– Jestem dumny, że pod moim kierownictwem resort rolnictwa przeprocedował szereg ustaw i przygotował kolejne reformy. Udało nam się uprościć wiele przepisów, uruchomić nowe programy wsparcia i przeznaczyć miliardy złotych na rozwój gospodarstw oraz pomoc po klęskach żywiołowych. To konkretne działania, które przekładają się na sprawniejsze funkcjonowanie sektora rolnego i lepsze warunki prowadzenia działalności rolniczej – powiedział minister Stefan Krajewski.

Do najważniejszych należą m.in.:

• wydłużenie zakazu sprzedaży państwowej ziemi rolnej o kolejne 10 lat – aby wzmocnić ochronę strategicznych zasobów ziemi rolnej;
• zmiany w IRZ Plus – na wniosek hodowców, od 23 września 2025 r. minimalny okres międzywycieleniowy bydła w systemie został skrócony z 320 do 300 dni;
• wprowadzenie przepisów ułatwiających uzyskanie kwalifikacji do ogłuszania bydła i jeleniowatych na pastwisku przy użyciu broni palnej, w ramach tzw. „uboju pastwiskowego”;
• uproszczenie zasad stosowania dronów w ochronie roślin;
• umożliwienie wydawania orzeczeń na podstawie dokumentacji medycznej, bez konieczności osobistego badania rolnika – to uproszczenie procedur, ograniczenie dojazdów do placówek KRUS i przyspieszenie dostępu do świadczeń. Dodatkowo badania można przeprowadzać w miejscu pobytu osoby, która ze względu na stan zdrowia nie może stawić się na komisji;
• nowelizacja ustawy o FOR – wprowadzenie drugiego, letniego naboru wniosków (od 1 lipca do 31 sierpnia), dzięki czemu producenci rolni będą mogli otrzymać wypłaty już do 30 listopada. To nie tylko szybszy dostęp do należnych środków, lecz także większa płynność finansowa gospodarstw. Ponadto sześciokrotnie zwiększono maksymalny limit wsparcia dla grup producentów rolnych – z 50 tys. euro do 300 tys. euro w okresie 3 lat;
• zmiana ustawy o ubezpieczeniach upraw i zwierząt gospodarskich – dzięki uproszczeniu zasad ubezpieczania upraw i rozszerzeniu katalogu upraw polisy będą bardziej dostępne i tańsze dla rolników. Ponadto uruchomione zostaną nowe możliwości finansowania z wykorzystaniem środków z PROW 2014–2020 – preferencyjne kredyty z gwarancją i dopłatą do oprocentowania zapewnią rolnikom łatwiejszy dostęp do kapitału na rozwój gospodarstw;
• we współpracy z Ministerstwem Zdrowia wdrożono nowe, rygorystyczne przepisy, dotyczące pozostałości substancji czynnych środków ochrony roślin w produktach spożywczych.

– Udało się zrobić wiele, mimo że prezydent Nawrocki często nie podzielał dobrych rozwiązań dla rolnictwa i wetował część ustaw. Przykładem jest ustawa o „aktywnym rolniku” – prawo to miało wyeliminować fałszywych rolników, którzy pobierają dotacje, a nie uprawiają ziemi i niczego nie produkują. Prezydent najwyraźniej uważa, że powinni robić to dalej – powiedział szef resortu rolnictwa.

Pomoc kryzysowa

W 2025 r. pogoda nie oszczędzała rolników. Przymrozki, ulewy, wichury i gradobicia w wielu regionach kraju spowodowały konieczność uruchomienie wsparcia:

• 65 mln zł wpłynęło na konta rolników dotkniętych podtopieniami i deszczami nawalnymi z regionu Żuław;
• 200 mln zł przekazano na pomoc rolnikom, sadownikom i ogrodnikom poszkodowanym przez wiosenne przymrozki;
• 480 mln zł przekazano na pomoc rolnikom poszkodowanym w wyniku innych anomalii pogodowych;
• w IV kwartale 2025 r. rolnicy zawarli prawie 14,5 tys. umów na kredyty z historycznie niskim oprocentowaniem – 1%, na łączną kwotę ok. 3 mld zł;
• premia dla młodych rolników, którzy prowadzą albo podejmą się prowadzenia produkcji zwierzęcej na określonym poziomie, wzrosła z 200 tys. zł do 300 tys. zł.

W obronie interesów polskich rolników

To był też rok, który zostanie zapamiętany pod hasłem „Stop Mercosur”.

– Broniliśmy interesów naszych rolników w Unii Europejskiej, sprzeciwialiśmy się rozwiązaniom, które zagrażały konkurencyjności polskiej produkcji. Walczyliśmy o uczciwe warunki handlu i o to, by bezpieczeństwo żywnościowe Europy nie było tylko hasłem zapisanym w dokumentach – powiedział minister Stefan Krajewski.

W maju 2026 r., czyli w pierwszym miesiącu tymczasowego stosowania przejściowej umowy handlowej UE-Mercosur, wartość naszego importu rolno-spożywczego z państw Mercosur wyniosła 141 mln EUR, co nie odbiega istotnie od poziomów obserwowanych w analogicznym okresie poprzednich lat. Również w całym okresie od stycznia do maja 2026 r. wartość importu utrzymywała się na relatywnie stabilnym poziomie, zbliżonym do średniej z 2025 r.

Oznacza to, że wejście w życie umowy nie spowodowało natychmiastowego wzrostu importu do Polski. Nie zmieniła się też struktura geograficzna importu. Najważniejszym dostawcą z krajów Mercosur pozostaje Brazylia, która odpowiada za dwie trzecie wartości polskiego importu z tego rejonu.

W odpowiedzi na umowy handlowe skutecznie szukamy nowych rynków zbytu. Otwieramy lub rozszerzamy dostęp do rynków azjatyckich i bliskowschodnich, m.in. na rynki: Chiński, Indyjski, Japoński, Korei Południowej, Wietnamski, Filipiński, Uzbekistański, Zjednoczonych Emiratów Arabskich, Marokański oraz Malediwów. Do eksportu na rynki państw trzecich zatwierdzono 212 polskich zakładów, m.in. na rynki Azerbejdżanu (146 zakładów), Izraela (16 zakładów), Republiki Korei (14 zakładów).

– Dzięki tym działaniom Japończycy jedzą polską wołowinę, do krajów Zatoki Perskiej trafiają nasze produkty mleczne i drobiowe, a na stołach hoteli na Malediwach pojawia się żywność wyprodukowana przez polskich rolników. Otwieramy kolejne rynki w Azji i na Bliskim Wschodzie. Podczas gdy wśród opozycji panuje panika, że zalewa nas żywność z Ukrainy – my zwiększyliśmy eksport polskich produktów rolnych do tego kraju – głównie serów i mleka – podkreślił minister Stefan Krajewski.

W 2025 r. wartość polskiego eksportu towarów rolno-spożywczych przekroczyła próg 248 mld zł i zanotowała wzrost o 8,6% rok do roku. Udział sektora agro w całkowitym eksporcie kraju wynosi już blisko 16%.

Wspólna Polityka Rolna i finanse

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 został wynegocjowany w poprzedniej perspektywie finansowej przez rząd PSL-PO. W kolejnych latach środki z programu były sukcesywnie wykorzystywane, jednak jego ostateczne rozliczenie i zamknięcie przypada na okres obecnego rządu koalicyjnego.

To m.in. ponad 63 tys. zmodernizowanych gospodarstw i przeszło 24 tys. kredytów wspierających rozwój gospodarstw i przedsiębiorstw sektora rolno-spożywczego. To również wsparcie lokalnych społeczności, ponieważ dzięki tym funduszom powstawały drogi, wodociągi, oczyszczalnie ścieków czy obiekty kultury.

Wartość umów zawartych w ramach inwestycji z Krajowego Planu Odbudowy (KPO), które realizuje resort rolnictwa, wynosi ponad 10,4 mld zł. Najważniejsze inwestycje z KPO to sfinansowanie budowy lub modernizacji infrastruktury wodno-kanalizacyjnej na obszarach wiejskich w 635 gminach wiejskich i wiejsko-miejsko oraz wdrożenie programu wymiany pokryć dachowych z azbest.

Efekty programu to:

• wymiana ok. 18 mln m² pokryć dachowych w ok. 47 tys. gospodarstw rolnych;
• prawie 1,2 mld zł na sfinansowanie inwestycji w zakresie Rolnictwa 4.0 dla 9,5 tysiąca rolników;
• 1175 umów zawartych na łączną kwotę ponad 3,7 mld zł wsparcia na realizację przedsięwzięć przez MŚP z zakresu przetwórstwa rolno-spożywczego.

– Skutecznie zabiegamy o zwiększenie środków na rolnictwo po 2027 r. Pierwotny plan zakładał 24,6 mld euro – obecnie mamy zabezpieczone co najmniej 36,6 mld euro, a wraz ze środkami krajowymi celujemy w rekordowy budżet ok. 50 mld euro – przypomniał minister Krajewski.

Program „Aktywna wieś”

– W marcu 2026 r. po raz pierwszy uruchomiliśmy program „Aktywna wieś”, który wspiera rozwój lokalnych inicjatyw i aktywność mieszkańców terenów wiejskich. Na realizację zadań przeznaczyliśmy 15 mln zł – podkreślił minister rolnictwa.

Program cieszył się ogromnym zainteresowaniem – wpłynęło blisko 5 tys. ofert, a niemal 1,4 tys. podmiotów otrzyma wsparcie na realizację projektów. Dofinansowane działania będą przyczyniać się do wzmacniania lokalnej aktywności, pielęgnowania dziedzictwa kulturowego wsi, wspierania integracji międzypokoleniowej, a także promowania tradycji, lokalnych produktów, ekologii oraz bezpieczeństwa mieszkańców.

Aby wieś była wsią

– Nieruchomości, które miały wejść w skład ośrodków produkcji rolniczej, zostały przeznaczone dla rolników indywidualnych na powiększenie ich gospodarstw rodzinnych, a część gruntów zasiliła spółki KOWR. Dzięki temu, w 2025 r. KOWR wydzierżawił 64,9 tys. ha gruntów, na podstawie ponad 3,5 tys. zawartych umów dzierżaw. To o 50% więcej niż w 2024 r. i dwuipółkrotnie więcej niż w 2023 r. Zdecydowana większość gruntów została wydzierżawiona rolnikom właśnie na powiększanie gospodarstw rodzinnych – powiedział minister rolnictwa i rozwoju wsi.

Minister podkreślił również, że w obecnych niepewnych i trudnych czasach obowiązkiem resortu rolnictwa jest nieustanna troska o produkcję żywności, która zapewnia Polsce bezpieczeństwo żywnościowe.

– Dlatego przygotowujemy ustawę o ochronie funkcji produkcyjnych wsi, która będzie chroniła rolników produkujących żywność. Chcemy, aby nie dochodziło do sytuacji konfliktowych wśród mieszkańców obszarów wiejskich. Wieś jest nie tylko miejscem, do którego chętnie wyprowadzamy się w poszukiwaniu spokoju, lecz także miejscem pracy rolników, którzy prowadzą tutaj gospodarstwa i produkują żywność dla nas wszystkich – podkreślił minister Krajewski.

Plany na kolejny rok – Strażacka Tarcza Wschód

Minister zapowiedział także dalsze działania, na rzecz bezpieczeństwa mieszkańców obszarów wiejskich. Obok trwającego programu „Bezpieczna Wieś” przygotowywany jest program „Strażacka Tarcza Wschód”. Zakłada on przekazywanie sprawnych samochodów, wycofywanych z innych służb, do jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych, szczególnie w województwach na wschodzie Polskie, gdzie – ze względu na sytuację geopolityczną – potrzeby są większe, niż w pozostałych regionach kraju.

Plany na kolejny rok – dopłaty do paliwa rolniczego

– Stawka zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie paliwa ma wzrosnąć z 1,46 zł do 2 zł za litr – tak, jak postulowali rolnicy. A docelowo obsługą programu ma się zająć Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, co usprawni wypłatę środków – zapowiedział minister Stefan Krajewski.

Plany na kolejny rok – wsparcie dla producentów trzody chlewnej

Wśród kluczowych działań znajdzie się również wsparcie dla producentów trzody chlewnej. Resort rolnictwa prowadzi uzgodnienia z Komisją Europejską, dotyczące uruchomienia programu o wartości 500 mln zł w ramach PS WPR. Zapowiada także dopłaty do zakupu loszek hodowlanych oraz wsparcie dla hodowców utrzymujących lochy, w celu odbudowy krajowego potencjału produkcyjnego.

– Rolnicy będą mogli otrzymać łącznie 2 tys. zł wsparcia – 500 zł przy zakupie loszki oraz 1,5 tys. zł przy pierwszym wyproszeniu. Planujemy również uruchomienie pomocy w wysokości 1 tys. zł do każdej lochy dla gospodarstw prowadzących stada w cyklu zamkniętym, aby pomóc w odbudowie potencjału polskiej hodowli prosiąt – zapewnił minister rolnictwa.

Plany na kolejny rok – dopłaty do nawozów

Polska otrzyma 66,6 mln euro unijnego wsparcia na dopłaty do zakupu nawozów. Środki zostaną uzupełnione finansowaniem krajowym.

– Planujemy, że wsparcie wyniesie do 500 zł na hektar (maksymalnie do 300 ha), aby zrekompensować rolnikom wzrost cen nawozów spowodowany sytuacją na Bliskim Wschodzie – podkreślił minister.

– Nie ma silnej wsi bez silnego rolnictwa, nie ma silnej Polski bez silnej wsi. Rolnicy są dla mnie najważniejsi i zawsze stoję po ich stronie. Jestem tu po to, aby rozwiązywać problemy, które trapią polską wieś. Mam nadzieję, że w najbliższych tygodniach, miesiącach przeprowadzimy kolejne zmiany, które będą służyć promocji polskiej żywności, rozwojowi polskiej wsi i rozwojowi polskiego rolnictwa – zapowiedział minister Stefan Krajewski.