terenie gminy Piaseczno oraz czternasty w powiecie piaseczyńskim. Utworzenie nowego rezerwatu wpisuje się w długofalowe działania mające na celu ochronę i przywracanie naturalnych siedlisk, co ma istotne znaczenie dla zachowania lokalnej bioróżnorodności.

Charakterystyka rezerwatu

W przeszłości część obszaru wykorzystywana była jako łąki Baniowskie, lecz z czasem zaczęły dominować na nich szuwary, obejmujące rośliny takie jak trzcina, trzcinnik prosty oraz turzyce. Szczególnie atrakcyjne są one w okresie kwitnienia kosaćców żółtych, które dodają temu miejscu wyjątkowego uroku.

Na charakter rezerwatu wpływa także działalność bobrów europejskich, które kilka lat temu osiedliły się w okolicy. Budowane przez nich tam tworzą rozlewiska, które odgrywają kluczową rolę w zachowaniu i odtworzeniu łęgów oraz olsów – drzewostanów uzależnionych od stałej dostępności wody. Takie środowiska są domem dla wielu gatunków zwierząt, m.in. płazów, ptaków takich jak myszołów, błotniak stawowy czy żuraw.

Współpraca na rzecz ochrony przyrody

Utworzenie rezerwatu ma również istotne znaczenie dla rozbudowy i wzmocnienia sieci przyrodniczej w regionie. Dolina Rzeki Małej, będąca częścią Chojnowskiego Parku Krajobrazowego i obszaru Natura 2000, zyska nowy element ochrony, co przyczyni się do lepszej ochrony całego unikalnego ekosystemu.

Powstanie rezerwatu wpisuje się także w szeroką inicjatywę „100 rezerwatów na stulecie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe”, podkreślając zaangażowanie instytucji leśnych w ochronę przyrody.

Tereny rezerwatu są zarządzane głównie przez Nadleśnictwo Chojnów, natomiast rzeka Mała, od której nazwę wziął rezerwat, pozostaje pod nadzorem Wód Polskich. Powstanie tego rezerwatu to ważny krok w kierunku zrównoważonej ochrony przyrody i zachowania dziedzictwa przyrodniczego regionu mazowieckiego.

***

Rezerwat przyrody pod nazwą Dolina Rzeki Małej

obszar o powierzchni 133,49 ha położony na terenie gminy Piaseczno, w powiecie piaseczyńskim, w województwie mazowieckim.
na obszarach graniczących z rezerwatem wyznacza się otulinę obejmującą obszar o powierzchni 285,89 ha położony na terenie gminy Piaseczno i Góra Kalwaria, w powiecie piaseczyńskim, w województwie mazowieckim.
celem ochrony rezerwatu jest zachowanie cennych ekosystemów wodno-błotnych w dolinie rzeki Małej.

Nazwa rezerwatu przyrody Dolina Rzeki Małej pochodzi od nazwy rzeki płynącej przez cały jego obszar.

Rezerwat przyrody leży na terenie Chojnowskiego Parku Krajobrazowego, a od strony północnej graniczy z obszarem Natura 2000 Łąki Soleckie PLH140055. Według podziału administracyjnego kraju, położony jest on w granicach województwa mazowieckiego, w powiecie piaseczyńskim, gminie Piaseczno, obrębie ewidencyjnym nr 0007 (Chojnów).

Granice rezerwatu poprowadzone są wzdłuż wydzieleń leśnych. Całość jego obszaru położona jest na gruntach Skarbu Państwa będących w zarządzie Nadleśnictwa Chojnów i Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie. Włączenie rzeki Małej do rezerwatu pozwoli zabezpieczyć kluczowe dla jego celu ochrony leśne ekosystemy bagienne.

Na ogólną jego powierzchnię wynoszącą 133,49 ha składa się nieleśna działka ewidencyjna numer 336 z obrębu Chojnów, stanowiąca rzekę Małą.

W przeważającej części rezerwat obejmuje dolinę rzeki Małej w jej środkowym odcinku. Dolina wypełniona jest glebami organicznymi torfowisk niskich.

Wśród zbiorowisk roślinnych przeważają zbiorowiska z olszą czarną oraz zbiorowiska juwenilne. Na części jego powierzchni występuje zbiorowisko łęgu jesionowo-olszowego oraz siedlisko niżowych świeżych łąk użytkowanych ekstensywnie.

W kompleksach leśnych tworzących rezerwat przeważają olsy i łęgi. Ze względu na swoją funkcję ekologiczną w krajobrazie, walory przyrodnicze, a także wysoki stopień naturalności, związany z trudną dostępnością bagiennego terenu, te typy siedliskowe lasu są ważnym przedmiotem ochrony krajowych form ochrony przyrody.

Ochrona tego rodzaju kompleksów leśnych, w formie rezerwatów przyrody, ma istotne znaczenie dla integralności powiązanych z nimi obszarów, ze względu na ich retencyjno-zasilające znaczenie hydrologiczne.

Są one również ważnymi siedliskami gatunków chronionych, o czym może świadczyć fakt, że rezerwat przyrody jest ostoją licznej grupy ptaków reprezentowanej przez myszołowa, krogulca, błotniaka stawowego, żurawia, puszczyka czy też kapturkę. Kluczowym elementem funkcjonowania przyrodniczego tego rodzaju siedlisk są stosunki wodne, związane ze stałym zabagnieniem, ale o zmiennym poziomie zwierciadła wody.

Podłoże stanowią tu pokłady torfów niskich lub przejściowych, najczęściej zakumulowane w okresach minionych przez nieleśną roślinność torfowiskowo-szuwarową. Zachowanie jak największego stopnia naturalności bagiennych warunków wodnych jest podstawowym warunkiem utrzymania właściwego stanu ochrony tego siedliska przyrodniczego. Cechy charakterystyczne siedlisk bagiennych limitują skład gatunkowy drzewostanu i runa, hamując rozwój obcych ekologicznie gatunków.

Charakterystyczne, dla tego typu obszarów, jest wykształcanie kępkowo-dolinkowej struktury, z kępami tworzonymi przez wielopniowe olsze, odnawiające się m.in. wegetatywnie z odrośli.

Strukturę tę wykorzystują gatunki runa, tworząc w konsekwencji typową kombinację gatunków bagiennych i mezotroficznych. Panujące w olsach naturalne warunki sprawiają, że jest on dość trwałym typem ekosystemu leśnego. Zachowanie ciągłości drzewostanów warunkowane jest utrzymaniem naturalnych procesów wegetatywnego odnawiania się olszy na drodze powstawania odrośli z szyi korzeniowej. Ze względu na uwarunkowania ekologiczne, runo olsów nie jest zwykle jednorodne, rosną tu bowiem gatunki o różnych wymaganiach ekologicznych.

Wokół tego obiektu przyrodniczego została utworzona otulina zabezpieczająca przyrodę rezerwatu przed negatywnym oddziaływaniem działalności człowieka.

Zdjęcia (13)

Na zdjęciu widoczna jest kobieta przemawiająca przy drewnianym podium podczas wydarzenia odbywającego się na świeżym powietrzu. Przed podium ustawiono kilka mikrofonów należących do różnych mediów. W tle znajduje się baner Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Warszawie oraz gęsta roślinność i drzewa, tworzące leśne otoczenie. Cała scena rozgrywa się w słoneczny dzień.

Na zdjęciu przedstawiono plenerowe wydarzenie zorganizowane na leśnej polanie. W centralnej części kadru widoczne są grupy uczestników rozmawiających między sobą oraz liczne kamery, statywy i sprzęt medialny przygotowany do relacjonowania wydarzenia. Po prawej stronie znajduje się podium z mikrofonami, a także zielony namiot z oznaczeniem Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Warszawie. Całość odbywa się w otoczeniu wysokich drzew i bujnej roślinności, przy słonecznej pogodzie.

Na zdjęciu widoczna jest tablica informacyjna oznaczająca obszar chroniony. Czerwony znak z godłem Polski zawiera napis „Rezerwat Przyrody Dolina Rzeki Małej”. Tablica została umieszczona na dwóch metalowych słupach i znajduje się na tle gęstej zielonej roślinności oraz drzew.

Na zdjęciu widoczny jest mężczyzna przemawiający przy drewnianym podium podczas oficjalnego wydarzenia organizowanego na świeżym powietrzu. Przed mównicą ustawiono kilka mikrofonów różnych redakcji, a dodatkowo w kadrze widoczny jest sprzęt wykorzystywany do nagrywania i relacjonowania wystąpienia. W tle znajduje się baner Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Warszawie oraz gęsta leśna roślinność. Całość odbywa się w naturalnym otoczeniu, przy słonecznej pogodzie, co podkreśla przyrodniczy charakter wydarzenia.

Na zdjęciu widoczna jest kobieta przemawiająca przy drewnianym podium ustawionym na leśnej polanie. Przed podium znajduje się kilka mikrofonów należących do różnych redakcji i stacji medialnych. W tle można zauważyć baner Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Warszawie oraz gęstą roślinność i drzewa. Całość odbywa się na świeżym powietrzu, w słoneczny dzień, w otoczeniu przyrody.

Na zdjęciu widoczna jest kobieta przemawiająca podczas wydarzenia odbywającego się na świeżym powietrzu. Przed mównicą ustawiono kilka mikrofonów należących do różnych redakcji. W tle znajduje się baner Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Warszawie oraz sprzęt nagłośnieniowy. Całość ma miejsce w otoczeniu gęstej zieleni i drzew, a słoneczna pogoda podkreśla naturalny charakter lokalizacji.

Na zdjęciu widoczny jest mężczyzna przemawiający przy drewnianym podium ustawionym na leśnej polanie. Przed mównicą znajduje się kilka mikrofonów reprezentujących różne media. W tle można zauważyć baner Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Warszawie, sprzęt nagłośnieniowy oraz leśną ścieżkę prowadzącą w głąb zielonego otoczenia. Całość odbywa się na świeżym powietrzu w słoneczny dzień, a naturalne otoczenie podkreśla związek wydarzenia z tematyką ochrony przyrody i środowiska.

Na zdjęciu widoczna jest mężczyzna przemawiający podczas wydarzenia plenerowego organizowanego w otoczeniu leśnym. Przed mówcą ustawiono kilka mikrofonów reprezentujących różne media. W tle znajduje się baner Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Warszawie oraz sprzęt nagłośnieniowy, a całość odbywa się wśród gęstej zieleni i drzew. Słoneczna pogoda oraz naturalne otoczenie podkreślają związek wydarzenia z tematyką ochrony przyrody i środowiska.

Na zdjęciu przedstawiono grupę uczestników wydarzenia zgromadzonych pod zielonym namiotem promocyjnym Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Warszawie. Osoby stoją obok siebie na leśnej polanie, a w tle widoczne są materiały informacyjne związane z działalnością instytucji. Otoczenie tworzą drzewa i gęsta roślinność, podkreślające przyrodniczy charakter spotkania. Całość odbywa się na świeżym powietrzu w słoneczny dzień i ma formalny, oficjalny charakter.

Na zdjęciu przedstawiono moment oficjalnego wydarzenia odbywającego się pod zielonym namiotem promocyjnym Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Warszawie. Przy dużym stole mężczyzna w garniturze składa podpis na dokumencie, natomiast kobieta w białej marynarce stoi obok i obserwuje przebieg czynności. W tle widoczne jest oznakowanie instytucji oraz leśne otoczenie, które podkreśla przyrodniczy charakter przedsięwzięcia. Całość została zorganizowana na świeżym powietrzu, wśród zieleni i drzew, podczas słonecznej pogody.

Na zdjęciu uwieczniono moment oficjalnej uroczystości odbywającej się w otoczeniu leśnym. Kilka osób stoi przy tablicy oznaczającej Rezerwat Przyrody Dolina Rzeki Małej, a w centralnej części kadru widoczna jest czerwona wstęga. W tle znajduje się namiot oraz materiały promocyjne Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Warszawie. Całość odbywa się wśród zieleni i drzew, przy słonecznej pogodzie, podkreślając związek wydarzenia z ochroną przyrody i środowiska.