Przed wernisażem wystawy w Pawilonie Polskim odbył się panel dyskusyjny poświęcony roli kultury w polityce, podczas którego wygłoszono wspólne oświadczenie poparcia dla Ukrainy w kontekście udziału Rosji w 61. Biennale Sztuki w Wenecji.

Hasło przewodnie tegorocznego Biennale, zaproponowane przez kuratorkę Koyo Kouoh, zaprasza nas do spotkania z tym, co delikatne i często niezauważone. Zachęca do rozwijania subtelnych form oporu, tak istotnych w dzisiejszych czasach, oraz do budowania nowych relacji i otwartych wspólnot opartych na pokoju. Ten gest, który mam na sobie, jest skromnym symbolem właśnie takiej postawy. Dbajmy o to, by to największe święto sztuki, nasze wspólne La Biennale, nigdy nie stało się La Criminale – mówiła Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego, podczas inauguracji Pawilonu Polskiego. – Dziś z ogromną dumą przedstawiam Państwu polską odpowiedź na to kuratorskie wezwanie: multimedialną instalację „Języki z wody”. Jest ona odważną próbą dokonania rzeczy pozornie niemożliwej: zbudowania pomostu komunikacyjnego pomiędzy różnymi, odległymi od siebie światami. To artystyczna opowieść o pragnieniu łączenia, a nie dzielenia. Na podziały nie ma naszej zgody. Jestem przekonana, że ta ekspozycja pozwoli nam wszystkim zrozumieć, jak głęboka i ożywcza potrafi być więź, kiedy tylko otworzymy się na nowe, nieszablonowe języki porozumienia – dodała.

W otwarciu Pawilonu Polskiego na 61. Biennale Sztuki w Wenecji wzięły również udział m.in. Tetiana Bereżna, wicepremier ds. polityki humanitarnej i ministra kultury Ukrainy; Heidy Purga, ministra kultury Estonii; Vaida Aleknavičiené, ministra kultury Litwy; Agnieszka Gloria Kamińska, konsul Generalna RP w Mediolanie; Agnieszka Pindera, dyrektorka Zachęty – Narodowej Galerii Sztuki, komisarz Pawilonu Polskiego; Małgorzata Furdal, dyrektorka Instytutu Polskiego w Rzymie i Olga Wysocka, dyrektorka Instytutu Adama Mickiewicza.

Wystawa „Języki z wody”

Ekspozycja prezentowana na 61. Międzynarodowej Wystawie Sztuki w Wenecji bada sposoby komunikacji, które wykraczają poza granice języka mówionego i ludzkiej perspektywy. Punktem odniesienia są język migowy głuchych i dźwięki wielorybów – systemy komunikacji oparte na ciele, ruchu, geście i rytmie. Projekt stawia pytanie, jak te formy komunikacji mogą inspirować do budowania nowych więzi, wspólnot i wyobraźni, które łączą światy dotąd od siebie oddzielone. Aranżacja Pawilonu Polskiego łączy elementy sztuk wizualnych, muzyki i choreografii, tworząc przestrzeń, w której głos, gest i ruch splatają się, otwierając na doświadczenie komunikacji jako procesu cielesnego i wspólnotowego.

Komisarzem Pawilonu Polskiego w Wenecji jest Agnieszka Pindera, dyrektorka Zachęty – Narodowej Galerii Sztuki. Udział Polski w 61. Międzynarodowej Wystawie Sztuki w Wenecji jest finansowany ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

» Więcej informacji o wystawie i jej twórcach: https://labiennale.art.pl/wystawy/jezyki-z-wody/

Wspólne oświadczenie poparcia dla Ukrainy

Panel pt. „Budowanie przyszłości kulturowej w czasach wojny: horyzont Ukrainy” w Pawilonie Polskim został zorganizowany przez Tetianę Bereżną, wicepremier ds. polityki humanitarnej i ministrę kultury Ukrainy. Podczas otwarcia wydarzenia wygłosiła ona wspólne oświadczenie ministrów kultury: Polski, Estonii, Łotwy, Litwy i Mołdawii. Potępiono w nim rosyjskie działania na terytorium Ukrainy, w tym systematyczne ataki na ludność cywilną i infrastrukturę oraz celowe niszczenie dziedzictwa kulturowego i pamięci historycznej. Zaapelowano o natychmiastowe zakończenie wojny i przywrócenie pokoju z poszanowaniem suwerenności Ukrainy oraz jej granic. Zwrócono też uwagę na konieczność utrzymania międzynarodowych sankcji, także w obszarze kultury, czego dowodem ma być sprzeciw wobec udziału Rosji w międzynarodowych wydarzeniach. Wyrażając solidarność z Ukrainą, w tym z jej artystami, zaznaczono, że kultura nie może służyć usprawiedliwianiu agresji ani omijaniu jej konsekwencji.

Następnie swoje oświadczenia wygłosili: Marta Cienkowska, ministra kultury i dziedzictwa narodowego Polski, Heidy Purga, ministra kultury Estonii, Vaida Aleknavičiené, ministra kultury Litwy; Cristian Jardan, minister kultury Mołdawii i Dace Vilsone, wiceministra kultury Łotwy.

Rosyjska agresja przeciwko Ukrainie nie jest wyłącznie militarną inwazją. To również systematyczna próba zniszczenia pamięci, tożsamości i kulturowego istnienia narodu ukraińskiego. Zniszczone teatry. Zbombardowane muzea. Rozkradzione dziedzictwo. Ucichłe głosy artystów — nie dlatego, że przestali tworzyć, ale dlatego, że zostali zamordowani – mówiła podczas panelu ministra Marta Cienkowska. – Dlatego dziś nie możemy mówić o kulturze bez mówienia o odpowiedzialności. Bo kultura nigdy nie jest neutralna wobec przemocy. Kultura zawsze stoi po stronie wartości. I właśnie dlatego musimy zadać fundamentalne pytanie: Czy państwo prowadzące brutalną wojnę, niszczące dziedzictwo innego narodu i próbujące wymazać jego tożsamość może nadal prezentować się na najbardziej prestiżowych scenach światowej kultury? Nasza odpowiedź jest jasna. Nie może – dodała.

Po oświadczeniach rozpoczęła się dyskusja z udziałem panelistów i publiczności, którą otworzyło wystąpienie ukraińskiej artystki Żanny Kadyrowej. Dyskusję moderowała Ksenia Malykh, kuratorka Pawilonu Ukraińskiego. W wydarzeniu wzięli m.in. udział: Agnieszka Pindera, dyrektorka Zachęty – Narodowej Galerii Sztuki, komisarz Pawilonu Polskiego; Maria Isserlis, kuratorka, historyczka sztuki, wiceprzewodnicząca Ukraińskiej Fundacji Kultury; Francesca von Thyssen-Bornemisza, założycielka i przewodnicząca TBA21 Thyssen-Bornemisza Art Contemporary oraz Alewtina Kakhidze, ukraińska artystka.

Pawilon Polski w Wenecji

Budowa Pawilonu Polskiego w Wenecji została sfinansowana przez polski rząd w latach 30. XX wieku i do dziś jest on jego własnością. Misją Pawilonu Polskiego jest promocja sztuki współczesnej, wymiana idei artystycznych i zwracanie uwagi na problemy współczesności.

Pawilonem Polskim od 70 lat opiekuje się Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki. Polska uczestniczy w Biennale Sztuki z wystawą we własnym pawilonie od 1932 roku, zaś w Biennale Architektury - od 1991 roku.

Dowiedz się więcej

» Odwiedź stronę Pawilonu Polskiego w Wenecji:  https://labiennale.art.pl/

» Wręczenie powołań kuratorkom wystawy w Pawilonie Polskim na 61. Biennale Sztuki w Wenecji

» Przedpremierowy pokaz filmu „Języki z wody” w Zachęcie – Narodowej Galerii Sztuki