Wrocław z nową ostoją bioróżnorodności - oficjalnie ustanowiono rezerwat „Las Pilczycki” im. prof. Dariusza Tarnawskiego - Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska

Wrocław z nową ostoją bioróżnorodności - oficjalnie ustanowiono rezerwat „Las Pilczycki” im. prof. Dariusza Tarnawskiego

16.06.2026

Wrocław powiększył swoją mapę ochrony przyrody. 15 czerwca br. Katarzyna Łapińska, Regionalna Dyrektor Ochrony Środowiska we Wrocławiu oficjalnie ustanowiła rezerwat przyrody „Las Pilczycki” im. prof. Dariusza Tarnawskiego. To pierwszy rezerwat zlokalizowany w granicach miasta Wrocław.

Uroczystość zgromadziła przedstawicieli administracji rządowej i samorządowej, środowiska naukowego oraz instytucji zaangażowanych w ochronę przyrody.

„Wrocław ma nową ostoję bioróżnorodności, chronioną w formie rezerwatu. Takich miejskich rezerwatów w Polsce jest niewiele, ale systematycznie je tworzymy. Las Pilczycki jest 180. rezerwatem utworzonym przez nas w tej kadencji. To efekt współpracy leśników, ekspertów, naukowców i społeczników. Ich wytrwałość dała dziś nadzieję przyrodzie” - mówiła Paulina Hennig‑Kloska, minister klimatu i środowiska podczas uroczystego otwarcia spotkania.

GDOŚ reprezentowała Anna Ronikier-Dolańska, Zastępca Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, która zwróciła uwagę zebranych podczas uroczystości gości na charakter i rolę rezerwatów przyrody w mieście.

„To miejsce, które od lat zachowało swój naturalny charakter i wysokie walory przyrodnicze, dlatego zasługuje na naszą szczególną uwagę i troskę. Co warto podkreślić, rezerwat „Las Pilczycki” to nie tylko krok w kierunku ochrony przyrody, ale także ważny element edukacji i promocji bioróżnorodności w miastach” – powiedziała Anna Ronikier-Dolańska.

Las Pilczycki – pierwszy miejski rezerwat we Wrocławiu

Rezerwat obejmuje powierzchnię 13,21 ha, nie jest duży, ale charakteryzuje się wysokim stopniem naturalności, zachowując procesy charakterystyczne dla nadrzecznych lasów łęgowych. To miejsce stanowi ważną ostoję dla wielu rzadkich i chronionych gatunków.

Dlaczego „Las Pilczycki”?

Obszar rezerwatu przyrody obejmuje kompleks leśny zlokalizowany na prawym brzegu rzeki Ślęzy, w miejscu jej ujścia do rzeki Odry, wyróżniający się znacznym stopniem naturalności i wysokimi walorami przyrodniczymi. Od wschodniej strony granicę rezerwatu stanowi bezleśny pas drogowy Autostradowej Obwodnicy Wrocławia A8, przebiegającej w tym miejscu na wysokiej estakadzie, umożliwiającej migrację zwierząt.

Drzewostan stanowią dobrze zachowane, cenne przyrodniczo łęgi dębowo-wiązowo-jesionowe (Ficario-Ulmetum) – siedlisko przyrodnicze 91F0. Lasy te są siedliskiem bogatej entomofauny związanej ze starolasami, z liczną grupą gatunków rzadkich, chronionych i zagrożonych, występują tu, m.in. pachnica dębowa Osmoderma eremita, kozioróg dębosz Cerambyx cerdo, kwietnica okazała Protaetia speciosissima, wrężynek Hypulus bifasciatus, zgniotek cynobrowy Cucujus cinnaberinus, przeplatka maturna Euphydryas maturna, rzemlik wiązowiec Saperda punctata i chlubek wiązowiec Lamprodila mirifica.

Lasy te są także wykorzystywane przez licznych przedstawicieli chiropterofauny, m.in. mopki Barbastella barbastellus, borowce wielkie Nyctalus noctula, nocki rude Myotis daubentonii, karliki drobne Pipistrellus pygmaeus i karliki większe Pipistrellus nathusii, a także liczną ornitofaunę, w tym gatunki stosunkowo rzadkie, m.in. dzięcioły: czarne Dryocopus martius, duże Dendrocopos major, średnie Dendrocoptes medius i zielone Picus viridis, dzięciołki Dryobates minor, muchołówki białoszyje Ficedula albicollis.

Na terenie tym swoje siedliska mają także wydra Lutra lutra i bóbr europejski Castor fiber. Dużą wartość przyrodniczą rezerwatu stanowią liczne, stojące i leżące martwe drzewa zasiedlone przez ptaki, owady, grzyby i inne organizmy będące ważną częścią naturalnego ekosystemu leśnego.

Ochrona rezerwatowa tego miejsca wpłynie na niezaburzone funkcjonowanie naturalnych procesów zachodzących na obszarach nadrzecznych lasów łęgowych. Ochrona bierna pozwoli również na obserwacje starzenia się i przebudowy drzewostanów lasów pod wpływem naturalnych procesów przyrodniczych, bez ingerencji człowieka. Ochrona bierna da możliwość obserwacji zwłaszcza procesów związanych z obumieraniem jesionu wyniosłego i kształtowania się zbiorowisk roślinnych po zakończeniu tego procesu.

Wartość przyrodniczą i naukową rezerwatu stanowić także będzie zwiększający się udział martwego drewna towarzyszący obumieraniu drzewostanów.

Propozycja utworzenia rezerwatu

Propozycja ta została poddana konsultacjom społecznym. Informacja o zamiarze utworzenia rezerwatu wraz z mapą określającymi jego proponowane granice, a także podstawowymi wartościami przyrodniczymi została podana do publicznej wiadomości poprzez umieszczenie na stronie internetowej Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska we Wrocławiu. Dokumentacja z procesu konsultacji znajduje się w aktach rezerwatu.

Upamiętnienie prof. Dariusza Tarnawskiego

Uroczystości towarzyszyło odsłonięcie tablicy poświęconej patronowi rezerwatu, prof. Dariuszowi Tarnawskiemu.

Prof. Dariusz Tarnawski (1953–2021) był wybitnym entomologiem, taksonomem i biologiem środowiskowym związanym z Uniwersytetem Wrocławskim. Należał do światowej czołówki badaczy chrząszczy sprężykowatych.

Opisał ponad 300 nowych gatunków. Jego prace wsparły wyznaczanie m.in. obszarów Natura 2000 i innych form ochrony przyrody. Rezerwat „Las Pilczycki” to trwały pomnik dla jego dorobku naukowego oraz zaangażowania w ochronę przyrody na Dolnym Śląsku.

Zdjęcia (13)

Na zdjęciu widoczny jest bliski kadr z konferencji prasowej na terenie rezerwatu przyrody. W centrum uwagi znajduje się kobieta w szarym żakiecie, która przemawia bezpośrednio do mikrofonu. Tuż za nią i po jej bokach stoi grupa osób, w tym kobieta w granatowej marynarce oraz mężczyzna w oliwkowym stroju służbowym z przypiętym identyfikatorem. W tle wyraźnie odznacza się duża, czerwona tablica informacyjna z białym napisem „REZERWAT PRZYRODY „LAS PILCZYCKI” IM. PROF. DARIUSZA TARNAWSKIEGO”. przed przemawiającą ustawione są mikrofony stacji telewizyjnych.

Na zdjęciu widoczny jest bliski kadr z konferencji prasowej na terenie rezerwatu przyrody. Kobieta w okularach i jasnoróżowej kurtce trzyma mikrofon i przemawia do zgromadzonych. Obok niej stoją inni uczestnicy spotkania. W tle, za plecami zebranych, widoczna czerwona tablica informacyjna rezerwatu przyrody, a przed nimi ustawione są statywy z mikrofonami dziennikarskimi.

Kobieta o jasnych włosach stoi na pierwszym planie, w dłoniach trzyma mikrofon. Po jej prawej stronie stoi mężczyzna w oliwkowym mundurze. W tle, za plecami zgromadzonych urzędników i gości, znajduje się czerwona tablica rezerwatu przyrody, a przed przemawiającą widoczna jest krawędź białej mównicy z mikrofonami reporterskimi.

Wszyscy stoją blisko siebie, zwróceni przodem do obiektywu i w większości lekko się uśmiechają. Na pierwszym planie wyróżniają się kobiety w eleganckich strojach – między innymi w granatowej marynarce, czarnym płaszczu oraz jasnym żakiecie. W tle, częściowo zasłonięta przez zgromadzonych, znajduje się czerwona tablica rezerwatu przyrody, a po lewej stronie kadru widoczne są mikrofony dziennikarskie skierowane w stronę grupy.

Na zdjęciu widoczne są trzy kobiety. Ubrane są w eleganckie stroje biznesowe i pozują tyłem do tablic, patrząc w stronę obiektywu. Kobieta w środku trzyma duży, jasny bukiet kwiatów. Za nimi, po lewej stronie, znajduje się drewniana tablica pamiątkowa poświęcona prof. Dariuszowi Tarnawskiemu, a po prawej stoi biały baner (roll-up) Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska we Wrocławiu z grafikami przedstawiającymi lokalną przyrodę.

Na zdjęciu widać dużą grupę osób zgromadzoną na leśnej polanie podczas oficjalnego wydarzenia. Uczestnicy spotkania – wśród których są urzędnicy w eleganckich strojach oraz mundurach – stoją w półkolu i pozują do wspólnej fotografii. W tle, pomiędzy drzewami, widoczne są elementy infrastruktury informacyjnej: fragment czerwonej tablicy rezerwatu po lewej stronie, drewniana tablica edukacyjna w centrum oraz biały roll-up Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska. Po prawej stronie kadru powiewa duża, biała flaga z napisem Lasy Państwowe.

Na zdjęciu widoczna jest oficjalna, czerwona tablica informacyjna oznaczająca rezerwat przyrody. Tablica ma białe napisy o treści: „REZERWAT PRZYRODY „LAS PILCZYCKI” IM. PROF. DARIUSZA TARNAWSKIEGO”, a u góry umieszczono godło Polski (białego orła). Znajduje się na tle gęstych, zielonych liści i gałęzi drzew leśnych.

Kadr przedstawia zarośnięte wnętrze lasu z bujną, intensywnie zieloną roślinnością, krzewami oraz młodymi drzewami. Na ziemi pokrytej ściółką i suchymi liśćmi leżą powalone, próchniejące pnie oraz liczne, połamane gałęzie. Po prawej stronie wyróżnia się grubsze, stojące prosto drzewo oraz leżący kloc pokryty zielonym mchem, co podkreśla dziki charakter tego ekosystemu.

Na pierwszym planie dominuje bujna, niska roślinność, krzewy oraz młode, zielone drzewa. W tle, po prawej stronie, przebiega wiadukt lub estakada wyposażona w wysokie ekrany akustyczne. Nad całą sceną rozciąga się zachmurzone, szare niebo.

Kadr przedstawia liczne, smukłe pnie drzew otoczone gęstymi krzewami o intensywnie zielonych liściach. Ziemia w lesie jest obficie pokryta brązową ściółką, suchymi liśćmi oraz pojedynczymi, leżącymi gałęziami. W głębi planu, po lewej stronie, można dostrzec fragmenty powalonych pni, co nadaje temu miejscu naturalny charakter.