Światowy Dzień Walki z Handlem Ludźmi
30.07.2026
30 lipca obchodzimy Światowy Dzień Walki z Handlem Ludźmi, ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2013 roku. Ten dzień corocznie przypomina, że handel ludźmi czyli współczesna forma niewolnictwa pozostaje jedną z najcięższych zbrodni, godzącą w podstawowe wartości człowieka: wolność i godność ludzką. Tegoroczne obchody odbywają się pod hasłem „Trapped Behind the Scam” („Uwięzieni w sidłach oszustwa”), zwracającym uwagę na ofiary zmuszane do popełniania przestępstw w internetowych centrach oszustw.
Przestępstwo o skali globalnej
Handel ludźmi jest przestępstwem o zasięgu globalnym i trzecim najbardziej dochodowym nielegalnym biznesem na świecie, po handlu bronią i narkotykami. Istotą tego przestępstwa jest zniewolenie człowieka przy użyciu różnorodnych metod i środków w celu jego wykorzystania, nawet przy początkowym przyzwoleniu ofiary. Polska, ze względu na położenie geopolityczne i członkostwo w Unii Europejskiej, pozostaje jednocześnie krajem pochodzenia, tranzytu i docelowym dla ofiar tego procederu. Ta wielowymiarowość wymaga kompleksowego podejścia, zarówno ochrony obywateli polskich przed wykorzystaniem za granicą, jak i zapewnienia skutecznej pomocy cudzoziemcom pokrzywdzonym na terytorium naszego kraju.
Motyw przewodni 2026: przymusowa przestępczość w sieci
Tegoroczne hasło kampanii ONZ kieruje uwagę świata na najszybciej rozwijającą się formę handlu ludźmi - zmuszanie ofiar do udziału w oszustwach internetowych. Schemat działania sprawców jest powtarzalny: ofiary werbowane są za pośrednictwem fałszywych ogłoszeń obiecujących legalną, dobrze płatną pracę za granicą, a po przyjeździe są przetrzymywane w strzeżonych kompleksach i przymuszane do prowadzenia nielegalnej działalności, począwszy od wyłudzeń danych po oszustwa kryptowalutowe. Osoby te są jednocześnie ofiarami handlu ludźmi i narzędziem w rękach zorganizowanych grup przestępczych. ONZ apeluje o wzmocnienie ochrony pokrzywdzonych oraz zacieśnienie transgranicznej współpracy wymiarów sprawiedliwości i organów ścigania. Problematyka tzw. scam centers jest również przedmiotem działań szkoleniowych i analitycznych prowadzonych w Polsce.
„Capo” – filmowa opowieść o wyzysku na rynku pracy
Obchodom Światowego Dnia towarzyszy w tym roku wydarzenie filmowe. Dziś o godz. 18:00 w Kinotece PKiN (Plac Defilad 1 w Warszawie), w ramach drugiej odsłony cyklu „Praca a Film” organizowanego przez Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych i Kinotekę, odbędzie się pokaz filmu „Capo” (2025) w reżyserii Roberta Kwilmana. To oparta na relacjach prawdziwych osób historia wyzysku i oszustw w agencjach pośrednictwa pracy. Obraz pokazujący, jak łatwo obietnica zatrudnienia może stać się początkiem drogi do wykorzystania, szczególnie w przypadku osób pozbawionych odpowiedniej ochrony prawnej.
Po seansie odbędzie się dyskusja o tym, jak zapobiegać nadużyciom na rynku pracy i przypadkom handlu ludźmi. Wezmą w niej udział: Piotr Ostrowski, przewodniczący OPZZ, Irena Dawid-Olczyk, prezeska Fundacji Przeciwko Handlowi Ludźmi i Niewolnictwu La Strada, oraz Marcin Wiatrów, zastępca dyrektora Departamentu Rynku Pracy w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Rozmowę poprowadzi Anushe Dust (OPZZ). Bilety dostępne są na stronie internetowej Kinoteki.
Przypominamy, że osoby pokrzywdzone przestępstwem handlu ludźmi oraz świadkowie takich zdarzeń mogą uzyskać pomoc w Krajowym Centrum Interwencyjno-Konsultacyjnym dla Ofiar Handlu Ludźmi (KCIK). Więcej informacji o dostępnych formach wsparcia znajduje się na stronie: https://www.gov.pl/web/kcik.
